viij

expenſas qui aluit expoſitam a patre et paterrenitatur de facto. de iure em̄ non p̄t ne cōpuletur in matrimoniū filio alentis teneatur reddere expenſas. vt. sͣ. de nupt̓. l. patre.¶ Que ſit longa conſuetudoIctum eſt. sͣ. de iure ſcripto. videamusDe iure non ſcripto. Et ideo ponit queſit longa conſuetudo. Videamus ergoquid ſit ꝯſuetudo. et vnde dicatur. Et quideꝫꝯſuetudo eſt ius non ſcriptum moribus populidiuturnis inductum. vt inſtit̓. de iu. natu. §. cōſtat. Diciturqꝫ ꝯſuetudo quaſi ꝯmunis aſſuetudo. et alias dicitur ꝯſuetudo. et in alia ſignificatōne altera naturā. ¶ Que ſit longa ꝯſuetudo. et ita licet ꝯtineatur in rubrica. tamē legesſub ea poſite obſcure queſtionē iſtam ꝓſequuntur. Et quidē longa ꝯſuetudo dici p̄t illa que. x.vel. xx. an. inducitur. Multo magis longiſſimotꝑe. id eſt. xxx. vel longeuo. id eſt. xl. et poteſthͦ aꝑte ꝓbari ꝑ. l. Cum em̄ dicatur longam cōſuetudinem vicem. l. obtinere. vt. C. que ſit lō.con. l. i. Ea autē p̄ſcriptio cenſetur eſſe longa q̄eſt. x. an. vt inſtit̓. de vſuca. §. et cum hͨ placitū.ꝯſequēs eſt vt hic cum res tm̄ inter pn̄tes agatur frequenter longam ꝯſuetudinem etiam. x.an. intelligi. Quidam tamen dicunt eam eſſe lōgam cuiꝰ non extat memoria. ar. jͣ. e. ꝯſuetudinis. et de aquā plu. ar. l. ij. quod non placet. Illud queret aliquis nunquid ſufficiat ſemel infra.x. vel. xx. an. ita eſſe iudicatum. ℟º. non. qꝛ duabus vicibus ad minus ꝯſuetudo dici p̄t. vt. C. deepiſco. au. l. iij. in fi. Iterum oppones ergo duobus exemplis iudicatur. quod eſſe nō Sebet. vt.C. de ſenten. et inter. om. iu. l. nemo. ℟º. quoddictum eſt ſaltim duas vices ꝑ longum tempꝰinducere ꝯſuetudinem exaudiendū eſt. ſi populo vel preſidi placuerit ita iudicari in futurumid eſt vt ſic de cetero ſemꝑ fieret. et ſic fiet conſuetudo aliter non. Ex quibus dinoſcatur eſſe inducta. Et quidem ex tribus p̄cipue. Primūeſt quia ſic eſt obtentū ſine ꝯtradictōne. Secundum quia libelli querimoniaꝝ de re tali nō recipiebātur. Tercium ſi cum ꝯtradiceretur nōeſſe ꝯſuetudinē reprobata ꝯtradictōne iudicatum eſt eſſe ꝯſuetudinē. ¶ Quanta ſit cōſuetudinis auctoritas. Et quidem videtur ꝙ cōſuetudo ſit cōditrix. l. abrogatrix et interp̄tatrix.vt. ff. de leg̓. et ſen̄. con. de quibus. §. vlt̓. et. l.nam. et inſtit̓. de iur̄. natū. §. ex nō ſcripto. Sedquidam dicunt ꝙ ille leges antique ſunt hodiecontra. vt. jͣ. e. l. cōſuetudinis. Dis em̄ legibustranſlata erat omnis poteſtas in principē. velibi loquitur de eo quod quēqꝫ ciuitas ſibi cōſtituit ꝑ ꝯſuetudinē. nanqꝫ ea vel lege ſcripta cōtraria cōſuetudine tollit̉. lex aūt ſcripta tm̄ lege ſcripta. vel ibi loquitur de generali ꝯſuetudine id eſt quam princeps patitur que ex certaſcientia inducta vidētur hͦ de ſpeciali alicuiusioci que. l. non abrogat etiam ſi ex certa ſciētia

