TractatusIIEpl̓aCAV III
Fo. CCVIII
in ea loca deductum: vbi a te ⁊ per te multo faciliꝰ cōſequi: qͥduis poſſit. Quod igitur ad meattinet: quēadmodum deuotio animi ⁊ ſeruāda et augmentanda eſt: ita munus hoc annuūreddendarū laudum nullatenus negligenduꝫin quo qualiſcūqꝫ ſit ſermo: dum mens ſit integra: ac penitus illi deuota: non magnifaciēdūarbitror: ꝙ in eum magis eſſe gratus cupio qͣꝫdiſertus. Nec me fallit: eum qui laudare quēpiam ex illuſtribꝰ accedat: maxime vero ꝙ adrem diuinaꝫ attineat: debere ⁊ ip̄m quoqꝫ laude dignum eſſe: labeqꝫ omni carere: ne dicentꝭvitam reprehendat oratio. Verbiſqꝫ ſpecioſismores ſordidi fidem abrogent. Qd̓ vt ī me nonſit: boni tamē pijqꝫ ingenij ſolet eſſe argumētūlaudare ſtudioſe ꝟtutem: ⁊ rebus ſacris cultūadhibere p̄cipuū. Qd̓ ſi ex me qͥſpiam queratquā huius ſancti glorioſi primam potiſſimāqꝫlaudem exiſtimē: hanc ſcilicet incōtāter reſpōdebo: ꝙ meo qͥdem iudicio nō poſſit digne humano ore laudari. deinde ꝙ ī vnoquoqꝫ genere laudum earū: que ad doctum rectumqꝫ hominē: ac plane religioſiſſimū chriſtianū ꝑtinētlaudari eximie de ſingulis poteſt. ꝙ ſi iam ī eolaudādo cepero litterarū peritiā comemorarediuerſarū experientiā linguaꝝ: orationis facūdiam: rectos fabularū ſenſus: multam hiſtoriarū memoriā: naturaliū rerū cognitionē: moraliumqꝫ ẜmonū: tum vero ſcripture ſacre vereqꝫ theologie ꝑceptionē: non videbor forſitā aliquid magnū dicere. Qd̓ hec ip̄a malis etiā hominibꝰ poſſūt aduenire. neqꝫ enī iſta bonos faciunt: ſed eruditos. Aut ſi p̄terea cōtinentiaꝫ:fortitudinē: prudentiā: conſtantiā: māſuetudinem: patiētiaꝫ: benignitatēqꝫ in illis laudibusrecognouero: nec ſic qͥdem forſitan magnopere euꝫ ornare iudicabor: ꝙ ⁊ his ꝟtutibus plurimi gentiliuꝫ p̄diti fuere: ſuntqꝫ he laudes: vtdebite qͥdem viro bono: ita plane nō ꝓprie homini xp̄iano. poſtremo ſi fideꝫ conſtantē: ſpemcertam: charitatē intēſam: omnēqꝫ ſāctimoniā⁊ cerimoniarū cultū: religioniſqꝫ ſtudiū demōſtrauero. nec ſic qͦꝫ fortaſſis laus erit eximia: qhec ip̄a debet vnuſquiſqꝫ de ſe rectus fideliſqꝫxp̄ianus exhibere. At vero ſi hec omnia ⁊ q̄cūqꝫ his nominbꝰ aut omnino ꝟtutis nomine cōtinetur in eo fuiſſe vniuerſa conteſter: eaqꝫ ip̄anon mediocriter aut vulgari quodā ſūmotenmodo: ſed excellentiſſime atqꝫ incōparabiliteraffuiſſe cōſtet: nōne hoc diuinū quiddaꝫ in homine videri neceſſe eſt: Ego ſane cuꝫ trita iſtavulgo vocabula eruditionē: eloquentiā: fortitudinē: prudentiā: fidem: ac charitatē ⁊ ceterahuiuſmodi cōmemoro: talia q̄daꝫ dicere mihivideor: qualia ſolent in cōmuni hominuꝫ vitareperiri: ⁊ nō eminētiſſimas illas ꝟtutes quas
