¶ Ad legem falcidiam

Valiter minuantur vniuerſalia relictadictū eſt. Nunc ſubijciamus de diminuatione ſingulariū relictoꝝ que fit per. l.falcidiam. Videndū ergo vnde dicatur falcidia. Qn̄ locum habeat. Et in quibus. Et quibuſdetur. l. falc̄. beneficiū. Et qualiter. l. falc̄. ratōſit ineundā. Et que imputētur in falc̄. Et quando falc̄. ceſſet. ¶ Dicitur autē falcidia a falce.id eſt a diminutōe quā imponit ſingularibꝰ relictis. reſecat em̄ dalegatis vt falce putanturvites vel reſecantur ſegētes. vel a falcidio auctore quē puto ꝯſulem non p̄torem fuiſſe cū diminutō hec fiat ip̄o iure. Sic ⁊ dicitur publicianā a publicio p̄tore. vt inſtit̓. de act̓. §. alie aūtſunt. ¶ Locum habet falcidiā tūc demū. qn̄ ſupra dodranteꝫ aliquid eſt relictū. Sicut em̄ aitlex ius poteſtaſqꝫ legādi eſto. quātumcūqꝫ volet dum ita detur. vt quartā habeat hereditatis. vt. ff. e. l. i. §. ſecūdo capite. Si ergo dodrātem ſolū vel minus dodrante reliquit locū nonhabet falc̄. Alioquin ꝯtra vt patebit. jͣ. Locumhabet falc̄. in legatis. Item fideicōmiſſis. Itēin mortis cauſa donatōnibus. vt. jͣ. e. l. ſi quis qͣdringentoꝝ. ibi. ſi em̄ ⁊cͣ. Item in donatōnibꝰfactis inter viuos. Ita tn̄ ſi morte ꝯfirmanturvt ſi donat pater filio exīſtenti in ptāte. Itemvxor marito vel ecōuerſo. vt. jͣ. e. in donatōnibꝰ.et. sͣ. de donat̉. inter vi. et vxo. l. antepnl̓. Ceterum ſi ab initio teneat donatō ſecus ē. In mortis quoqꝫ cauſa capionibus locū habet falc̄. vtaperte dicitur. jͣ. e. ſi quis quadringentoꝝ. licetquidam ꝯtradicant et ꝓ ſe inducunt quod eſt.ff. e. acceptis. Sed ego ex eadē dico ꝯtrariuꝫ.Nec em̄ illi querebatur an heres poſſet de mortis cauſa capione detrahere falc̄. qd̓ ex eo patet quia ip̄e non p̄ſtabat eam. immo p̄ſtabaturei. vnde reſpondetur. eum qui mortis cauſa heredi p̄ſtat detrahere falc̄. non poſſe. Item proſe inducunt quod eſt. ff. e. l. i. Item ſi ita. Sedego rn̄deo ibi heres nō detrahit falc̄. quia eſtꝙ ſuo vicio imputetur. Potuit em̄ fenus quoderat hereditariū ſoluere et ita falc̄. detrahereanteꝙͣ eſſet in morā. et ita eſt ad hanc reſponſionem quod eſt. ff. e. l. cū pater. §. i. et. l. alienus.et. l. ſi heres. de eo qui vēdidit male res hereditarias. Eſt autē mortis cauſa capionis nomēgenerale. ſed hic pono ꝓ his tantūmodo queab ip̄ius teſtatoris liberalitatē non ꝓficiſcuntur. ¶ Item que vt debita peti nō pn̄t. vt. ff.de donat. cauſa mor. l. qui p̄cio. et. l. ſi mulier. et.l. cauſa mortis capitur. ¶ Proditū eſt bn̄ficium legis falc̄. heredi inſtitutō. Itē heredi heredis. Item heredi ab inteſtatō veniēti. vt. jͣ.quādo di. le. ce. l. vlt̓. et. ff. e. filiuſfa. ¶ Item fideicōmiſſario generali ita demū ſi heredē adire coegerit. tunc em̄ detrahit falc̄. quia abfurdum eſt plus legatarijs p̄ſtari ꝙͣ preſtareturſi heres ſponte adiuiſſet niſi in caſu cum heresſponte adiuit et ſponte falc̄. nō detraxit. volēsliberalitatē exercere in fideicōmiſſariū. ſꝫ hoc

