¶Ii
expediam vl̓ veſtimento texenda vel inſulamvel nauē fabricandā poterit in his oībus oꝑisvti ſerui vſuarij. ¶ Quid em̄ intereſt in qua reoꝑas eius vtatur nec ex oꝑis videt̉ mͥcedē capere ſed ſibi oꝑari eum cogere. qui eiꝰ oꝑas n̄locauit ſed opus qd̓ ꝯduxit expedit. ip̄i tamenſeruo ꝓ oꝑis mercedē imponit vſuarius Itemacquiritur vſuario ꝑ ſeruū vſuarium ex re ſuanon aūt acquiritur ex opera. ut. ff. e. l. plene. §.vl̓ti. ⁊. l. ſed ip̄i ⁊. l. ꝑ ſeruum ⁊. l. ſeruus ⁊. l. ſiita. 8. ſeruos Sed vbi in ſeruo relinquitur vſusfilio ul̓ ſeruo acquiritur quidē patri ul̓ dn̄o ⁊ſolus pater ul̓ dn̄s p̄t vti forte cū filio uel ẜuoper quē eſt ei queſitꝰ. ut. ff. e. l. plenum. §. ſi vſꝰdn̄s tamen hͦ videtur ſcripſiſſe ut ubi acquirit̉ꝑ filium vel ſeruum acquirat̉ ius quid̓ patri vl̓dn̄o. ſed emolimentū vtendi de facto habeatfilius vel ſeruus ſicut ⁊ cum factum cōtineturin ſtipulatione eundi vl̓ agēdi vt. jͣ. de ſtip̄. ẜuo..§. ſed cū facto et hoc cum non reliquit patrisvel dn̄i ꝯtemplatōe alioquin ꝯtra ẜm. K. Sedꝯtra. R. ꝓ me indico qd̓ dicit lex vſus legati filio vl̓ ſeruo ꝯpetere patri vel dn̄o et ip̄m inhabitare poſſe vel filio vel ſeruo pn̄te ul̓ abſente. ut. ff. e. l. filiofa. onus aūt vſuarij eſt vt debeat ſatis dare de vtendo boni viri arbitrio ⁊de reſtituendo eo qd̓ inde extabit finito vſu. utff. vſufruc̄. quēad. ca. l. i. ⁊. l. huic §. ſed ſi vſusItem eſt eius onus in reficiendo niſi ꝓprietarius fructū ꝑcipiat ſcꝫ id qd̓ vſuario neceſſariuꝫnō eſt. ut. ff. e. l. ſi domꝰ tūc em̄ reficit ꝓprietarius cum vſuario ut tn̄ ꝓprietarius vſuarie reiſpeciem nullomō poſſit ꝯmutare qꝛ deterioremcaſum vſuarij. facere nō poteſt. facit aūt deteriorem etiā in meliorē ſtatū ꝯmutatā. ut ff. e. l.vl̓ti. ¶ Illud videt̉ notādum qd̓ſi domꝰ vſuslegatus eſt. licet vſuariꝰ nō poſſit occupare totius domꝰ vſum tamē eis que uacabunt ꝓprietarius nō vtetur. licet em̄ vſuario alijs. ⁊ alijstemporibꝰ tota domo vti ſic̄ etiam ꝓprietarionon aūt ita eſt in p̄dio ruſtico qd̓ em̄ ex eo ꝑcipitur vltra quā ſit vſuario neceſſarium ꝓprie.tarij eſt ⁊ ſi vſuariꝰ ꝑ̄cipiat tenet̉ ex cautōe.Quod aūt dictum eſt in domo et in ſeruis p̄thabere locum. ut. ff. e. l. diuus. §. vl̓ti. ⁊ pnl̓t.et. l. fundi. i. ℟. Illud etiā ſciendū eſt. qd̓ licetvſuario int̓dicta ſit locatio vel alienatio. ut. jͣ..e. §. i. neceſſaria tamē alienatio nō eſt int̓dictaint̓ duos vſuarios in iudicio ꝯmuni diuidundout. ff. cōmuni di. l. item quāuis. §. i. ¶ Illud etiāpatet ex p̄dictis qd̓ quicūqꝫ habet vſuf. habꝫvſum vſqꝫ adeo ut ſi legit̉ vſuf. deducto vſu mhil valeat legatū. quia repugnantia verba reperiunt̉ in legatō Sed ſecꝰ vbi ſimplicit̓ legauit vſuf. ⁊ poſtea adimit vſum valet em̄ legatum qd̓ bonū habuit initiū. ⁊ ademptio dicit̉nulla. ſed nō ecōuerſo qui habet vſum. habetetiam vſuf. ut. ff. e. l. ꝑ qd̓ ſeruū. §. vl̓ti. ⁊. l. ſedſi de fructū. ¶ Suꝑeſt videre de habitatōe .i.de ſeruitute habitandi. ¶ Eſt aūt habitatioſeruitus ꝑſonalis in habitando ꝯſiſtēs. ⁊ ꝯſtituit̉ in domo tm̄ pactionibꝰ ⁊ ſtipulatōibꝰ. vel
