iiij
p̄termittēda quedā regula ꝙ actōes ille maxime que ſunt tꝑales ꝑpetuātur. litiſ. ꝯ. in xl. annos uel executoris cōuentōe ul̓ ſil̓ibus modisin xxx. annos ut notaui in ſumma. C. de an. excepc̓. et de p̄ſcpͥc̓ .xl. an. ſꝫ fallit in act̓. de dolo. q̄non ꝑpetuatur litiſ. ꝯ. ut. C. d̓ dolo. l. ul̓t. ⁊ idēdicunt quidam. in reſciſſoria. qͦd non concedout notaui in ſūma. C. d̓ tꝑibus ī integ̓. reſtit̓. 8.ul̓t. ¶ Sequitur vij diuiſio. ꝙ actionū omniumalie ſunt tranſitorie ad heredes. Alie nō qͣꝫ diuiſionē plene ꝓſecutus ſū in ſūma. C. d̓ he̓. acͣ.a pnͥcipio uſqꝫ ad illū. §. porro quedā. Nūc dicamus de viij. diuiſione. Eſt ergo ſciendū. ꝙ actionū oīm alie ſunt famoſe. alie nō. Que autē infamēt ul̓ nō plene notaui in ſūma. T. d̓ his quino. in fa. §. ꝑ ſentēciā vſqꝫ ad illū. §. ex gn̓e aūt¶ Sequit̉. ix. diuiſio. ꝙ actionū oīm alie ſunt directe. alieſunt vtiles. ⁊ hāc diuiſionē ꝓſecutusſum plene in ſūma. C. d̓ act̓. ⁊ ob. §. pōt et circavſqꝫ ad illū verſiculum ſicut et in contractibus¶ Sequit̉. x. diuiſio. ꝙ actionū oīm. alie ſunt directe. alie cōtrarie. Et hic appello directas reſpectu cōtrariaꝝ nō reſpectu vtiliū d̓ quibꝰ. sͣ.dictū eſt. Et dicit̉ hec directa q̄ datur ei a quores ul̓ ꝯtractus ſumit originē. ut in mādato etdepoſito et tutela et cōmodato. a ꝯmodare em̄ſumit res iniciū. vnde ⁊ ei ſicut ⁊ alijs ſuꝑioribꝰdat̉ directa et ei qui ſuſcepit datur cōtraria ſicdicta. quia ꝯtra ꝯmodātes ul̓ ſimiles intēdentes directas moueri cōſueuit ſꝫ tn̄ et ſine eis poteſt moueri ut. ff. ꝯmo. l. in ꝯmodato. §. i. ꝓ ſocio vero ab vtraqꝫ parte eſt directa. eo ꝙ varietas officioꝝ vl̓ factoꝝ nō interuenit. ſicut etin ſuꝑioribꝰ nā aliud eſt factū deponētis aliuddepoſitarij. Ceteꝝ h̓ magis nō eſt ſociꝰ meusquā ego ſuus ¶ Sequit̉ et. xi. diuiſio. ꝙ actionūomniū. alie ſunt vniuerſales. alie ſūt ſingularesPoteſt adijci ⁊ terciū mēbrū. ꝙ alie ſūt gn̓alesque aūt ſunt vniuerſales ſingulares. ul̓ gn̓aleset quā varia iura ſint in eis. Et circa editionemactōis et circa ſentēciā plene notaui in ſumma.C. d̓ edēdo. §. ſed dicit ibi. cōſidera tm̄ ⁊cͣvſqꝫad illū. §. dicet ¶ Sequit̉. xij. diuiſio. actōnū omnium. alie ſunt ſimplices. alie ſunt duplices. Duplices ſunt ille tres actōes fa. herciſ. cōi di. finiū reg̓. quia in eis vterqꝫ eſt actor et vterqꝫ ēreus. Et idē in duobꝰ interdictis. ut vti poſſidetis et vtrobi. ⁊ eſt hͦ ẜm naturā actōis interdictoꝝ ex accidēti tn̄ imponit̉ alicui onꝰ ꝓbationis ex eo qͦd pͥmo ꝓuocat ad iudiciū vel ex eoqͦd vincit̉ in iudicio ſortis. ve̓ tamē ab inicio.et ex poſt facto. qͥs eſt actor et reus. om̄s aliedicunt̉ ſimplices actōes. ⁊ om̄a alia dicunt̉ ſimplicia interdicta vt. ff. de iudic̓. in tribꝰ ⁊ inſti.de interdic. §. tercia diuiſio. niſi forte alia triainterdicta. vt de ſuꝑfic̓. et de aqua qͦti. et eſti.illud d̓ ſuꝑfic̄. dat̉ ſuꝑficiario ne fiat ei iuſ qͦ minꝰ ita fruat̉ vti fruit̉ ex. l. locatōis nec vi nec. c.nec p̄cario ab adu̓ſario. vt. ff. de ſuꝑfici. l. i. aliaduo interdicta de aqͣ qͦti. et eſti. vbi cōpetantnotaui. sͣ. e. ſpecificādo noīa interdictoꝝ om̄iūFieri pn̄t ⁊ alie tres diuiſiōes actōm Qd̓ actō
