Fo. CCIIITractatusIIEpl̓aCAV
ille colit̉ niſi charitate? Charitas igit̉ de cordepuro ⁊ cōſcientia bona ⁊ fide nō ficta magna ⁊vera ꝟtus eſt: qꝛ ip̄a eſt ⁊ finis p̄cepti. Merito dicta eſt fortis ſicut mors: qꝛ ſiue nemo eamvincit ſicut mortem: ſiue qꝛ in hac vita vſqꝫ admortē eſt mēſura charitatꝭ: ſicut dn̄s ait. Maiorē hac charitatē nemo hꝫ: qͣꝫ vt aīam ſuaꝫ qͥsponat ꝓ amicis ſuis: ſiue potiꝰ: qꝛ ſicut morsaīam euellit a ſenſibꝰ carnis: ſic charitas a ꝯcupiſcētijs carnalibus. Huic ſubſeruit ſciētia cūeſt vtilis. naꝫ ſine illa inflat. Qd̓ vero illa edificādo impleuerit: nihil ibi iſta inane qd̓ inflet īueniet Utilē porro ſcientiā definiēdo monſtrauit: vbi cū dixiſſet. Ecce pietas eſt ſapiētia: cōtinuo ſubiūxit. Abſtinere ꝟo a malis: ſciētia ēCur ergo non dicimꝰ qͥ hanc ꝟtuteꝫ habet habere oēs: cuꝫ plenitudo legis ſit charitas: Anquāto magis eſt ī hoīe: tanto magis ē ꝟtute p̄ditus? Quāto autē minus: tāto minꝰ eſt ꝟtus?qꝛ ip̄a eſt virtus. ⁊ quāto minus ē ꝟtus: tantominus eſt vitiū. Ubi ergo illa plena ⁊ perfectaerit: nihil ex vitio remanebit. Proinde mihi vident̉ ſtoici falli: qꝛ ꝓficientē hoīem in ſapiētianolunt oīno hr̄e ſapientiā: ſed tūc hr̄e cum ī eaoīno ꝑfectꝰ fuerit. nō qꝛ illū ꝓfectū negāt. ſꝫ niſi ex ꝓfundo quodā emergendo repente emicetur in auras ſapientie liberas: nulla ex ꝑte eſſeſapientē. Sicut enī nihil intereſt ad hominemp̄focandū vtꝝ aquam ſtadijs multis ſuꝑ ſe habeat altā: aut vnū palmū aut digitum: ſic illosqͥ tendunt ad ſapientiā ꝓficere qͥdem dicūt: tāqͣꝫ ab imo ſurgentis iurgites in aerē. ſed niſi totam ſtulticiā velut opprimentē aquā ꝓficiendovelut emergendo euaſerint: nō habere ꝟtuteꝫnec eſſe ſapientes. Ubi autē euaſerint mox habere totaꝫ. nec quicqͣꝫ ſtulticie remanere: vndeoīno vllū peccatū poſſit exiſtere. Hec ſimilitudo: vbi ſtulticia: velut aqua ⁊ ſapientia: velutaer ponit̉: vt animus a p̄focatiōe ſtulticie tā q̄emergens in ſapiētia repente reſpiret: nō mihividet̉ ſatis accōmodata noſtraꝝ ſcripturarūauctoritati. Sed illa potius: vt vitiū vel ſtulticia tenebris: luci autē ꝟtus ⁊ ſapientia cōparetur: qͣꝫtum iſta ſimilia de corporalibꝰ ad intelligibilia duci pn̄t: non itaqꝫ ſicut de aqͥs in aerēſurgens: vbi earū ſūmū trāſierit repēte qͣꝫtumſufficit inſpirat̉: ſed ſicut de tenebris in lucē ꝓcedens paulatim ꝓgrediendo: illuminat̉. Qd̓donec pleniſſime fiat: iam eum tn̄ dicimꝰ tanq̄de abditiſſima ſpelūca egredientē: vicinia lucꝭafflatum tāto magis: quāto magis ꝓpinquategreſſus. vt illd̓ qd̓ in eo lucet: ſit vtiqꝫ ex lumine: quo ꝓgredit̉. Illud autē qd̓ adhuc obſcurum eſt: ſit ex tenebris vn̄ egredit̉. Itaqꝫ ⁊ nōiuſtificabit̉ in conſpectu dei omnis viuēs: ⁊ tn̄iuſtus ex fide viuit. Et induti ſunt ſancti iuſti-