in vl̓tima volūtate ſicut in alijs ſeruitutibꝰ dicitur ut. sͣ. d̓ ſeruit̓. §. vl̓t. ⁊ pnl̓t. et de vſuf. §. i. et.ij. nō tn̄ habitatio eſt vſus. uel vſuf. ſed eſt iusꝓprium ⁊ ſpeciale ſeparatū ab eis ut. jͣ. e. §. ſedſi cui. Nam licet illa iura amittant̉ nō vtendovel capitis diminutōe. nō tamē ſic amittit̉ habitatio. ſed amittit̉ mortē ſic̄ ⁊ illa duo vt videtur eſſe ꝯſtituta in vitā hoīs. ⁊ ſi dicat teſtator illi vſuf. ul̓ vſum domꝰ ꝯcedo habitādi cāhabitatio tm̄ videt̉ eſſe legata. ut. ff. e. l. ſi habitatio. Item habitator poteſt alijs locare ul̓vendere ius qd̓ habꝫ ſicut ⁊ fructuariꝰ poteſtqd̓ nō licet vſuario ſeorſuꝫ a ſe ut. jͣ. e. §. an̄pl̓t.et. C. de vſuf. l. cum antiqͥtas.¶ De vſucapionibus et longi temporis preſcriptionibus Ru.ꝯepoſuimus ſūmatim quibꝰ modis iur̄gentiū res acquirātur. ¶ Nodo videamus quibus modis legitimo ⁊ ꝓideſt ciuili iuris acquirunt̉ vt. sͣ. t. ꝓxi. §. ul̓t. et iōponit de vſucapionibꝰ ⁊ longi tēporis p̄ſcript̉.que a iure ciuili ſunt inducte. Videamꝰ g qͥdſit vſucapio et p̄ſcriptio ⁊ quare ſit inducta Etquis poſſit vſucaꝑe. et quis nō et quas res poſſit vel nō poſſit ⁊ que ſint neceſſaria in vſucapione ul̓ p̄ſcriptōe. ⁊ quis ſit eius effectꝰ. de qͥbus oībus plenaꝫ doctrinā in ſūma. C. de vſuc̓.et lon. t. p̄. Sed illud notandū qd̓ vacās poſſeſſio dicitur tribꝰ modis .ſ. quia dn̄s deceſſit ſineſucceſſore. aut quia fuit abſens aut qꝛ fuit negligens. ut. jͣ. e. §. qd̓ aūt in pͥmo mō nō eſt heſitatio. In ſecūdo aūt videtur qd̓ poſſeſſio. nonamittat̉ ꝓpter abſentiā ſicut d̓r qd̓ de ꝓfectoad nūdinas ul̓ ꝓfecto ultra mare. ut. ff. de acquir̄. poſ. l. clam. §. vl̓ti. ⁊ quibus modis vſufamit. l. ſi mulieri. Sed qd̓ dicit̉ in abſentiā eſtintellligendū ſi fuerit longa. ut. ff. e. l. furtum.§. vl̓ti. ⁊ forte eſt hoc dictum ꝑ cauſam. quialonga abſentia poteſt eſſe cauſa obliuionis utita ꝑ obliuionē que inducitur ex longā abſentia amittat̉ poſſeſſio. In tercio modo ſimiliterdicam amitti quādo vera dn̄i negligentia int̓uenit. quia poſſeſſionē rei reſpuit.¶ De donationibusE iure ciuili eſt alia ſpecies accuſationis ꝑ donationeꝫ. de qua plene dixi inſūma. C. d̓ donac̓. Quid ip̄a ſit. ⁊ vndedicatur ⁊ que ſit donatōis diuiſio. Et quis poſſit donare Et cui ⁊ qualit̓ ex donatōe agaturIllud notādum quia curialis donat. licet nonvaleat vendere ut. C. d̓ p̄dijs curi. l. vl̓ti. ⁊. x.nā et mulier donat. licet nō int̓cedat. ¶ Itemvbi fit donatio ⁊ remittit̉ qd̓ eſt vltra quīgētos ſolidos. ẜm pla. non exigit̉ inſinuatio quaſinon videatur donare ille qui remittit ⁊ induxit ar. C. ad vell̓. l. etiam ſed ꝓhibet̉ int̓ virūet uxo. ut. ff. de donat̉. int̓ virū ⁊ ux. l. iij. §. vl̓t.