viij
¶ Item ſi non inchoetur opus id cum eſtimetur ꝙ nullo interuallo effici poſſit tranſactio.quia tꝑe quo inſulā ꝯſummare oportuerit ſi poſtea efficitur. liberetur reus. ſicut liberatur qͥſe daturum ſpoſpondit. ſi quandoqꝫ tradideritvt. ff. e. l. ꝯtinuus. §. item qui inſulā. et. l. ſtipulatōnes. §. vlt̓. et. l. ſi ita ſtipulatus eſſeꝫ. Hinc eſtꝙ ſi aliqua pars inſule ſit facta. deinde incēdioculpa ꝓmiſſoris ꝯſumpta ſit integrum tꝑus debet dari ad inſulam iterū faciendā. vt. ff. e. l. etideo. hoc ſi faciat ante litem ꝯt̓. et anteꝙͣ interſit actoris. vt. ff. e. l. ſi inſulam. Si vero in diē ſitꝓmiſſum anteꝙͣ dies veniat nō dicitur veniredies. quia ante diem non p̄t peti ſed dicitur cedere quia ſtatim eſt obligatio ꝯtracta. vt. ff.de verb̓. ſig̓. l. cedere. Imo nec eodē die in quoſtipulatō ꝯcepta eſt p̄t peti. quia totus dies arbitrio ſoluētis debet tribui. neqꝫ em̄ certum eſteo die in quē ꝓmiſſum eſt datum nō eſſe prius.ꝙͣ ius p̄tereat. vt inſtit̓. e. §. id aūt. hoc niſi pn̄sdies ſit appoſita. Nam etiā eo die p̄t peti pecunia. nec em̄ dies cauſe differende actōnis vid̓ꝫincerta. ſed ut pn̄s oſtēdatur eſſe rn̄ſum. vt. ff..e. l. i. liber homo. §. ꝓx. ¶ Quid aūt ſi adijciat̉in ſtipulatōne dies kalendaꝝ vel anni vel nonarum. Si quidem diſtinguat aliquis de primisvel ſcd̓is vel tercijs. nulla eſt dubitatio. Alioquin ad ꝓximas kalendas relatio erit faciēda.vt. ff. e. ſ. eum qui kalendis. nec poterit peti niſielapſis kalēdis. Nam et qui ſtipulatur certaꝝnundinaꝝ diebꝰ nō niſi p̄teritis nundinis agere p̄t. vt. ff. e. l. eum qui certaꝝ. Nec videtur diſtinguendum. ꝓmittat quis in kalendis vel ante kalendas in foro vel ante forum. vt. ff. e. l. qͥante kalendas. et. l. eum qui. §. qui ita. et. l. qui hͦanno. Et eſt differētia vtrum hoc anno ꝓmittatur. tunc em̄ non niſi p̄terito anno ꝯmittitur vtdictū eſt. An annuū quia tūc ꝯmittitur in initōcuiuſcūqꝫ anni. vt. sͣ. qn̄ dies le. ce. l. i. et. ff. quādodies le. ce. l. nec ſemel. Quidam tn̄ dicūt aliud in legatis aliud in ſtipulatōnibus ſed certeetiam in legatis cum in aliquod tꝑus ē relictūlegatum. non p̄t agi niſi eo p̄tento. vt. ff. de cōdic. et de. l. ſi in annos. Sed ſecus vbi relinquit̉annuum vel ſingulis annis ut dictū eſt. ¶ Idemeſt ergo in ſtipulatōne. et primi anni ſtipulatōeſt pura. ſeqn̄tium vero in diem. Idem eſt et ſiꝓmiſero tibi quōa diūxeris. Nec obſtat qd̓ dicitur eam ꝓ pura haberi. vt inſtit̉. e. 8. at ſi ita.ponitur em̄ abnegatiue. id eſt nō ſub ꝯdictōnevel pura eſt reſpectu primi anni vt dictum eſt.¶ An aūt plures ſeit ſtipulatōnes vbi ſingulisannis ꝓmiſſuꝫ eſt queritur. ſed certe ſtipulatioeſt vna ſed legata videntur eſſe plura. vt. ff. dedonat̉. cau. mor. ſenatus. 8. vlt̓. et dicūt quidaꝫſtipulatōnem eſſe vnā ꝓpter vnam ꝯceptōnemverboꝝ. plures vero ſunt ꝓpter plures ſolutōnes. et ꝓpter plures actōnes ex ea ꝯpetentes.vt. ff. de verbo. obl̓. l. pluribꝰ. §. i. Sed certe etin legatis eſt vna ꝯceptō verboꝝ. imo aliaratione dicitur vna ſtipulatio quia vna tm̄ actionaſcitur ex ea. Nec obſtat quod dicit̉ in. l. illa