ita ſi ab ipſo herede relicta ſint lagata. Ceterum ſi ab ip̄o fideicōmiſſario nunꝙͣ detrahiturfalc̄. Item nunꝙͣ detrahitur a ſuo fideicōmiſſ.vt. ff. ad trebell̓. l. i. §. is qui quadringēta. et. l.marcellus. §. ꝙ ſi ſuſpecta. et. l. ex aſſe. in fin̄. et.l. facta. §. ſi cum. ſuſpecta. Et per hoc patet expreſſe. ꝙ lagatarius vel fideicōmiſſarius ſpecialis nō habet beneficiū legis falc̄. quod et lexSixit. vt. ff. e. l. lex falc̄. ſi interueniat. §. nunc.Sed ip̄i intelligunt non eſſe ꝓditum principaliter et ꝓ ſe inducūt quod eſt. ff. e. l. penales. §.ſi ticio. et mutauerūt lr̄am. l. in qua debet eſſe..xxx. et eſt caſus. ꝙ quidā ticio reliquerat. xxxvt p̄ſtaret ex his alicui. xv. Et reſpōdetur ꝙ ſi.xxx. diminuta ſunt ponamus in. x. ꝑ falc̄. tantum minus p̄ſtabitur fideicōmiſſario ſumpta pͥſumptōne ex voluntate teſtantis. voluit em̄ ꝙvnā medietas reſideret penes legatariuꝫ. cumip̄m de. xv. tm̄ preſtādis rogaret. vnde de hisque ſuꝑſunt ei medietatē fideicōmiſſario p̄ſtatet ita patet ꝙ hoc non fit iure fal. quā ip̄e poſſet detrahere. ſed quia ip̄e paſſus eſt falc̄. Eſtratio. l. falcidie ponenda in ſingulis heredibusSi ergo duo ſunt inſtituti heredes ticius et ſeius et ticij pars aut totā exhauſta ſit legatis c̄nominatim ab eo data ſunt. aūt ſupra modumonerata. a ſeio vero aūt nulla relicta ſunt legata. aut que ꝑtem eius diminuūt dunitaxat in ꝑtem dimidiā. nihilominus poterit ticius quartam partem delegatis relictis a ſe retinere vtquartam ꝑtem ſue partis habeat ſaluaꝫ vt inſtit̓. e. §. et cum queſitum. et. ff. e. l. in ſingulisSic aūt ponitur vt primo deducatur omne esalienum. et nō ſolū quod alijs debetur. ſed etiāquod ip̄is debebatur tꝑe mortis licet ꝑ ꝯfuſionem factum ſit indebitū. vt. ff. e. l. qui fundum..8. ſi quis heredem. et. jͣ. e. irritū. hoc ita niſi teſtator vetuerit eum debituꝫ petere quaſi cumfalcidia ex legatis detrahenda cōpenſetur. Eteſt hic notandum quia ſic fieri poteſt fraus. l.cum alias dicatur ꝯtra defuncti voluntatē falcidiam inducendā. vt. ff. e. l. ſi debitor credito.re. et. l. quod de bonis. §. vlt̓. ¶ Item deduciturfuneris impen ſa omnino quia neceſſaria eſt expenſa. Nam illud quod in extructōne monumēti erogatū eſt diuerſam eſſe cauſaꝫ. nec em̄ eſtita neceſſaria edificatio monumēti vt ſit funusac ſepultura idcirco is cui pecunia legata ē admonumētum faciendū falc̄. patietur. nec amplius erit ꝯcedendum ꝙͣ quod ſufficiat ad modicam ſpeciē monumēti. vt. ff. e. l. i. §. vlt̓. et. l. ij. etinſtit̓. e. §. cum autem. ¶ Item deducūtur p̄ciaſeruoꝝ mānumiſſoꝝ. Diſtingue tamē vtrumteſtator reliquerit mihi pecuniā vt ſeruū alienum redimā et manumittā. an vt manumittammeū ſi alienum nō debet detrahi falcidia de legato meo. niſi forte detracta fal. quod ſuꝑeſtbene ſufficit ad alienū ſeruum redimendū ſi meum bene patior falc̄. vt. ff. de fideicōmiſ. lib̓. l.generaliter. §. ſi quis alienū. et. d̓. ſi cui. et. l. decem. et. ff. e. l. ſed ſi nō ſeruus. Sed vbi teſtatorlegat mihi ſeruū ſuum vt manumittā eum non