Druckschrift 
Incipit p[ro]hemiu[m] ad summa[m] codicis per d[omi]n[u]m azonem [com]posita[m] : [C]Vm post inue[n]t[i]onez scie[n]tie// sup[er]uenerit gr̃e plenitudo ...
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

extimatōeꝫ bonitatis Idem in oībus ⁊ ſil̓ibusNam ⁊ ſi darem tibi bouē vl̓ hoīeꝫ ut aliū mͥdes nūꝙͣ poteſt eſſe aliꝰ oīo eiuſdē bonitatis.In mutuo aūt ⁊ ſi aliud ſit ꝙ reddit̉ Idem tn̄videt̉ eē ꝓpt̓ oīodā ſimilitudinē ⁊ formā. Itēſpectādum eſt in mutuo actꝰ non ſolū natura.nam et ſi pecūiaꝫ dedero nō in quātitate. ſꝫ inſacculo ut in tn̄ ſacculū p̄cūie reddas n̄ erit mutuū qꝛ licet ꝙ datū eſt naturā habeat mutuinō tū ſic datū eſt vt mutuū. debuit em̄ in quātitate dari. inſpicienda eſt gͦ natura ⁊ actus cūhis q̄ dicta ſunt quoꝝ ſi qd̓ defuerit n̄ erit mutuū Vn̄ ſi q̄rat̉ an ſit mutuū cū tibi panē meuꝫdo vt aliū eq̄ bonū reddas dico neqꝫ mutuū eēquia nō oīo fit eqͣlis vt mutuet̉. ſꝫ vt ꝑ familiaꝫexpendat̉. vt ptꝫ exp̄dictis neqꝫ cōmodatumqꝛ qd̓ datur vſu ꝯſumit̉ vt. ff. ꝯmo. l. iij. §. vl̓t.Erit gͦ ꝯtractꝰ ī noīatꝰ dout des Diuidit̉ aūtmutuū. qꝛ aliud ē naturale tm̄ Aliud ciuile natura ſibi cooꝑante. alid̓ ciuile tm̄. ī qͦ nihil cooꝑat̉ nat̉a. Naturale tm̄ ē. vt cū tibi numeropecūiaꝫ vt tm̄dem mͥ tenearis reddere. vn̄ etre .i. numeratōe d̓r obligatio ꝯtrahi. et naſcit̉ꝯdictio ex ea. vt inſtit̓ qͥbꝰ mō. re. ꝯ. obli. j. ℟ºCiuile aūt eſt in qͦ oꝑat̉ natura vt cū tibi mutuo. ſꝫ eandē pecūiaꝫ vl̓ paululū ante numerationē vl̓ poſtea paululū hͦ eſt in cōtinēti ſtipulormͥ reddi. nec em̄ naſcit̉ act̓. ex numeratōe. etex ſtipulatōe vt tollat̉ vel nouet̉ ea q̄ naſciturex numeratōe. ꝑ eā q̄ naſcit̉ ex ſtipulatōne. qꝛid agitur tacite vt ſolo ſtipulatio teneat etmag̓. īplende ſtipulatōis gr̄a eſt numeratio intelligenda fieri. quā ut agat̉ ex ea. Agitur gͦtm̄ ex ſtipulatōne q̄ de iure ciuili eſt ut. ff. denouāt. l. ſi ita fuero. §. vl̓t. ⁊. l. cū em̄ ⁊ inſtit̉ deact̓. §. de pecūia ⁊. ff. e. l. ij. §. vl̓t. ⁊. l. certi. §.qm̄ ibi ſiue ꝯiūctī dn̄o tm̄ meo videbat̉ actōeꝫnaſci ex numeratōe. ſꝫ vbi ſtipulatō vtilis. ſeqͥt̉incōtinēti numeratōne fingat̉ nec fuiſſe nataex numeratōe actio ꝙ ex eo patꝫ qꝛ vbi actū īꝯtinēti poſteā ſtipulor vtilit̓ agit̉ ex numeratōe vt. ff. e. l. certi. §. qm̄. patꝫ gͦ fuiſſe actumut agat̉ ex ea. alioquī nō ageret̉ ut. ff. e. l. nonoīs. Ideꝫqꝫ etiā ſi ꝓ extͣnea muliere dotē numeraui. Nā ei ex ip̄a. l. q̄rit̉ actio Sꝫ ⁊ ſi in ꝯtinenti ſtipulor eā mͥ reddi fingit̉ illi nec nata ut. §.d̓ rei uxͣ. act̓. §. accedit numerare aūt tibi videor pecūiaꝫ ſiue eā numero ex cauſa mutui ſiuealius me etiā ignorāte tibi numeret pecūiā fuam noīe meo tāquā meā. Hac. ſ mente ut egoeā videar numerare. nam ego ratū habēdo numeratōeꝫ. tāquā pecūie mee factā videor numeraſſe Secꝰ ſi nō tāquā mea pecūia ſit numerata ⁊ pactꝰ vel ſtipulatꝰ ſit eā mͥ reddi. quiatūc nō q̄ret̉ mͥ act̓. vt. cͣ. dixi. Sed ſi pecūiaꝫ meam numeres me ignorāte. noīe meo indiſtīcteq̄ri videt̉ mͥ act̓. forte. ſꝫ nō vt mea ſit numerata ſi ratū habeo. Alioqui reꝓbato a me noīeq̄rit̉ act̓. t̓. vtil̓. vt jͣ. e. l. ſi abſentis. Si aūt memandāte aliꝰ ſuā pecūiaꝫ numeret meo noīe īdubitāter qꝛ̄ mͥ act̓. qͦtidie em̄ ſi credituri ſumus alicui pecūiaꝫ ab alio petimꝰ ut nr̄o noīe

