teſtes. et hͨ pro vt breuius et vtilius potu. deignorantia iuris ⁊ facti trādidi. nec pleniſſimeſub regula tradi poteſt. quādo hͨ vel ignorantia illa noceat vel non noceat qꝛ diffinitōes hͨmaxīe ꝑiculoſe ſunt. cū fere oēs ſub̓uertant̉ vt.ff. d̓ reg̓. i. l. oīs diffinitō. Porro caſus digniores quoſdā in medio referā. ignorantiam enīindelictis reperio qn̄qꝫ excuſare in quibꝰ dolusſolus punit̉ vt ecce ſi reꝯmodata. vel depoſitaa te vtar alit̓ quā acceperim. vt. ff. de furt̓. quire ſibi. Idē ⁊ ſi in teſt̓o ſeruo meo aſcripſi quēputabam alienū. Nam non punior. qꝛ culpa etiam lata in publicis accnſatōnibꝰ pro dolo nonpunit̉. Sicut et ecōtrario excuſor cum aſcripſiſeruo quē putabā meū. ſꝫ erat alienus. vt. ff. ad.l. cor. de fal. l. impubereꝫ. 8. i. ⁊ ad. l. cor. de fica..l. in lege. Sed cōtrariū reperio in actōe in iuriarū vt ſi facias mihi iniuriam. cum putas mealiū eſſe ꝙͣ ſim. vt ſi credis me filiū fa. eſſe. nontn̄ ſcias cuius teneris. vt. ff. de in iur̄. l. eum. §. ſiiniuria. ⁊. §. cū aliqͥs. At incōtractibꝰ nō excuſatur. vt Ecce ſi vēdideris fūdum minoris modiꝙͣ dixeris. vel rem vicioſam quaſi ſanā vel quaſi ſubiectam minoribꝰ tributis ꝙͣ eſſet tenerisvt. ff. de act. empt̓. l. tenet̉. et de edil̓. edic. l. i..§. cā ⁊ jͣ. de act. empt̓. ſi minor. et eſt forte rō.quia nō debꝫ decipi alter .i. emptor qui numerat pecuniā ſuā. vel qꝛ venditori imputat̉. ꝙ vires rei familiaris āte nō nouerat vt. jͣ. de reſciven. l. quiſquis. Vel qͥa venditor temere aſſeuerauit minorē captōeꝫ. cū forte ignoraret vt. ff.de act. emp̄. l. iul̓. 8. qui tamē. Item in arbitrisꝑ errorē compromiſſo facto de famoſo delictoexcuſat aliquē apena. vt. ff. de arbitris nō diſtīguenus. §. iulianus indiſtincte. ¶ Itē in iudicijs vt valeat ſentēcia ꝓdeſt allegare ipſius iudicis errorē .ſ. ſi ignorabat ſucceſſorē adueniſſevt. ff. d̓ off. p̄. l. ſi forte. ¶ Partiū āt error. Itēpopuli quādoqꝫ prodeſt. vt valeat ſentētia eiꝰſi eum liberū eſſe. et iudicem eſſe putabā poſſevt. ff. de off. p̄to. l. barbariꝰ. Secus ſi putar ē eūalium eſſe quā eſſet. vt. ff. de iur̄. o. iu. l. ſi ꝑ errorem. ¶ In teſt̓is ec̄ error teſtatoris et teſtium.Item populi circa teſtem quem credebāt liberum ꝓdeſt vt teneat teſtm̄ vt. jͣ. de teſtis. l. i.De precibus imꝑatori offerendis et dequibus rebꝰ ſupplicare licꝫ vel nonOſt tractatū diuinoꝝ ſacroꝝ. eorūdēqꝫ miniſtroꝝ tractauimus. sͣ. de humanis ſacris .i. de legibꝰ vnde cōſequens ēvt videamus de miniſtris hūanorū ſacroꝝ .i.legū quarūqꝫ dn̄s imperator caput eſt. ⁊ miniſter. de imꝑatore audiamꝰ ⁊ qꝛ ip̄e nō temere.ſed per p̄ces eſt adeundus. Videamus de pr̄ecibꝰ imꝑatori offerēdiſ. et de quibꝰ rebꝰ liceatporrigere preces. ¶ Videamus ergo qualiterCebeant offerri preces et a quibꝰ et de quibꝰ.¶ Et quidē offerunt̉ conſiderata cōſuetudinē.et ſure. Conſuetudine. vt qꝛ capello. Item pal-

