Fo. CXCIIIITractatusIIEpl̓aCVI

cui lex data eſt per Moyſē: teſtamentū nouūeuangelij repromittat: vt nequaqͣꝫ viuāt in vetuſtate lr̄e: ſed in nouitate ſpūs. Paulus autēſuper cuius nūc nomine queſtio ventilat̉: crebras huiuſmodi ponit ſententias: e qͥbus breuitatis ſtudio pauca ſubnectā. Ecce ego Paulus dico vobis: quoniaꝫ ſi circūcidamini chriſtus vobis nihil ꝓdeſt. Et iterum. Euacuatieſtꝭ a chriſto. qui ex lege iuſtificamini: a gratiaexcidiſtis. Et infra. ſi ſpiritu ducimini: iam nōeſtis ſub lege. Ex quo apparet: qui ſub lege eſtnon diſpenſatione vt noſtri voluere maiores:ſed vere vt tu intelligis eum ſpiritūſāctuꝫ nonhabere: qualia autē ſint p̄cepta legalia deo docente diſcamus. Ego inqͥt dedi eis p̄cepta nōbona: ⁊ iuſtificationes in qͥbus non viuāt ī eisHHec dicimus nō quo legem iuxta Manicheū⁊ Martionē deſtruamꝰ: qͣꝫ ⁊ ſanctā ⁊ ſpiritalem iuxta apoſtolum nouimus. Sed qꝛ poſtqͣvenit fides ⁊ temporū plenitudo: miſit deus filium ſuum natū ex muliere factum ſub lege: vteos qͥ ſub lege erant redimeret: vt adoptioneꝫfiliorū reciꝑemus: ⁊ nequaqͣꝫ ſub pedagogo: ſꝫſub adulto ⁊ domīo herede viuamus. Sequitur in epiſtola tua. Non ideo Petrū emēdauitꝙ paternas traditiones obẜuaret. qd̓ ſi facerevellet: nec mēdaciter nec incōgrue faceret. Iterū dico epiſcopus es: eccleſiarū xp̄i magiſter:vt ꝓbes veruꝫ eſſe qd̓ aſſeris: ſuſcipe aliquemiud eorū: qͥ factus xp̄ianus natū ſibi filiū circūcidat: qͥ obſeruet ſabbatū: qui abſtineat a cibisquos deus creauit ad vtendum cum gratiarūactiōe: qui qͣrtadecima menſis pͥmi agnuꝫ mactet ad veſperā: ⁊ cum hoc feceris: imo non feceris (Scio enī te xp̄ianū: ⁊ rem ſacrilegā nonfacturū) velis: nolis: tuam ſententiaꝫ reprobabis: ⁊ tunc ſciens oꝑe difficilius eſſe cōfirmareſua: qͣꝫ aliena rep̄hendere. Ac ne forſitā tibi nōcrederemus: imo nō ītelligeremus qd̓ diceresFrequēter enī in longū ſermo ꝓtractus caretintelligentia: ⁊ dum non ſentit̉: minus rep̄hendit̉) inculcas ⁊ replicas: hͦ ergo iudeoꝝ Paulus dimiſerat: qd̓ malū non habebat Qd̓ ē malum iudeorū: qd̓ Paulus dimiſerat: Vtiqꝫ illud qd̓ ſequit̉: ꝙ ignorantes dei iuſticiā: ⁊ ſuāvolentes ꝯſtituere: iuſticie dei non ſūt ſubiectiDeinde ꝙ poſt paſſionē ⁊ reſurrectioneꝫ chriſti: dato ac manifeſtato ſacramēto gr̄e ẜm ordinem Melchiſedech: adhuc putabāt vetera ſacramenta: non ex ꝯſuetudine ſolēnitatis: ſꝫ exneceſſitate ſalutis eſſe celebrāda. que tamen ſinūqͣꝫ fuiſſent neceſſaria: infructuoſe atqꝫ inaniter ꝓ eis machabei martyres fierent. Poſtremo illd̓ qd̓ p̄dicatores gratie xp̄ianos iudei tāqͣꝫ hoſtes ꝑſequerent̉. Hos atqꝫ huiſmodi errores ⁊ vitia dicit ſe dānare: ⁊ vt ſtercora arbi

