AIrticulus
catum originale cōtrahit ⁊ maculatur: nonquidē a carne inqͥnante ꝑ qualitatē morbidam eo mō quo inqͥnat̉ corpꝰ a ſordido veſtimēto. vt dictū eſt qͣrta ꝯſideratōe. ſed maculat̉ anīa ⁊ ꝯtrahit originale peccatum abipſo iure regulāte: nō niſi mediante carne ꝓtāto qͥa vnit̉ carni in adaꝫ corrupte: et quiaẜm carnem eſt filius ade ob qd̓ eſt debitororiginalis iuſticie vt notat Scotꝰ vbi ſupͣ.¶ Secūda veritas ꝙ pctm̄ originale habet eſſe in ſuꝑiori parte aīe rationalis et nōinferiori: nec in aīa ſenſitiua. Ratio. quia ineodē eſt reatus ad penā ⁊ ipſa pena. Penaautē dāni eſt in portiōe ſuꝑiori: vbi eſſe habet gl̓ia btītudinis: cuius carētia vel pͥuatio eſt ipſa pena damni: qͦniā priuatiua habent fieri circa idē ſubiectū. vt dicit Areſto.ij. ꝑiar. ¶ Tercia veritas ꝙ pctm̄ originale eſt in volūtate et nō in intellectu. qꝛ iuſticia ⁊ iniuſticia habent fieri circa idem ſubiectū. ſed iuſticia eſt in volūtate et oē peccatum eſt aliqͣ iniuſticia. igit̉ ⁊c̄. hāc deductōnem facit Anſelmꝰ. ⁊ ſic patet ꝙ pctm̄ originale eſt in ſuꝑiori ꝑte rationis ⁊ in volūtatevbi habet eſſe meritū vel demeritū pena vl̓gloria.Capitulum. VII.Eptima ꝯſideratio. qͥ ſunt illi qͥ cōtrahūt peccatum origīale. Pro qͦnotādū ꝙ ſicut declarat egregiꝰ doctor Ioh̓es de Segobio in editioue ꝯcilijBaſilien̄. tria reqͥrunt̉ ad hoc vt qͥs origīale peccatū ꝯtrahat.Primo parentū trāſgreſſoꝝ generatio.Secūdo naturalis ab eiſdē ꝓpagatio.Tercio diuini decreti coartatio.Primo inquā requirit̉ vt talis ꝑ generationem deſcēdat a parētibꝰ trāſgreſſoribꝰ contra legē a deo datā homini. Nā ſi parēs noſter Adā nō fuiſſet trāſgreſſus p̄ceptū dei d̓ligno vetito: nos filij eius nō ꝯtraxiſſemusoriginale peccatū: qd̓ deriuatū eſt in nos exactuali pctō pͥmi parētis vt in diffinitioneorigīalis peccati ſupra tactū eſt. Itē ſi deusdenuo formaret vnū hoīem: nō. de carne pͥmoꝝ parētū noſtroꝝ ſed aliūde: talis eſſet ſine originali. ⁊ ẜm doctri. Sco. ſuꝑ. ij. diſtī.xxxij. Si adā nō peccaſſꝫ ⁊ poſtea cayn eiꝰfiliꝰ natus peccaſſet: ſolū poſteri vl̓ filij a cayn nati cōtraxiſſent origīale pctm̄: deriuatum in eos ex peccato actuali parētis ipſo.rum ſcꝫ cayn. Filij ꝟo adam alij nō ꝯtraxiſ
ſent. Secūdo requirit̉ ꝙ ab eiſdē parētibus trāſgreſſoribꝰ naturaliter ꝓpaget̉. quiaſi quis ꝓpagaret̉ ab adā ſuꝑnaturali mō nōcōtraheret originale pctm̄. vt patet de chriſto qͥ licet ab adaꝫ duxerit originē: tn̄ ex mōſue generatōis nō potuit cōtrahere peccatū originale. eo ꝙ nō natural̓r eſt generatuſſed v̓tute ſpūſſancti ſuꝑnatural̓r de v̓gineſine viro eſt natus ⁊ cōceptus. Un̄ Leo papa in ſermone de natiuitate dn̄i dicit. Solus inter filios hoīm dn̄s noſter ieſus chriſtus innocēs natꝰ eſt. qͥa ſolus ſine carnalicōcupiſcētia cōceptꝰ factus eſt hō. Et ideoẜm Sco. in tercio. diſt. iij. Si chriſtus fuiſſet purus homo ⁊ nō deus: qͥa tn̄ miraculoſe natus eſt de virgine: nō ꝯtraxiſſet origīale peccatū. Tercio reqͥrit̉ ꝙ talis naturaliter ꝓpagatus per diuinū decretū vl̓ ſententiā artet̉. qͥa ſi qͥs ſpeciali pͥuilegio a cōmuni lege vel decreto ſpeciali gratiā dei p̄ueniente vel p̄ſeruāte eximat̉: nō ꝯtrahit origīale peccatū. Et ꝓpter hoc ẜm noſtros doctores licet beata virgo ex modo ſue ꝓpagationis habuiſſet vnde cōtraheret origīale peccatum eo ꝙ naturaliter ex Ioachim et Anna ſit ꝓpagata. tn̄ quia gr̄a dei in eius anīacōcreata eā p̄ſeruāte merito p̄ueniētis chriſti ip̄a lege nō artabat̉ ſed exēpta erat: nō cōtraxit pctm̄ originale. Unde ad q̄ſitū reſpōdet̉: cū ſcꝫ q̄rit̉: qͥ ſunt illi qͥ ꝯtrahūt peccatū originale. Rn̄det̉ ẜm Frā. maro. ꝙ circa hoc qͣtuor leges ponunt̉. Prima lex cōmunis eſt eoꝝ oīm general̓r qͥ in vtero matris cōi lege ꝓpagati ſunt ⁊ tales om̄es ꝯtrahunt. Secūda eſt lex ſpecialis eoruꝫ qͥ invtero mr̄is ſctīficant̉ ⁊ tales ꝯtrahūt qͥdemin ſua cōceptōe origīale pctm̄. ſed poſtea ꝑdiuinā gr̄am ſanctificantē mūdant̉. Tercia eſt lex ſingularis: quādo quis natus cōtraheret de ſe ⁊ ex modo ꝓpagatiōis: p̄ſeruatur tamē ſingulari gratia p̄ueniēte. ſicut ponitur in matre dn̄i. Quarta eſt lex ſuꝑnaturalis: quādo qͥs nec cōtrahit nec natꝰ eſtcōtrahere ex modo ſue ꝓpagatiōis. ſicut eſtchriſtus de virgīe natus Idcirco dicit Auguſti. ſuꝑ Iohannē. et Leo papa vbi ſupraIpſe ſolus inter filios hoīm fuit agnꝰ qͥ ſolus innocēs natus eſt. ſcꝫ ex modo ſue generatōis. qͥa ſolus ſuꝑnaturaliter natꝰ de virgine. nec ꝑ hāc autoritatē negat̉ quin beata virgo ſit etiam innocēs cōcepta per ſpe-
l 2