in excellētiſſimis viris paucis illis quidē omni etate fuiſſe cōſtat. Quam ob rem egre ferreſoleo: ⁊ latine oratiōi indignari: ꝙ ꝓprijs atqꝫexqͥſitꝭ noībus exqͥſitiſſimas laudes efferre nōlicet: q̄ tm̄ pene a cōmunibꝰ diſtant ꝟtutibus:quātū ferme ꝟtus a vitio. Uerū qd̓ oratiōi deeſt: oro ſuppleat audiētis intellectus: ⁊ non qd̓dicā: ſꝫ quod dicere velim accipiat Qd̓ ⁊ hincquoqꝫ licebit intelligere. nam ſolent pauca horum aūt ſingula quedā: dū intēſo gradu cupiāadſūt: magnū virū ꝯſtituere. admirabiliſqꝫ excellentie eum videri: qͥ plura ex his ſit aſſecutꝰQuid ergo his debet exiſtimari: qͥ oīuꝫ ꝟtutūcunctarūqꝫ bonaꝝ artiū cumulū non ꝑfunctorie: ſed ad ſūmuꝫ in ſe collegiſſet: cuius vita totius ſanctitatis exemplum: eloquentia: ſtupordoctrina: miraculum: Itaqꝫ non tam ſanctuꝫnomen habuit: qd̓ quidem ip̄m denotat Hieronymi vocabulum: qͣꝫ ip̄am in ſe habuit ſāctitatem. Naꝫ cum duabus rebus fundata eſt ininitio ſacra religio: p̄dicatiōe ſcilicet apoſtolorum: ⁊ ſanguine martyrū. cunqꝫ illi ẜmone docebāt: hi ꝑ carceres ⁊ tormenta ac deniqꝫ mortem ip̄am aſtruerent: in vtrorūqꝫ locū ſuo gradu ſubierunt ſancti doctores: qui qd̓ illi cōpendioſe docuerāt: latius explicarēt. quodqꝫ martyres ſanguine ſuo teſtati ſūt: hoc iſti ſāctimonia vite cōfirmarent: atqꝫ aduerſus omnē hereſim omnēqꝫ vitiorū labem ꝓ fide iuſticiaqꝫ cōſiſterent: ijdem ⁊ militū vires gererent ⁊ ductorum. Multa auteꝫ variaqꝫ Hieronymus vtifortis miles in hac vita bella ſuſtinuit: cū mundo quippe bellum geſſit: ⁊ vicit: quando ſacerdos iam factus ⁊ ſūmo ſacerdotio dignꝰ habitus ab vrbe ceſſit: pompiſqꝫ ſeculi et omni ambitione mundanorū honorū renunciauit. cumcarne ac demonibus: cuꝫ in illa trans mare vaſta ſolitudine: que vt ipſe ait exuſta ſolis ardoribus: horridum monachis habitaculum preſtabat: carnem quidem ieiunijs frāgeret: ſpiritales autem hoſtes orationibꝰ effugaret. cumimprobis atqꝫ emulis: ī quos ſepe per ꝓlogosſepe per epiſtolas ſcribēdo inuectus eſt. cū hereticis: quos libris tractatibuſqꝫ ſcribendis ſepenumero de diuerſis conuicit erroribus: diſputandoqꝫ vi rationū ſuperauit. Doctoris ergo nomen vt habet: ita ⁊ officiuꝫ ſtudioſiſſimeviuens geſſit: p̄ſentes voce et exemplis erudiens: abſentes ſcriptis. Vtroqꝫ ꝟo tam ſue etatis qͣꝫ poſteros voluminibꝰ diu̓ſi idiomatis varia interp̄tatiōe linguaꝝ viuoꝝ doctoꝝ eruditionē adiuuans: rudiores hiſtoria delectans:acutiores īſtruēs archanis ſacre ſcpͥture ſenſibus explicādis. Eloquentiā certe iā eiꝰ laudare temptarem: que tanqͣꝫ riuus limpidiſſimusleniter defluens ⁊ aſpectu ⁊ ſono delectat: niſi