Druckschrift 
Incipit p[ro]hemiu[m] ad summa[m] codicis per d[omi]n[u]m azonem [com]posita[m] : [C]Vm post inue[n]t[i]onez scie[n]tie// sup[er]uenerit gr̃e plenitudo ...
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

p̄cipimus in fi. et in aut̓. de admīſtra. off. §. vl. De legibꝰ et ꝯſtit̓ pͥncipū et edictisVpra de diuinis ſacris dictum eſt Nūcde humanis ſacris ponit. Nā leges ſacre ſunt vt. jͣ. e. l. leges ſacre. Vel ſic.sͣ. de mīſtris ſacraꝝ rerū. hic de mīſtris ſacrarū legū .i. ꝯditoribꝰ ⁊ obſeruatoribꝰ eaꝝ. Videamꝰ g qͥd ſit lex. Itē qͥd ꝯſtō pͥncipis ⁊ edictū. Lex aūt ponit̉ qn̄qꝫ ſtricte. qn̄qꝫ large.Stricte vt cū ponit̉ ꝓ ſtatuto ppl̓i romani: ethͦ eſt qͦd d̓r. lex eſt qͦd ppl̓us romanus ſenatōrio magiſtratu interrogāte. veluti ꝯſule cōſtiruebat .i. aliqͦ qͥ erat de ſenatorio magiſtratu.veluti ꝯſule. pl̓es aūt erāt in ſenatorio mgr̄atuvt. ff. de ſena. l. vl. §. vl. nec exigebat̉. vt oēs in t̓rogarēt ppl̓m: ſꝫ vnus volūtate om̄iū: ꝯſul enimqͥ ſenator erat: ꝯſulebat ppl̓m. An ei placeretita ſtatui: ⁊ ppl̓s reſpōdebat ita: ⁊ qͣntū ad ſētenciā: licꝫ alia ſint verba. eadē eſt illa diffinitio q̄ dicit̉. lex eſt ꝯmune p̄ceptū. viroꝝ prudētiū ꝯſulto delictoꝝ. q̄ ſpōte vel ignorātia fiūt.vel cōtrahunt̉. cohercio cōis rei pub. ſpōſio. vtff. de legibꝰ. et ſe. ꝯ. l. i. Qn̄qꝫ ponit̉ large. ꝓom̄i rōnabili ſtatuto: vn̄ ⁊ d̓r. lex eſt ſanctō ſancta. iubens honeſta. ꝓhibēs ꝯtraria. Et ita eſtregula iuſtoꝝ: et iniuſtoꝝ. vt d̓r in trāſlatōnegreca vt. ff. e. l. ij. Conſtō v̓o pͥncipis. et edictū legis: ꝑtes ſunt; vt lex largo mō intelligatur. et ita large poſitū eſſe. in rubrica dici p̄t. Differt etiā ꝯſtō pͥncipis ab edicto pͥncipis.Quia cōſtitutio pͥncipis. p̄t eſſe gn̓alis ⁊ ſpāl̓.vt. ff. de ꝯſti. pͥn. l. i. §. hͨ ſunt. ⁊. §. plane. Edictūvero pͥncipis. eſt ius gn̓ale ſtatutū. vt. jͣ. e. l. iij.Nec īcōpetēt̓ ſpēs pꝰ genꝰ ſupponit̉. vt diximꝰ.sͣ. d̓he̓. ⁊ ma. A qͦ debeāt ꝯdi. Et quid̓ ab imꝑatore: cū cōſilio ꝓcerū ſacri palacij. ⁊ cetu honeſtiſſimo ſenatoꝝ qͥ erāt. c. nūero. ⁊ dicūt̉ pr̄escōſcpͥti. vel etate. vel ſil̓itudine cure vt ait ſaluſtiꝰ: ⁊ cōſcripti. qꝛ imꝑator eoꝝ noīa