cia: alijs maius: alijs minus. Et nemo h̓ viuitſine peccato: ⁊ hoc alius maius: alius minus.Optimus autē eſt qͥ minimū. Sꝫ qͥd ego tanqͣꝫoblitus cui loquor: doctori ſimilis factꝰ ſū: cūꝓpoſuerim qͥd abs te diſcere velim: Sed qꝛ d̓peccatoꝝ parilitate: vnde ad id qd̓ aiebā incidit q̄ſtio: examinandā tibi ſentētiā meaꝫ ꝓmere ſtatuerā: iam eā eandē aliqn̄ cōcludā. Quia⁊ ſi verū eſt: eū qͥ habet vnam oēs habere ꝟtutes: eū qͥ vnam nō habet: nullaꝫ habere: nec ſicpeccata ſūt paria: qꝛ vbi virtus nulla eſt: nihilqͥdem rectū eſt: nec tn̄ ideo nō paruo prauius ēdiſtortoqꝫ diſtortius. Si autē qd̓ puto eſſe verius: ſacriſqꝫ lr̄is cōgruentiꝰ: ita ſunt aīe intentiones: vt corporis mēbra: non ꝙ videant̉ locꝭſed ꝙ ſentiant̉ affectibꝰ: ⁊ aliud illuminat̉ amplius: aliud minus: aliud oīno caret lumine: ettenebroſo inumbrat̉ obſtaculo: profecto ita vtquiſqꝫ illuſtratiōe pie charitatis affectus eſt: īalio actu magis: in alio minus: in aliquo nihilſic pōt dici hr̄e aliā: ⁊ aliā non habere: aliā magis: aliā minus hr̄e ꝟtutem. Nā ⁊ maior eſt iniſto charitas: qͣꝫ in illo. recte poſſumꝰ dicere: etaliqua ī iſto: nulla ī illo: quātū ꝑtinet ad charitatē: que pietatis ē: ⁊ in ip̄o vno hoīe ꝙ maiorem habuit pudicitiā: qͣꝫ patiētiā: ⁊ maiorē hodie qͣꝫ heri: ſi ꝓficit: ⁊ adhuc nō habeat ꝯtinentiam: ⁊ habeat nō paruā miſericordiā. ⁊ vt geueraliter breuiterqꝫ cōplectar: quā d̓ ꝟtute habeam notionē: qd̓ ad recte viuēdū attinet: virtus eſt charitas: qͣꝫ id qd̓ diligendū eſt: diligit̉Hec in alijs maior: ī alijs minor: ī alijs nulla ē.Pleniſſima vero q̄ iam nō poſſit augeri: qͣꝫdiuhic homo viuet eſt ī nemine. Ꝙdiu aūt augeri poteſt: ꝓfecto illud: qd̓ minus ē: qͣꝫ debet exvitio eſt. Ex quo vitio non ē iuſtus ī terra qͥ faciat bonū ⁊ nō peccet. Ex qͦ vitio non iuſtificabit̉ in ꝯſpectu dei oīs viuens. Propter qd̓ vitiū: ſi dixerimus: qꝛ peccatum nō habemꝰ: noſmetip̄os ſeducimus: ⁊ veritas ī nobis non eſt:ꝓpter qd̓ etiā quātūlibet ꝓfecerimus: neceſſariū eſt nobis dicere: dimitte nobis debita nr̄a:cum iam oīa in baptiſmo dicta: facta: cogitatadimiſſa ſint. Quid itaqꝫ qͥ recte videt: vnde etquādo ⁊ vbi ſperāda ſit illa ꝓfectio cui non ſitqd̓ adijci poſſit? Si auteꝫ p̄cepta nō eſſent nonvtiqꝫ eſſet: vbi ſe homo certiꝰ inſpiceret ⁊ videret. vnde auerteret̉: quo conaret̉. qͣre gratularet̉ qͥd p̄caret̉. Magna eſt ergo vtilitas preceptoꝝ: ſi libero arbitrio tm̄ detur: vt gr̄a dei amplius honoret̉. Que ſi ita ſe habēt: vn̄ fiet oīuꝫreus: ſi ī vno offendat: qͥ totā legem ẜuauerit;An forte qꝛ plenitudo legis charitas eſt: q̄ deꝰꝓximuſqꝫ diligit̉: in qͥbꝰ p̄ceptis charitatis tota lex pēdet ⁊ ꝓphete: merito ſit reus oīuꝫ quiꝯtra illā facit: ī qͣ pēdet oīa: Nemo aūt peccat
Sg 4