creditor numeret futuro debitori vt. ff. e. l. certi. 8. ſi nūmos. Itē qͦtidie mando debitori meovt tibi noīe meo numeret pecūiam. obligarisem̄ mͥ quāuis vere nō acceꝑis nūmos meos. ſꝫ ītēptatōe iuris uideris accepiſſe ut. ff. e. l. ſingularia breui. ſcꝫ manu ut. ff. d̓ iur̄. do. l. licꝫ. §. qͦtvl̓ ꝑ ꝓcuratorē ut. ff. de do. int̓ viꝝ ⁊ ux. l. iij..8. vl̓t. Quod e̓go ī duabꝰ ꝑſonis ī ecipit̉ et ineadē ꝑſona recipiēdum eſt ut cū ex cauſa mandati pecūiam mͥ debeas ⁊ ꝯuenerit vt crediti.i. mutui noīe eā r̄tineas videt̉ mͥ data pecūiaet a me ad te ꝓfecta ut. ff. e. l. ſingularia. Poteſt tn̄ differētia notari int̓ hūc caſum ⁊ ſupiorem. qꝛ ibi int̓uenit ꝓcurator ꝑ qͣꝫ ſolet acquiri dnīm quodd̓ hͨ nō ē vt. ff. mādati Iēqꝫ. §.ſi qͥs. nec em̄ ꝯtrariū eſt qd̓ d̓r. ff. mandati. l. qͥrenegotiā. qꝛ qd̓ dixi intelligendū eſt in debitore qͥ ꝑataꝫ ⁊ deſtinatā pecūiaꝫ ſolutōi habebat vt ait y. vn̄ ꝯu̓tit̉ in cāꝫ mutui etiā ſi pn̄s l̓in ꝯſpectu nō ſit pecūia ut. ff. e. l. certi. §. vl̓t.ſi em̄ exigeret̉ pn̄cia vl̓ ꝯſpectꝰ pecūie nō eſſetin pecūia ſpēale vel ſingulare ut. ff. d̓ ſolut̉. l. ſipecūiaꝫ. ſꝫ in pecūia ſpēale d̓r eſſe. vt in p̄dicta.l. ſingularia. ſi gͦ nō eēt pecūia parata ⁊ deſtinata ſolutōi nō ꝯu̓tit̉ in cauſa mutui vt. ff. in p̄dicta. l. qͥ negotia Itē et numerare tibi videorpecūia ſi aput te Spoſuerā pecūiaꝫ ⁊ poſtea tibi ꝑmiſi ea vti ſtatī em̄ cepit eſſe mutua etiaꝫantequā moueat̉ etiā ſi nō erat in ꝯſpectu. pecūia tn̄ ꝑata erat ⁊ deſtinata ſolutioni aīo em̄cepiſti eā poſſidere vn̄ tranſit ad te ꝑiculū quimutuū rogaſti. Si v̓o ab inicio cū deponerē ꝑmiſero tibi uti ſi voles .i. ſi volūtarie fueris vſmutua nō erit an̄quā mota ſit vt. ff. e. l. c̓ti. 8.vl̓t. ⁊. l. ꝙͣ ab initio. Itē numerare tibi videorſi lancē vel maſſam auri dedi vt eā venderes ⁊nūmis vtereris. Nā ſi vendideris et nūmos acceꝑis erit mutuū ſi n̄ acceꝑis teneberis act̓. p̄v̓. vt p̄ſtes dolū et culpā in eo ꝙ pecūiaꝫ nō exegiſti. vl̓ vt cedas mͥ actōes ut. ff. de. p̄. v̓. rogaſti. ſi aūt lanx. ſine culpa tua ꝑierit antequāvēderes. ſiquidē eā habui venalē mͥ ꝑit̓ alioquītibi ut. ff. e. l. rogaſti ⁊ ita videt̉ hic ſpēale. ꝙcaſus fortuitꝰ ad te ꝑtineat ꝓpt̓ea ꝙ tui vtilitate rē accepiſti ut. ff. e. l. ſi quis nec ꝯmodatariꝰ aūt licꝫ ſui cauſa accipiat nō tenet̉ de fortuito caſu vt. ff. ꝯmodati. l. in rebꝰ. Vel dic ꝙperit lanx ſine culpa tua lata vl̓ leui. leuiſſimatn̄ int̓ceſſit. vbi aūt aliū rogo d̓ re mea vendēdā indiſtīcte meū eſt ꝑiculū ut. ff. de p̄. v̓. l. ſi gͣtuitā. 8. i. Itē et numerare tibi videor ſi numerauit tibi ſeruꝰ meus voluntate mea. alioqui ſiextet pecūia. vel do. m. deſierit poſſidere aget̉rei ven. ⁊ ad exhibendū. Si vero ꝯſumpta ſitrecōciliatū erit mutuū ꝯſumptōe. vt. ff. e. l. rogaſti. §. vl̓t. ſic et recōciliat̉ mutuū vel ſolo pupillo. credente vl̓ alij ſoluēte ſi ꝯſumpta ſit pecūia ab eo cui numerata ſit vl̓ ſoluta vt. ff. e. l.nō oīs. §. vl̓t. Si aūt ſeruꝰ cōis. x. crediderit ſiue volūtate ſiue ſine volūtate dn̄oꝝ ⁊ ꝯſumatur nūmi in quātū ꝯpetit eis actio quinū. i. vnicuiqꝫ in. v. Nā ⁊ ſi cōſ. nummoſmihi et tibi. c.