iij

facere quod rei ꝯmuni expediat puto ip̄am reficere. quod poſſum te ꝓhibente. vt. jͣ. de edi.pri. ſi vt ꝓponis. et. ff. de dam. infect̄. ſi edibus.et. l. ſi in reficiendo. Idem et ſi in re cōmuni velim facere id ad quod vel ꝓpter quod res eſt cōparata. licet etiam inuito altero vt ſepelire inſepulcrum cōmune. vel ſi ſemipedes inter nosꝯtulimus vt ibi graticeū parietē inter nos edificaremus ad onerā noſtra ſuſtinenda. deindeedificato pariete non patiaris me immittere ꝓſocio teneberis. vt. ff. e. l. ſi quis putans. §. ſi qͥsin ꝯmunem. et. l. ſi edes. et de relig̓. l. vel quodet ꝓ ſocio. l. cum duobꝰ. §. item mela. ¶ Eſt autem hec actio ex quaſi contractu. vt. jͣ. inſtit̓. deact̓. que ex quaſi ꝯtract. naſ. §. itē ſi inter. mixta eſt in rem et in ꝑſonaꝫ in ea eſt vterqꝫ actoret vterqꝫ reus. ſicut et in ſuꝑiore diximus ciuiliſenim heredibus datur. et in heredes ad eo vtetiam in locum actōis. l. aquilie que in heredēnon datur competat nihilominus h̓ datur. vtff. e. l. item ꝙͣuis.¶ Cōmunia vtriuſqꝫ iudicij tā familieherciſcūde ꝙͣ cōmuni diuidūdoctum eſt ſeparatim de ac. fam̄. herc̄.et cōmuni diuidundo. Nunc de vtroqꝫtractat cōmuniter. volens eorum aſſignare ꝯmunia. quaſi ſupra expoſuerit ſingularia. et ex his que dicta ſunt etiam ꝯmunia poſſunt notari et ponuntur in hoc titulo pleraqꝫ¶ Videamus ergo que ſint ꝯmunia et quidēvtrunqꝫ eſt mixtum. vtrunqꝫ ad Siuiſionē ꝓponitur. vtrunqꝫ datur perpetuo. vtrunqꝫ eſt bone fidei. vtrunqꝫ parit iuſtam cauſam vſucapiendi. ex vtroqꝫ tranſfertur dn̄ium quaſi ex permutatiōne. in vtroqꝫ agitur de euictōe niſi obſtet alicuius ſcientia qui ſibi de euictōne ꝑ pactum non cauit. vt. jͣ. e. l. ſi fratres. et. sͣ. t. i. l. ſifamilie. in vtroqꝫ purgatur dolus. ſiue dederitcauſaꝫ diuiſioni ſiue inciderit. Itē et fraus purgatur. ſi re ip̄a quis vltra dimidiam decipiaturvt. jͣ. e. l. maioribꝰ. in vtroqꝫ ſic fit diuiſio vt vnaeademqꝫ agnatio apud eandem ꝑſonam remaneat. vt. jͣ. e. l. poſſeſſionum.¶ Fmium regundorumIcut actio ſuperior ꝓponitur ad diuiſipnem eius quod cōmune eſt faciendaꝫ.ita et hec actio ꝓponitur ad diſtinctōꝫfinium ꝓpriorum cuiuſcūqꝫ faciendam. Videndum ergo in quibꝰ predijs locum habeat hecactio. quibus detur. et in quos. quid veniat ineam. qualis ſit actio. ¶ Habet autem locumhec actio in ruſticis predijs tantum. in vrbanisautem predijs locum habere non poteſt et eſtideo quia vrbana p̄dia ſibi non confinia. ſꝫ magis dicuntur vicinia. vt. ff. e. l. iiij. §. hoc iudicium. Confinia enim ea dicuntur que adeo ſibi ꝓxima ſunt vt nullus medius paries interponat̉