trat̉ vt xp̄m lucrifaceret. Didicimus ꝑ te: queapoſtolus Paulus mala reliquerit iudeorumRurſū te docente diſcamus q̄ bona eoꝝ tenuerit. Obſeruationes inqͥes legis: quas more patrio celebrāt: ſicut ab ipſo Paulo celebrate ſūtſine vlla ſalutis neceſſitate. Id qd̓ velis dicereſine vlla ſalutis neceſſitate: non ſatis intelligo.Si enī ſaluteꝫ nō afferunt: cur obſeruātur: Siautem obſeruāda ſunt: vtiqꝫ ſalutē afferūt maxime que ẜuata martyres faciunt. Non enī obſeruarētur: niſi afferrēt ſaluteꝫ. Neqꝫ enī indifferētia ſūt inter bonū ⁊ malū: ſicut philoſophidiſputant. Bonum ē cōtinentia: malū eſt luxuria. inter vtrūqꝫ indifferens: ambulare: digerere: alui ſtercora: capitis naribus purgamentaꝓijcere: ſputis rehumata iacere: hoc nec bonūnec maluꝫ eſt. ſiue enī feceris: ſine non feceris:nec iuſticiā habebis nec iniuſticiā. Obſeruareautē legis cerimonias nō poteſt eſſe indifferēsſed aut bonū eſt aut malū eſt: tu dicis bonum.ego aſſero malū: ⁊ malū non ſoluꝫ is qͥ ex gentibus: ſed ⁊ is qui ex iudaico populo crediderūtIn hoc ni fallor loco: dum aliud vitas: ad aliud deuolueris. Dum enī metuis Porphyriūblaſfemantē: in Hebionis incurris laqueos: isqui credunt ex iudeis: obſeruādā legē eſſe decernēs. Et quia periculoſuꝫ intelligis eſſe: qd̓dicis: rurſū illud ſuꝑfluis ꝟbis temperare conaris: ſine vlla ſalutꝭ neceſſitate: ſicut iudei celebranda putabāt: aut fallaci ſimulatōe: quodPaulus in Petro rep̄hēderat. Petrus igit̉ ſimulauit legis cuſtodiā. Ille autem rep̄henſorPetri audacter obſeruauit legitima Seqͥt̉ enīin epiſtola tua: nam ſi ꝓpterea illa ſacramentacelebrauit: qͥ ſe ſimulauit iudeuꝫ: vt iudeos lucrifaceret: cur etiā non ſacrificauit cuꝫ gentibꝰqꝛ ⁊ is qui ſine lege erant: tanqͣꝫ ſine lege factꝰeſt: vt eos quoqꝫ lucrifaceret: niſi quia et illudfecit: vt natura iudeus: ⁊ hoc totū dixit: nō vtPaulus ſe fingeret eſſe qd̓ non erat: ſed vt miſericorditer ita ſubuenienduꝫ eſſe ſentiret: ac ſiip̄e in eo errore laboraret: non ſcꝫ mētientꝭ aſtuſed cōpatientis affectu: Bene defendis Paulum: ꝙ non ſimulauerit errorē iudeorū: ſed vere fuerit in errore. Neqꝫ imitari Petrū voluerit mentientē: vt qd̓ erat metu iudeoꝝ diſſimularet: ſꝫ tota libertate iudeū eſſe ſe diceret. Noua clemētia apoſtoli: cuꝫ iudeos xp̄ianos vultfacere: ip̄e iudeus factus eſt. Non enī poteratluxurioſos ad frugalitatem reducere: niſi ſe luxurioſū ꝓbaſſet: ⁊ miſericorditer vt ip̄e dicis.ſubuenire miſeris: niſi ſe miſerum ipſe ſentiretUere enī miſcri illi: ⁊ miſericorditer deplorandi: qͥ cōtentione ſua ⁊ amore legis abolite apoſtolū xp̄i facere iudeū. Nec multū intereſt ītermeā ⁊ tuā ſententiā: qꝛ ego dico: ⁊ Petruin et

ff 3