habebatſcripta in dyademate capitis ſui. delegat̉ autēlex pͥmo alicui dictādā. et dictata receſet̉ .i. iterū interp̄tat̉. an ſit equū ita cēſeri. et ſi tandeꝫcōſenciāt oēs recitabit̉ in ſacro palacio vel cōſiſtorio: vt cōfirmet̉ ꝑ pͥncipē et ꝑ ppl̓os iuſſupͥncipis diuulget̉. et valeat poſt duos mēſes aa tēꝑe inſinuatōis. vt jͣ. e. l. hūanū. vt in aūt vt.facte noue cōſti. pꝰ duos mēſes. pꝰ inſinuatōeꝫeoꝝ valeāt coll̓. v. Itē p̄t ccdi a p̄fecto p̄tore. ſi nō ſit ꝯtraria legibꝰ pͥncipis. vt. jͣ. d̓ officōp̄fec. p̄torio. l. normā. Itē ab his qͥbꝰ mādatimꝑator vt in ꝓlogo. inſti. §. cūqꝫ hͦ deo ꝓpicio⁊cͣ. ⁊ hͦ eſt etiā ꝙ d̓r. om̄ia merito nr̄a faciamꝰqꝛ ex nobis oīs ei imꝑciet̉ aucͣtas. vt. C. de vet̓i.iure. jͣ. e. l. i. §. cūqꝫ materia. ⁊. §. ſꝫ neqꝫ Apopulo aūt ro. forte et hodie p̄t cōdi lex. vt ex p̄dc̄a diffinitōe. l. patꝫ. licꝫ dicat̉ p̄tas trāſlata īpͥncipē. vt. jͣ. de vet̓i. iure. l. i. §. hͦ ec̄. Or̄ enī trāſlata .i. cōceſſa. nō ꝙ ppl̓s oīno a ſe abdicaueriteā. Sic et ponit̉. ff. de officō eiꝰ. cui mā. eſt iuriſ

dictio. l. i. §. qui mādata. Nā ⁊ olim trāſtuleratſꝫ tn̄ poſtea reuocauit vt d̓r. ff. de orig̓. iu. l. ij. §.exactis. et. §. qͥd ad magiſtratꝰ. ⁊. §. cū placuiſſet. Itē a ſenatu ꝯdi p̄t. vt. ff. jͣ. e. l. nō ābigitur. nec obſtat: ꝙ d̓r ſoli pͥncipi. l. cōdere. jͣ. e. l.vl. qꝛ et ſenatꝰ. et p̄fectꝰ. et iuris cōſulti cōdūtex pͥncipis aucͣte. Qualit̓ et quid̓ clare. ⁊ aꝑte. certe. et indubitant̓. Nā nihil adeo ꝓpriū ēlegiſlatoris. vt claritas. vt. sͣ. de nouo. C. fact.vt in aut̓. de teſtamentis imꝑfectis. §. nos igit̉⁊cͣ. cū deliberatōe illa qua dixi. sͣ. cū tractareꝫa qͦ debeat cōdi. loqͦr autē de legibꝰ gn̓alibꝰ.nō de ſpēalibꝰ. vel de p̓uilegijs: q̄ tm̄ purpureaſcpͥtōe legunt̉. de qͥbꝰ ſpēalis eſt rubrica. jͣ. dediuerſis reſcpͥtis ꝑ totū ⁊ maxīe in. l. vl. ⁊ penl̓Sciā aūt legē gn̓alē eſſe hͦ ip̄o. ꝙ ꝯtinet̉ in corꝑe iuris. niſi in caſu vt. ff. de decur̄. l. neqꝫ. Si ātnō claudit̉ corꝑe iuris. nō eſt gn̓al̓. niſi imꝑator cognitōnalit̓ de cauſā cognouerit. et int̓ ꝑtes diffinitiue ꝓnūciauerit. vt. jͣ. e. l. vl. Vel niſi mittat. le. ad ſenatū. ꝯ. Vel niſi vocet eā edictū. vt