Ceterum vrbana parietibus diſtingui conſueuerunt. Vrbana autem predia dicūtur omniaedificia etiam ſi in villa ſint. quia vrbanum predium non facit locus ſed materia. ſed et orti inedificijs ꝯſtituti. niſi plurimum ſint in reddituvinearij forte vel olitorij continentur appellatione vrbanorum p̄dioꝝ. vt. ff. de verbo. ſig̓..l. vrbana. et. ff. e. l. iiij. §. vlti. Si autē inter meet te contra quem ago finium regundoꝝ. viapublica interuenerit confinium non intelligit̉et ideo non poteſt agi hac actōne quia magisin confinio meo via publica eſt. vel flumen qͣager tuus. ſi vero riuus priuatus interueniretfinium regundoꝝ agi poteſt contra dn̄m riuivt. ff. e. l. iiij. §. vlt̓. et. l. v. et. vi. Si ergo vtrūqꝫpredium ſit ruſticum datur hec actio. quid ſi alterum tm̄ poteſt dici ꝙ non habet locum directum ſed vtile. vt. ff. e. l. ij. i. ℟º. et. l. iiij. §. hociudicium. vel dic ceſſat directuꝫ et vtile. Quodautem in. l. ij. dicitur locum habet cum vtrūqꝫpredium erat ruſticum. ſed edificium erat int̓poſitum. ¶ Datur hec actio ꝓ finibus totiusfundi regendis et terminandis. ¶ Item ꝓ finibus alicuius partis fundi. que locus dici poteſt. vt. ff. de verb̓. ſig̓. l. locus. ¶ Item daturet ſi de. v. pedibus ſit cōtrouerſia ſiue de paucioribus ſiue de maiori numero terre ꝙͣ. v. peduꝫſit lis licet olim ſi fieret controuerſia de paucioribus. v. pedibus non poſſet agi. vt. jͣ. e. l. v.Et erat forte ratio quia tunc terra forte viliſſima erat et de re tam vili non redibetur. ¶ Datur autem directum et vtile iudicium eis quibꝰdiximus ꝯpetere directam vel vtilem actōnemfam̄. herc̄. vel ꝯmuni diuidundo. ergo et dabitur his qui habent agrum vectigalem. vt. ff..e. l. iiij. §. finium. ¶ Item et in eos dabitur inquos dantur p̄dicta iudicia. ¶ Venit autemin primis in hoc iudicium locorum et finium diſtinctio ſeu determinatio cognitōne prius habita. vſqꝫ ad quam mētam quis poſſederit. ſecundo quouſqꝫ ꝓducantur fines p̄dij. ꝙ ſi noneo vſqꝫ poſſederim. tamen meum eſſe ꝓbaui cognoſcitur enim quouſqꝫ quod meum eſt ꝓducatur. Vnde et dicitur huius actōnis controuerſia ꝓprietatis vendicatōni coherere. vt. jͣ. e.l. ſi quis ſuꝑ. Nam et in rei vendicatōne ſicut ethic cognoſcitur. quid et quantum ſit meum nōtamē eſt principalis queſtio ꝓprietatis. quia nōob hoc cognoſcitur quantum ſit meum vt mihitotum reſtituatur. ſed vt ſi iudici videbitur vl̓vltra fines agri tui vel infra ponere terminostanti ꝯdemnet eum cui de terra vicini aliquidadiudicatur quanti id ip̄m eſt. Approbabit autem tibi iudex quod meum eſt vel econuerſo cōfinium locorum queſtioni ſilentiū. aliter comodum non poteſt imponere. videt enim ſemperpoſſe oriri defacili rixas et cōtentōnes ſi proutporrigerētur fines agri mei poneret terminosvnde p̄dicta adiudicatio neceſſaria eſt. vt. ff. e.l. ij. §. iudici. et. l. iij. et. l. ſed et luci. i. ℟º. et hocvbi agitur vt termini de nouo ponātur. ¶ Itēhoc iudicio agi p̄t vt poſiti t̓mini vel volūtate