iiij
int̓uenerit ſtipulatio ut. sͣ. d̓ tranſact̓. l. ſin̄. ap̄.acta ⁊ de pactis. l. cū ꝓponas ⁊. ff. e. l. ſi id ꝙItem et naturalis obligatio eſt in legatis relictis in teſtō minꝰ ſolenni vl̓ etiam ſolenni. Sitn̄ ea p̄ falcidiaꝫ diminuant̉. Nā qͣtenꝰ diminūunt̉ ꝑ falcidiam indebita ſunt iure ciuili. debita aūt iure naturali. Itē ⁊ natural̓ tm̄ obligatio eſt in ꝯtractibꝰ in noīatis cū neqꝫ ſtipulation neqꝫ rei int̓uentū ſint veſtita. vt jͣ. de reꝝꝑ mū. l. ex placito Itē ⁊ naturalis obligatio ēin pupillo ꝓximo pube̓tati paciſcente cū alio.Nam ſi eſſet infans vel infanti ꝓximꝰ nec naturalit̓ obligaret̉ vt. ff. e. l. ꝙ pupillꝰ ⁊ d̓ act̓.et ob. l. pupillꝰ d̓ nouat̓. l. i. §. vl̓t. In talibꝰ aūtdebitis naturalibꝰ ſi fiat ſo. ꝑ ignorantiaꝫ iuriſceſſat repetitio Si aūt fiat ꝑ ignorantiā ꝓbabilem repetitio locū hꝫ. Secus ſi fierēt ꝑfactiignorantiā nō ꝓbabilē vt. ff. jͣ. ad. l. fal. l. error ⁊ sͣ. d̓ iur̄. ⁊ facti igno. l. cū quis et. ff. d̓ iu.et facti igno. l. pl̓t.. §. ſꝫ facti et. ff. e. l. fidei. ꝯ.Idemqꝫ dico in pupillo. ſoluente debitū naturale Nā ẜm p̄dicta denegat̉ repetitō ei. d̓ iur̄.cōi. Vn̄ ⁊ talis debiti patit̉ ꝯpenſatōeꝫ ut. ff.de neg̓. g̓. l. iij. §. pupillꝰ ꝙ nō fieret ſi ſolutumrepetet iur̄. cōi. vt. ff. de ꝯpenſat̉. l. quēcūqꝫ. P.tamē dixit ei de iure cōi dari repetōeꝫ ar. eiusqd̓ legit̉. ff. ad t̓. l. ſi eiꝰ ꝑ quē legē totū ꝯtͣrium dico. et ip̄am in eiꝰ capud retorqo. nec em̄ibi tractat de ī integ̓. rē. ſꝫ de reſtitutōe hereditatis q̄ fit extre. ſe. ꝯ. Itē nec facit ꝓ eo. ꝙͣlegit̉. ff. e. interdū ꝑſonā em̄ pupilli et furioſifacit locū r̄petitōi. qꝛ ſi extat pecūia ſoluta repetit̉ ꝑ rei ven. Si aūt ꝯſumpta ſit pecūia ſoluta a pupillo cedit in ſolutū debiti natural̓. necrepetit̉ niſi iuuet̉ pupillꝰ beneficio ī integ̓. re.ut. sͣ. ſi adu̓ſus ſo. l. indebito ⁊ pupillo petentiī inte. re. nō puto obici poſſe. ꝯpenſatōeꝫ naturalis debiti licꝫ al̓ ꝯpenſat̉ naturale debitū qꝛẜm hoc nō patrocinaret̉ ei in inte. re. furioſusaūt et ꝓdigꝰ ꝯſumptā pecūiam repetent ⁊ cōdictōe ſine cauſa qꝛ nec intelligūt̉ voluiſſe ſoluere. ſiquidē in negotijs ꝯtͣhendis alia cauſa ēfurioſoꝝ. alia pupilloꝝ ut. ff. d̓ neg̓. g̓. l. in negocijs Eſt ⁊ q̄daꝫ naturalis obligatio q̄ nō ꝯtͣhit̉ iu. pacti. ſꝫ naturali rōne ꝓpter beneficiūmanumiſſionis collatū in ſeruū. ut ecce libertꝰdebet patrono obſeqͥales oꝑas etiaꝫ ſine impoſitōne aliqua ſi libertus credat eas debere uipacti ⁊ ſoluat repetere nō poteſt maxīe qꝛ etſi nō ſoluiſſet tn̄ iudic̄. of. poſſet ꝯpelli ad easp̄ſtandas Idemqꝫ ⁊ ſi libertꝰ ſoluerit alij delegatꝰ a patrono. infabrilibꝰ aūt l̓ artificialibꝰoꝑis qͣs nō pepigit ſe datuꝝ libertꝰ. ſi eas ſoluerit patrono c̓dēs ſe ei eas pepigiſſe locū habet repetitō nō oꝑarū. qͥa nō pn̄t eedē reddi.Nā ⁊ ſi eidē et ab eodē exhibeāt̉ ſunt tam̄ aliequia pl̓mqꝫ robur hoīs etaſ. tꝑis oportunitasnaturalē mutat cauſaꝫ. oꝑaꝝ et ideo nec quisvolēs redde̓ poteſt. ſꝫ quāti patronꝰ erat conducturꝰ oꝑas ut. ff. e. l. ſi nō ſortē. §. lib̓tꝰ et dep̄ſcp̓ͥc̓ v̓. l. pnl̓t. Eſt ⁊ alia nat̉alis obligatio q̄nō cōtrahit̉ vi pacti. Nec agit̉ exea ẜ naturali