nū om̄iū. alie ſunt datiue. alie natiue. Quedamenim dānt̉ ex legibꝰ vel his que vicē legū obtinent. alie naſcunt̉ ex cōtractu vel qͣſi cōtractuvel ex maleficio vel ex qͣſi maleficio. vt. sͣ. eo.notatū eſt. Itē actōi oīm. alie ſunt ꝑſecutorieſolide. Alie nō vt ille quibꝰ aliqͥs cōuenit̉ de peculio vl̓ quibꝰ dānet̉ in qͣntū face̓ p̄t vt in act̓.ꝓ ſocio. et ꝓ dote quibuſoā ꝑſonis ⁊ cauſis quibꝰ fit cōdemnatō in qͣntuꝫ facere p̄t qͥa habetratō reoꝝ ne egeāt vt. jͣ. e. §. ſunt p̄terea ⁊. Ff.de re iu. et in cōdemnatōe ꝑſonaꝝ. et notaui inſūma. C. ꝓ ſocio. §. vl. Itē actōi oīm q̄dā ſuntex ꝯtractu. quedā ex facto .i. ex maleficio. quedā ex lege vel edicto p̄toris. q̄dam voluntariequedā neceſſarie vt. ff. de act. et ob. l. obligamꝰ. ſꝫ iſte tres diuiſiōes nō ſūt adeo vtiles ⁊ neceſſarie. vt ſuꝑiores. xij. et ideo nō tā ita plenevel diligent̓ fuit neceſſariū eas ꝓſequi. Preterhoc notādū eſt qͦd p̄dicte diuiſiōes om̄s ⁊ ſingule generaliſſime ſunt oīm oīo actōnuꝫ vt. sͣnotatū eſt. Ad qͦd oſtēdendū dn̄s meus ſingulas diuiſiōes noībꝰ lr̄aꝝ deſignauit. Et primaꝫdiuiſiōem vocauit. a. ſcd̓am. b. ⁊ ſic vſqꝫ ad. A.Et has. xij. figuras lr̄aꝝ vnicuiqꝫ actōni in circuitu cuiuſqꝫ circuli. in qͦ ſcriptū eſt nomē actōnis poſuit ſed cū videret adhuc ꝑ arborē nonpoſſe ſciri qͣlis ſit vna queqꝫ actō ſuꝑ pͥmo mēbro diuiſiōīs cuiuſlibet fecit vnū pūctū encauſti. In ſcd̓o mēbro. ij. pūcta. vnū ſuꝑ aliud. Intercio tria. ¶ In qͣrto qͣtuor hͦ facto. cū videretſingulas diuiſiones ꝑ figuras lr̄aꝝ ꝑ ſinguloscircuitus poſitarū deſignari ſi actō cōtineat̉ inpͥmo mēbro pͥme diuiſiōis fecit pūctū vnū ſuꝑpͥmā figurā. Itē ſi cōtineat̉ in pͥmo mēbro ſecūde diuiſionis fecit punctū vnū ſuꝑ ſcd̓am figurā. Si vero cōtineat̉ in ſcd̓o mēbro ſcd̓e diuiſiōis poſuit duo pūcta ſuꝑ ſcd̓am figurā. Etſi cōtineat̉ in tercio poſuit tria. et ſic de omnibꝰNoc enī eſt opus cōnūerari ſingula. Qui dicaꝫamplius certe ſicut ipſe ſuis figuris ſignificauit. ſi velles vniuſcuiuſqꝫ actōis ꝓpria ꝑ legesꝓſequi multo longiori tractatū eſſet opus. vtpote cū ſingularū diuiſiōi mēbra vnicuiqꝫ actiomꝯpetētia neceſſe eē ꝓbare. ⁊ no. ꝙ p̄torie pͥmo ponūtur ex ꝑte dextra domine actōis q̄ infigura ml̓ieris eſt depicta et ſigͥficat iuriſ prudeciā ⁊ velut regina brachijs pauliſꝑ extēſis lilium tenet in manibꝰ. ſub cuiꝰ ſiniſtro brachiociuiles quieſcūt actiones. Illud notandū eſt ꝙquidā ſuper ſingulis circulis nō habēt. niſi. x. figuras lr̄aꝝ ſꝫ. xij. dn̄t eſſe ſicut. xij. ſūt diuiſiōes¶ Quod cum eo qui in aliena poteſtateeſt negocium geſtū eſſe diceturIctum eſt. sͣ. d̓ oblig̓. q̄ oriūtur ex nr̄iscōtractibꝰ ⁊ ſecūdo loco de oblig̓. queoriūtur ex noſtris delictis et quia obligatōes ꝯtra nos oriūt̉ n̄ ſolū ex ꝑſona nr̄a. ſꝫ ec̄ſeruoꝝ et filioꝝ iō gn̓alit̓ ponit de om̄i negotio qͦd geſtuꝫ eſt cū eo qui in poteſtate alienā