ſepe d̓r hac editali lege. Vel niſi iubeateā diuulgari ꝑ om̄es ppl̓os. Vel in ſil̓ibꝰ cauſisidē ſtatui. Vel niſi vocet eā gn̓alē. jjͣ. e. l. ij. ⁊. iij.Itē qn̄ et quidē qn̄ p̄ces imꝑatori porrigunt̉.vel cū ſua ſponte mouet̉ vt. jͣ. e. l. iij. ibi ſiue nob̓⁊cͣ. Itē cū nō eſt ꝑ. l. diffinitū. vt. jͣ. e. l. cū de nouo. Itē qͥs interp̄tet̉ legēs. et quid̓ hij om̄es qͥcōdūt. de qͥbꝰ dictū eſt. Itē cōſuetudo interp̄tat̉. l. vt. ff. e. l. ſi de interptatōe ⁊. l. mīme. Sedet magiſter interp̄tat̉ leges. vt. jͣ. de ꝓfeſſo qͥin cōſtātinopolitana ciuitate. l. i. Sed illa interp̄tatio nō eſt ncc̄ia. nā nemo eſt addictꝰ iurarein verbā magiſtri. Sed ⁊ iudex legē interp̄tat̉in cā. vt. ff. e. l. neqꝫ leges. et hͦ ſiue dubitet̉ dev̓bis legis qͣlit̓ ſint intelligēdā. vt dictū eſt. ſiue dubitet̉ de caſu qͥ nō eſt cōp̄henſus lege. vtff. e. l. nō poſſunt. Nec ꝯtrariū eſt his ꝙ d̓r. jͣ. e..l. i. ſoli. principi licere inſpicere interpoſitā .i.interponēdā interp̄tātōem int̓ ius .ſ. ſtrictū etequitatē. q̄ lacius patēt. Nā ei ſoli licet. vt interptatio ſit gn̓alis. et ncc̄ia ⁊ inſcriptis redigēda. Cōſuetudinis aūt interp̄tatō. licꝫ gn̓alis ſit⁊ ncc̄ia. nō tn̄ ex ncc̄itate eſt in ſcpͥtis redigēda. cū ⁊ ip̄a dicat̉ ius nō ſcpͥtū vt. ff. del̓. et ſe..ꝯ. l. de qͥbꝰ. 8. i. Itē iudic̄ interp̄tatō licꝫ ſit neceſſaria ⁊ in ſcpͥtis redigēda. Nō tn̄ eſt gn̓alisqꝛ res inter qͦſdā iudicata nō p̄iudicat alijs. vt.jͣ. quibꝰ res. iudi. nō nocet. l. i. ⁊. ij. Doctoris ātinterpretatō neqꝫ gn̓alis eſt. neqꝫ ncc̄ia. nec inſcriptis ex ncc̄itate redigēda. ſꝫ ex volūtate ⁊vtilitate ad cōſeruatōem mēorie. quiſqꝫ in ſcpͥtis redigere p̄t. vt. jͣ. de ꝓfeſſis. Qn̄ autē recurrat̉ ad interp̄tatōem alicuius p̄dictoꝝ. bn̄ eſtvt videamus. ¶Et ſciendū eſt. qꝛ in iudicio qn̄qꝫ cōtingit dubitatio ſuꝑ aliqͦ nouo negocio.qn̄qꝫ ſi per. l. aliqua. Si ſuꝑ negocio. dn̄s imꝑator cōſulēdus eſt. ſi tn̄ pn̄s ſit. ⁊ eiꝰ copia ſit. vt.jͣ. e. hūanū. et de ve. iu. e. l. ij. §. ſꝫ qꝛ diuine ⁊. ff.de fidei. ꝯ. li. l. itaqꝫ. et ar. i. de iudeis. l. penl̓. ibine ꝯpellat̉ ⁊cͣ. Si aūt nō ſit eius copia. ꝓcedēdū de ſimilibꝰ ad ſimilia. vt. ff. e. l. non poſſunt.