pluribus. quia ibi refertur opinio pauli et varinō aūt ꝓ certo ſic aſſerit eſſe. vel ibi fcā fuit annoruꝫ ꝯnumeratio. ita. ſcꝫ annua bina trina dievnde plures ſunt ſtipulatōnes. ſicut et cū plures res exprimuntur in ea. vt. ff. e. l. ꝙ dicitur.¶ Poteſt et alia rōe dici vnā ſtipulatio quia ſeniel tm̄ inſpicitur ꝯditō ſtipulātis. id eſt tꝑe ſtipulatōnis an ſibi poſſit acquiri vnde ſi filiuſfa.ſit nihil omnino qn̄qꝫ eſt habiturus ſi tꝑe ſtipulatōnis ſit in ptāte. vt. ff. e. l. ſi filius. Sed in legatis ſingulis annis cedit dies legati. et inſpicitur ꝯdictō legatarij. et plures ſunt actōnes.vt. ff. quando dies lega. ce. cum in annos. etalia. . cum in annos. et de annuis legatis. l. cumin annos. Si vero ſub cōdictōne ꝓmiſſum eſt. ſiquidem ſit de futuro. et que habet ſe ad vtrūlibet neqꝫ cedit neqꝫ venit dies eius niſi ea exiſtente. vt. ff. de verbo. ſig̓. cedere. et ex ea tantum ſpes eſt debitū in eamqꝫ ſpem ip̄am tranſmitrimus. ſi priuſꝙͣ ꝯdictō exiſtat moriātur. vtinſtit̓. e. §. ex ꝯdictōnali. h̓ ſipendebat ꝯdictioex inſidijs fortune. Idem et ſipendebat ex facto alicuius. ſed tn̄ condictō eſt in faciēdo veldando. ¶ Si autē ꝓmiſeris mihi ſub conditōeque eſt in non faciendo vel in nō dando aliquoa te. diſtingue. vtrum hāc ſtipulatōnem cōdictōnalē p̄cedat alia pactio an nō. Si p̄cedat eāalia pactio et efficax. ex qua p̄t agi. ſcd̓a cōdictōnalis ꝯmittitur cum potuit facere et nō fecit. Si aūt prima pactio nō erat efficax imo inducebat naturalem obligatōnem tm̄. ſcd̓a ſtipulatio ꝯdictōnalis cōmittitur a lite cont̓. tm̄vt. jͣ. e. l. nūda. et. ff. e. ita ſtipulatus. Si aūt hācſtipulatōnem ꝯdictōnalem nulla omnino p̄cedat pactio ip̄a non ꝯmittitur niſi cū ꝓmiſſor deſierit poſſe facere vel dare. vt. ff. e. l. ita ſtipulatus. Sed excipitur in caſuꝓpter ꝑplexitatē ſtipulatōnis quā duo fecerunt ſeꝑatim ſtipulāte ſab vno. vt. ff. e. l. ſi ticius. In implicitis regulelegiſtaꝝ ſicut et dialecticoꝝ deficiūt. ¶ Iteꝫet excipitur in fideiuſſore qui ita ꝓmiſit ſi reusnō ſoluerit. tenetur em̄ cū reus appellatus nonſoluerit non expectatur. ꝙ reus deſinat poſſeſoluere. vt. ff. de fideiuſ. l. fideiuſſor. 8. vlt̓. ſedforte illud eſt. quia ꝓmiſſionē fideiuſſoris p̄ceſſit pactio rei quā lex habet ꝓ eodeꝫ. ac ſi factaeſſet cū fideiuſſore. ¶ Item in teſtamētis contrarium eſt. Nam ſi dicat teſtator ſi penum nōdederit heres. c. dato ſtatim tenetur ad. c. cūpotuit dare penum et nō dedit. ſiue legatur penus ſiue non. vt. ff. e. l. ita. et ad. l. falc̄. l. i. §. itemſi. ¶ Item et cum legatur alicui libertas ſi nonaſcenderit capitoliū ꝯpetit libertas ſi cū primūpotuerit aſcendere. et non aſcendit. vt. ff. demanumiſ. te. libertas. §. i. ¶ Vbi autē in ſtipulatōne non ſolum ꝯdictō ſed dies apponitur licet ex euentū ꝯdictōnis ante diem videatur cōmitti. obſtat tn̄ exceptō ſi agatur ante dieꝫ. vtecce ſtipulor a te. x. ſi kalendis ſtichum non dederis et moritur ſtichus ante kalendas ꝯmittitur ſtatim ſtipulatō quia certū eſt ſtichum nōpoſſe dare kalendis ſed tn̄ obſtat exceptō quia