iiij
vt no. in ſum. G. de ſatiſdando. Iſte itaqꝫ peneque imponunt̉ temere litigātibꝰ ſunt legitimitramites quibꝰ expellunt̉ iniqͥtates calūniantium vt. gͣ. in ꝓhemio huius libri dicit̉ in pr̄in. ⁊vt notaui. s. in ſumma ꝓhemij.¶ De officio iudicis RubricaVm de actionibꝰ ipſis et de actoribꝰdiligent̓. sͣ. dictū ſit nihil aliud ſuꝑeſt. Niſi vt ſciamꝰ quid ſit iudicis officiū in iudicio vl̓ in quibꝰ iudicis officiū locū habeat in iudicio. Et certe locū habet iudicis officiuꝫ in iudicio circa multa et varia ecce enī locū habet iudicis officiū in principio iudicij circa receptōeꝫ libelloꝝ. vt notauiin ſumma. C. de aſſeſ. §. eſt aūt officiū. Itē et inedictis ⁊ decretis interponēdis ⁊ epl̓is mittēdis vt ibidē notaui. Itē et circa audiēdā narratōeꝫ actoris et rn̄ſiōeꝫ rei qͣ fit litis. ꝯ. vt. C. delitis ꝯ. l. vna ⁊circa ſacr̄i de calūnia receptōeꝫvt dictū eſt in ſuꝑiori. t. Itē in ſatiſdatōibꝰ exhibendis ab actore vel reo vt no. in ſum. C. deſariſdādo. Itē incitatōibꝰ faciēdis actore velreo abſente et eaꝝ int̓uall̓ vt. no. in ſum. C. deiudi. l. in ꝯſtōe Itē in dilatōnibꝰ dādis gr̄a teſtiū vel inſtr̄oꝝ. et q̄. et qn̄ et qͣlit̓ ſint dāde no.in ſum. C. de dilatōibꝰ. Itē in int̓rogatōibꝰ faciēdis cā inquirendi rē vel factuꝫ de qͦ vel ꝓ qͦvel ꝓpt̓ qͦd q̄ſtio nō eſt facta vt no. in ſum. C.de ꝯfeſ. §. hꝫ aūt locū vſqꝫ ad illū. §. titulus. ⁊ ſepiꝰ debēt int̓rogari ꝑtes. nūqͥd̓ aliud noui addere velint vt. C. de iudic̄. l. ludices. Itē in cāeꝯgnitōe plene faciēda a pnͥcipio vſqꝫ ad fineꝫlicet in caſibꝰ fiat ſemiplene cognitio. vt no. inſum. C. §. in cognitōe aūt. Itē in ſuppletōnibꝰde iure faciēdis. qn̄qꝫ etiā de facto qͦd notū eſtei vt iudici in defectū aduocatoꝝ vel principaliū ꝑſonarū vt no. in ſum. C. vt q̄ deſunt ad no.ꝑtiū iudex ſuppleat. Itē in ſentētie ꝓlatōne ꝙͣdebꝫ ferre certā ꝓut poſſibile ei eſt vt. ff. de iudic̄. de qͣ re. et. sͣ. de act. 8. curare. vt. no. in ſum..C. de ſentētia q̄ ſine certa qͣn. ꝓla. eſt. et debetea ferre ẜm. l. et cōſtitutōes aut cōſuetudinesvt. jͣ. e. in prin. vn̄ ſi noxali iudicio aditꝰ eſt. itadebet cōdēnare publiū lucio in. x. anreis. ⁊ de p̄cio aut noxā dede̓ ſubaudi ꝑ̄mitto. noxe enimdeditio nō eſt in obligatōe vel cōdēnatōe. ſedin ꝑmiſſiōe vt. jͣ. e. in pͥnͥ. et. ff. de reg̓. iu. l. miles.8. ij. et. ij. Itē in ꝓnūciādo potiꝰ dꝫ ẜuare eqͥtatē ꝙͣ ius ſcriptū. qͦd eſt intelligendū de eqͥtateſcpͥta. nō de ea quā q̓s ex corde ſuo inueniat vtet maiori reu̓entia vl̓ tīore ẜuēt̉ oīa eqͥtatiſ ſeuiuſticie p̄cepta. pn̄tia euangelioꝝ dꝫ eſſe apudiudicē a pnͥcipio iudicij vſqꝫ ad finem vt no. inſum. C. de iudi. §. pn̄tiā. Itē in rei vē. ſi ꝯtra petitorē iudicauerit abſolue̓ dꝫ poſſeſſoreꝫ ſi ꝯtrapoſſeſſorē debet ei iube̓ vt rē reſtituat cū fructibꝰ vt. jͣ. e. §. et ſi in rē actū ſit. vt no. in ſum. C.de rei vē. et d̓r. ff. de rei ven. l. ex diu̓ſo. §. v̓ aūtSi v̓o poſſeſſor neget in pn̄tia ſe reſtitue̓ poſſeet ſine fruſtratōe videbit̉ tꝑs reſtituēdi cāpete̓ indulgēdū eſt ei vt tn̄ caueat cū fideiuſſiōede extimatōe litis p̄ſtādā ſi intͣ tēpꝰ qͦd datū ē