lio reiecto genibꝰ flexis preces humiliter porrigende ſunt. Iure quia breuit̓ eſt ei exponendum negociū. et non omnia verba inſtiumētorum ſunt in libello precum ꝓponēda. ſed ea tamē. de quoꝝ ſenſu inter ꝑtes fuerit dubitatūvt. jͣ. e. l. vl. ¶ Poſſunt autē ſupplicare liberi nōſerui. niſi in crimine leſe maie. vel niſi pro neceſſitate domini ſui vt. jͣ. e. l. i. ⁊. jͣ. ad. l. iul̓. ma. l. nullus. Et idem forte in caſibꝰ in quibꝰ ſeruo permittit̉ agere vel cōfugere ad principem. ꝓ eoqͦd opprimit̉ a domino ſuo. vt. ff. de iudic̄. l. vixcertis. Et de his qui fui. vel ali. iu. ſunt. l. ij. Sitamen etiā ſeruo ſupplicāte indulgeat̉ reſcriptum tenet. vt. jͣ. e. l. vniuerſis. licet aūt ſupplicare pro hereticis. vt fecit dominus papa fupra de ſumma trini. l. vl. §. ſed quia gremiū. rogando principem. vt ſi errore depoſito. reuerti voluerint indignatōnis remittat imperatoraculeos. Item pro minore damnato a principe quandoqꝫ licet raro permittit̉ ſupplicareꝓbeneficio in integrū reſtitutōnis. dum minordicit ſe proditum ab aduocatis vt. digeſtis. deminoribus viginti qnͥqꝫ. an. l. minor autem. 8. ſiautē. ¶ Item durante officio preſidis eius ſubiecti ſupplicare poſſunt pͥncipi. vt furtum eiuspuniat vel crimine ſi probet̉ auruꝫ dediſſe proconferēda ſibi adminiſtratōne. Aut ſi probet̉auruꝫ accepiſſe ex adminiſtratōe. vt jͣ. autē. vtiudices ſine quo ſuff. §. ſi quis autē preter ¶ It ēlicꝫ ſupplicare pro eo. ꝙ ordinatio clericoꝝ facta ſit per pecuniā vel male contra legē. vt admeliorē ſtatum redigat̉. et preuaricatoribꝰ pena imponat̉. vt. jͣ. aut̓. quomō oporteat. e. §. vl.¶ Item licꝫ ſupplicare. pro moratoria preſcriptōe non ꝓ peremptoria. vt. jͣ. e. l. quociēs. Itēpro his que nō ſunt fiſco damnoſa. Alioquin ſiſupplicet̉ pro his que ſunt damnoſa. et obtineat ſupplicator non debet obſecundari pͥme iuſſioni. ſed debet expectari ſcd̓a vt. jͣ. e. l. nec dānoſa fiſco. et in aut̓. vt nulli iudi. §. et hͦ v̓o iubemus. et de man. pr̄in. §. dem̄ cōpetēs eſt. Hic tn̄autͣ. dicit omnino reſpuēdam primā iuſſionemniſi ſit p̄gmatica factio. ex ea tamē quāuis recipiatur nihil agit̉ niſi fiat ſcd̓a iuſſio. Item licꝫſupplicare pro his q̄ nō ſunt iur̄ ꝯmūi cōtraria.alioquin nō tenet reſcriptum. et a quolibet iudice debꝫ refutari niſi forte eſt aliqͥd ꝙ non ledat alium et proſit petēti. vt ſi mulier mortuomarito impetrāt. vt fruat̉ dignitate pͥoris mariti. vt. ff. de ſenat̓. l. nupte. vel cū impetrāt p̄poſiti ſacri cubiculi. vt fruant̉ inſignibꝰ dignitati. §. cū vadāt ad inſpiciendos agros ſuos vt.jͣ. d̓ p̄poſitis ſacri cubiculi. Vl̓ ſi ledit aliū n̄ ledit multū vt dictū ē in moratoria p̄ſcpͥtōe. ⁊ d̓ralias in. ff. ne quid in loco. p. l. ij. §. ſi qͥs a pͥncipe. et ne quid in flu. pu. l. i. §. ſunt qui putant. ⁊ſim lia notari poſſunt in iure ꝙ in libris noſtriſreconditum eſt. vt. ff. de religio. l. ſi qͥs ſe ⁊ locati et cōducti. l. habitatores. et ſi vſufr̄. petat̉.l. i. §. vl. Idem eſt ſi crimen vel criminis penaſſupplicāti indulgeat vt. jͣ. e. l. reſcripta. vt Sicit̉de muliere nubente. jͣ. tempꝰ luctus. q̄ impetrat