quadā rōe qua mouet̉ aliqͥs ad bn̄faciēdū ſuobn̄factori. ut ecce ad remunandū. uel ad antidotā quis obligat̉ ut ffd̓ pet̓ hr̄. l. ſꝫ ⁊ fi. 8. ꝯfuluit ⁊ h̓ nō inhibꝫ donatōꝫ. Nā et qͥ remunerātdonat Sꝫ ſecꝰ in ſupͣdictis naturalibꝰ obligatōibꝰ vt. ff. de donati. l. iur̄. §. ſi qͥs. ſꝫ et hͨ fortenō mibet̉ ꝯdictōe indebiti ſi credēs me ꝓmiſiſſe donare tibi donauerī Eſt aūt qn̄qꝫ aliqͥd debitū iure nat̉ali ⁊ ciuili. ſꝫ indebitū exceptōnisoꝑe. circa qd̓ diſtingue Erat exceptio tꝑalis.an ꝑpetua. Si tꝑalis ceſſat repetitio vt. ff. e.l. in diem. ⁊ iō etiaꝫ maritꝰ qͥ habet pͥuilegiūvt ꝯdempnet̉ inquātuꝫ facere poteſt ſi ſoluatnō repetit vt. ff. e. l. nam ⁊ maritꝰ. Nec em̄ veriſimile eſt ꝙ maritꝰ ⁊ heredēs eiꝰ ſemꝑ ſintinopes ut non poſſint ſoluere. ⁊ forte ceſſat qꝛvidet̉ renūciaſſe pͥuilegio ſoluēdo ſpōte et hacrōne ceſſat repetitio vbi ꝓmiſit me datuꝝ cūmoriar. Idēqꝫ ⁊ ſi ꝯdictionalit̓ ꝓtul̓im me datuꝝ ſi moriar. cū em̄ ꝯdictio ſit extiturā in diem̄ incertū videor ꝓmiſiſſe ut. ff. e. l. Nā ſi cūmoriar. et. l. ꝙ ſi ſub ꝯdictōe Idēqꝫ et ſi ꝓmiſerim ſiue nauis venerit ex aſia ſiue nō venerit.alt̓a em̄ eaꝝ ꝯdictōnum certū eſt extiturā. ſicet dico licet pleriqꝫ dixerīt in ꝯtrariū. ⁊ ſi debeo pure et idē ꝓmitto nouādi aīo ſub ꝯdictōne. qꝛ certū ē oīo me debituꝝ. Secꝰ ſi ꝙ debeopure. aliꝰ tibi ꝓmittit nouādi aīo ſub̓ ꝯdictōehͦ em̄ qͥlibet vr̄m ſoluēdo repetit qꝛ nō eſt certū eū qui ſoluit pecūiaꝫ debituꝝ ut. ff. e. l. iul̓.Si aūt eſt ꝑpetuā exceptio q̄ ꝯpetit mihi et īodiū agentis ut mac̄. ſe. ꝯ. ſolutū nō repetituridēqꝫ ⁊ ſi abſoluto debitori ꝑ ſentētiaꝫ acreditore ꝯpetat exceptō rei iudicate de iur̄. cōis rigore. natural̓ em̄ ſuꝑ eſt obligatio q̄ inhibetrepetitōneꝫ ut. ff. e. l. iudex et. l. iulia. Vbi aūtcōpetit mͥ exceptio ꝑpetua fauore .i. pͥuilegiomeo ſolutum repetit̉ ut. ff. e. l. qui exceptioneSi aūt dubiū eſt ut cū exceptio ſit ꝑpetua antꝑalis ꝓ eodē habet̉ ac ſi eſſet ꝑpetua ut eccedebeo tibi pure ⁊ paciſceris mͥde nō petendapecūia donec ticiꝰ fiat ꝯſul. poteſt em̄ eē ꝙ fiet ꝯſul. et tūc demū ꝯueniar. ac ſi ꝓmiſiſſeꝫ tibiſi ticiꝰ. fiet ꝯſul. ut ita iſtā duo ſint ꝓportinaliaꝓmitto ſi ticiꝰ erit ꝯſul. vl̓ ꝓmitto pure et tupaciſceris de nō petendo donec ticiꝰ fiat ꝯſul.et in vtroqꝫ caſu ſolutū interī repetit̉. ſic et aſſignāt̉. alia duo ꝓporcionalia ꝓmittō tibi pꝰpaſca vel ꝓmitto pure et tu paciſceris de nonpetendo vſqꝫ ad paſcā ⁊ in vtroqꝫ ſolutum nōrepetit̉. qꝛ in die debitū eſt. Poſſet aūt eſſe inſuꝑiori caſu exceptio ꝑpetua ſi ticiꝰ moriat̉ an̄quā fiat ꝯſul. ut. ff. e. ſufficit. Eſt ⁊ qn̄qꝫ aliqͥdindebitū niſi p̄ſtet̓ur cautio. vel niſi deducat̉expenſa. vn̄ dat̉ c. dictio vt jͣ. e. qͥ exceptōe. §ſi ꝑs ⁊ del. i. domos et jͣ. de ſolut̉. etiaꝫ certa.⁊ d̓ v̓. o. iul̓. §. i. et. jͣ. e. ſi qͥs cū a fidei ꝯ. Ceſſataūt hec actio. qꝛ ille qui ſoluit indebitū ſcit eēindebitū ꝙ ſoluit adeo ut ſi ſoluat ea mente nōhoc exp̄ſſo. ſꝫ tacite in mēte retento ut poſtearepetat denegat̉ ei repetitio ut. ff. e. l. i. ⁊. l. ſiiſqͥ ꝑpetua ⁊. l. ſi nō ſortē. §. indebitū ⁊. §. qui