ei nō reſtituiſſet vt. jͣ. e. §. ſꝫ in pn̄ti. In ꝑſonaliaūt actōe dꝫ ꝓnūciare abſoluēdo vel ꝯdēnādovt. C. de ſen. et interlo. l. pn̄s. nec refert quibꝰvtat̉ v̓bis. Nā ſiue dicat abſoluo ſiue dicat nihil ſibi videri ticiū debe̓ ſeio. Itē ſiue dicat cōdēno in. x. ſiue dicat p̄cipio te illi dare. x. vl̓ eqͥpollētia v̓ba ꝓferat valꝫ ſentētia vt. ff. de re iu..l. ī ſūma. ⁊ de arbi. l. qͥd tn̄. §. ſi arbit̓. Itē ī ꝑſonali fit executō ſentētie elapſis qͣtuor mēſibus.Et qn̄qꝫ fit citiꝰ ⁊ qn̄qꝫ fit tardiꝰ. vt no. in ſum..C. de execu. rei iudi. Itē locū hꝫ iudicis officium in duplicibꝰ iudicijs circā diuiſiōeꝫ vel adiudicatōem faciēdā. vt in act. fam̄. her. vel cōi.di. vel finiū reg̓. vt no. in. ſum. C. fam̄. her. §. ēaūt iudicis. ⁊ cōi di. 8. in cet̓is aūt. ⁊ finiū reg̓.8. veniūt ⁊ d̓r. jͣ. e. 8. ſi famil̓. ⁊. §. ſꝫ ſi cōi di. ⁊. §.ſi finiū reg̓. Ampliꝰ ⁊ in act. finiū reg̓. iudex exofficio ſuo cognoſcit. et de malitia vicini. putaſi circa finē malicioſe aliqͥd ꝯmiſit vt qꝛ lapidesfinales furatꝰ ē vel arbores finales cecidit ⁊⁊ ꝓea iubꝫ reſartiri dānū ꝯtumacie qͦꝫ noīe in eo iudicio qͥs dānat̉ .ſ. ad intereſſe vel iudex defertiuſiurādū in litē veluti ſi qͥs iubēte iudice metiri agros nō fuerit paſſus vel ſi non pareat inſuccidēda arbore vel edificio in fine poſito deponēdo. vt. jͣ. e. §. eo qͦꝫ noīe et. ff. finiū reg̓. l. iui.8. i. Et ē effectꝰ adiudicatōis magnꝰ qꝛ qͦd alicui fu̓it adiudicatuꝫ iſtis tribꝰ iudicijs id ſtatīfit eiꝰ. cui adiudicatū ē. vt. jͣ. e. §. vlt̓. qͦd intellige cū is cui adiudicatū ē aucͣte iudicis app̄hendat poſſeſſiōm vt. ff. de acquir̄. poſ. poſſideri..8. vl. in fi. et. l. iuſte et ſi ex noxali cā agat̉ quēadmod̓. ca. l. ij. §. ſꝫ ⁊ ſi ẜuꝰ pn̄s ibi enī loquit̉ deeuict. ẜui. Itē locū hꝫ iudicis officiū in oī act.arbitraria vel bone fidei ſi nō fiat exhibitō reſtitutō rei vl̓ tarde fiat exhibitō circa delatōnē iuriſiurādi in litē faciēdā ſine taxatōe vl̓ cūtaxatōe vl̓ circā refrenatōeꝫ iuriſiurandi. Poſtea quā iuratū eſt. vt no. in ſum. C. de in liteꝫiu. Itē in eiſdē ꝯſiderat̉ int̓eſſe vel p̄ciū rei obhͦ qͦd iudici nō ꝑet̉ vl̓ tardiꝰ ꝑet̉ vt no. in ſum.C. de in litē iū. Itē in eiſdē ꝯſiderat̉ ini̓eſſe vl̓p̄ciū rei ob hͦ qͥd iudici nō ꝑet̉ vel tardiꝰ ꝑet̉ vtno. in ſum. C. de rei vē. §. ⁊ ē notādū. qͦd v̓ nā ⁊in act. ad exhibēd̓ ſi n̄ fiat exhibitō ꝓut debuit fieri .i. vt actor habeat eād̓ cām quā hr̄et ſitꝑe iudicij accepti exhibita res fuiſſꝫ. ideoqꝫ ſiint̓ moras res ſit vſucapta a poſſeſſore nihilominꝰ ꝯdēnat̉. ſic ec̄ in rei vēdicatōe ſi poſſeſſorvſucapiat poſt litē ꝯ. an̄. ſetētiā iudi. officio dꝫꝯdēnari et d̓ dolo caue̓ ꝑiculū ē enī ne pignorāuerit vel mānumiſerit vt. jͣ. e. §. ſꝫ et ſi ad exhibēdū. l. iul̓. 8. qͣntū. et de rei vē. l. ſi poſt acceptumItē et vbi arbitraria ꝓponit̉ ꝓ eo qͦd certo loco ꝓmiſſum ē. vel legatū iudex cōſiderat ex officio ſuo intereſſe nedum actoris ſꝫ ec̄ rei. et nedū in dāno. ſꝫ ec̄ in lucro. vt no. in ſum. C. v̓ conueniat̉. qͥ certo loco ꝓmiſit. Item locū hꝫ iudicis officiū in om̄ibꝰ quē ꝯtingūt poſt litē ꝯ. circa rē petitā ſiue fructꝰ ex ea ꝑcipiāt ſiue dānūin ea det̉ ſiue p̄ciū ex vēditōe rei petite ad poſſorē ꝑuenit vel aliqͥd loco p̄cij qꝛ q̄ poſt litē ꝯ.