ſit inducta. licet in eo loco ſeruentur. vt. ff. cōmū. pre. l. venditor. §. ſi conſtat. Sed contra. videtur. vt. ff. de ſepul. vio. l. iij. §. diuus. Sed diſtingue vtrum lex ſequātur conſuetudinem cuiip̄a eſt contraria an p̄cedat ſi lex ſequatur qͥapoſterior eſt derogat conſuetudini. que preceſſit. alioquin legi cōſuetudo derogat. niſi lexconſuetudinem prohibet admitti vt in vſur̄. habemus. Si vero per errorem inducta eſſet necin eo loco. l. Serogaret. licet quidam contradicant qui aliter ꝙͣ nos caſum illius. l. ff. del̓. et ſena. con. l. quod non ratione ponunt. ſicut ibi nōtauimus. Alij diſtinguuūt an lex ſit talis cuiderogari poſſit per pactum vt eſt in omnibusque fauore alicuius ſunt inducta. vel vt nō agatur ad reſiduum ſi pignus ſit minoris precij q̄debitum. et tūc tali. l. per conſuetudinem derogari in eo loco dicunt alioquin ſi per pactum. l.non poteſt derogari. Secus dicunt quod acceSit in caſibus quos. sͣ. de pactis. l. ſi quis in conſcribendo. notauit Iob et merito conſuetudinem pacto parificant. quia ip̄a confuetudo cōſenſus dicitur tacitus. vt. ff. del̓. et ſe. con. l. dequibus. in fi. Sed hoc non videtur verum. quiaſecundum hoc furioſis vel ſimilibus qui expreſſim conſentire non poſſunt conſuetudo non obijceretur. vt. ff. locati. qui ad certum tempus. niſi reſpondeas immo obijceretur. quia maior ꝑsvniuerſitatis conſentit vnde perinde eſt ac ſiomnes conſenſiſſent. vt. ff. ad munic̄. ꝙ maior.ſecundum Iob. Rn̄. illa regula vera eſt in electionibus. Item vera eſt vt vniuerſitas poſſitconueniri. ideo quia maior pars aliquid dicaturfeciſſe non vt aliquis ignorans cōueniatur. hecautem conſuetudo patrimoniorum ſingulorumdetrahit et inducitur vt ſinguli conuenianturquod eſſe non poteſt. Nam milies ip̄i paciſcant̉quod ego tenerer mihi non preiudicaret. Alijdiſtinguunt an lex ſit ſola et cōſuetudo contraria vt tunc. l. abroget. An vero lex lata poſtꝯſuetudinē ſit roborata. vt ſic ꝯtͣria cōſuetudoprima inducta. l. vincatur. ar. prebet quod devenditōe dicitur quod ſolo diſſenſu diſſoluiturſi traditōne roborata non fuerit. alioquin contra vt. sͣ. qn̄ li. ab empt̓. diſ. l. i.Me donationibusVoniam donatio ſtipulatione demuminterueniente de qua. sͣ. dictum eſt perficiebatur olim. vt. jͣ. e. l. ſi quis argen..§. vlti. ideo ponit de donatōnibus. Videamus ergo quid ſit donatō. Et quidem donatioeſt quedam mera liberalitas que nullo iure cogente conceditur. vt. jͣ. e. l. donari. et de re. iur̄.donari. id eſt neqꝫ ciuili neqꝫ naturali. Ciuilemautem obligatōnem ſolā que inefficax eſt exceptōnis oꝑe non puto impedire donatōnem cūi. la neqꝫ āgendi neqꝫ retinendi inducat effectūſed in ſola naturali contra. vt. ff. de conſti. pe..l. i. §. pnlt̓. et. l. iij. §. i. et. ff. de donat̉. l. hoc iure.