Fo. CXCIITractatusEpl̓aCVLII
ex hebreo tanqͣꝫ eccleſie fructuoſam tuet̉ obiecta refellens.Beati Hieronymi ad Auguſtinum ad trespͥores reſpōſiua de titulo viroꝝ illuſtriū: de expoſitiōe epl̓e ad Galathas: et d̓ ſua ex hebreoſcripturaꝝ traductione. ¶ Epl̓a. CVII.¶ Omino vere ſanIcto ⁊ beatiſſimo pape Auguſtino Hieronymus ſalutē in xp̄o. Tres ſimul epiſtolasimo breues libellos per diaconū cyprianū tuedignatiōis accepi: diuerſas vt tu nomīas q̄ſtiones: vt ego ſentio rep̄hēſiones meoꝝ opuſculorū cōtinentes. ad quas ſi reſpōdere voluerolibri magnitudīe opus erit. tamē conabor qͣꝫtūfacere poſſum: modū non egredi epiſtole lōgioris: ⁊ feſtinanti fratri moraꝫ non facere: qꝛ an̄triduū qͣꝫ ꝓfectus erat: a me epiſtolas flagitauit: vt pene in ꝓcinctu hec qͣliacūqꝫ ſunt efficere cōpellar: ⁊ tumultuario reſpondere ẜmonenō maturitate ſcribētis: ſed dictātis temeritate. que plerūqꝫ non in doctrinā: ſed in caſū vertitur: vt fortiſſimos quoqꝫ milites ſubita bellacōturbant: ⁊ ante cogunt̉ fugere: qͣꝫ poſſint arma corriꝑe. Ceteꝝ noſtra armatura xp̄s eſt: etapoſtoli Pauli inſtitutio: qͥ ſcribit ad Epheſios. Aſſumite arma dei: vt poſſitꝭ reſiſtere ī diemalo. ⁊ rurſum. State ſuccincti lūbos vr̄os inꝟitate: ⁊ induti lorica iuſticie: ⁊ calciati pedesin p̄parationem euāgelij pacis. ſuꝑ om̄ia accipientes ſcutū fidei: in quo poſſitis vniuerſa tela maligni ignita extinguere: ⁊ galeam ſalutisaſſumite. ⁊ gladium ſpūs: qd̓ eſt v̓bū dei. Hisquondā telis rex Dauid armatꝰ ꝓcedebat adp̄lium. ⁊ qͥnqꝫ lapides de torrēte accipiēs leuigatos: nihil aſperitatis ⁊ ſordiū inter huius ſeculi turbines in ſenſibꝰ ſuis eē monſtrabat: bibens de torrēte ī via. ⁊ iccirco exaltatus caputſuꝑbiſſimū Goliā ſuo potiſſimū mucrone trūcauit. ꝑcutiens in fronte blaſfemū: ⁊ in ea parte corporis vulnerās in qua ⁊ p̄ſumptor ſacerdotij Ozias lepra ꝑcutitur: ⁊ ſanctus gloriat̉in dn̄o dicēs: ſignatū eſt ſuper nos lumē vulttui domine. Dicamꝰ ⁊ nos: paratū cor meū deus: paratū cor meū. cantabo ⁊ pſallam ī gloriamea. Exurge pſalteriū ⁊ cithara: exurga diluculo: vt in nobis poſſit impleri. Aperi os tuuꝫ⁊ ego implebo illud ⁊ dominꝰ dabit v̓bū euāgelizantibus ꝟtute multa. Te quoqꝫ ip̄m orare nō dubito: vt inter nos ꝯtendentes veritasſuꝑet. Non enī tuam q̄ris gl̓iam ſed xp̄i. cūqꝫtu viceris: ⁊ ego vincā: ſi meū errorē intellexero. ⁊ ecōuerſo me vincēte tu ſuꝑas: qꝛ non filijparentibꝰ ſed parētes liberis theſaurizāt. Et īparalipomenō libro legimꝰ: ꝙ filij iſrael ad pugnandū ꝓceſſerint mente pacifica: inter ipſos
quoqꝫ gladios ⁊ effuſiones ſāguinis ⁊ cadauera ꝓſtratoꝝ: nō ſuaꝫ ſed pacis victoriā cogitates. Reſpondeamꝰ igit̉ ad omnia: ac multiplices q̄ſtiones breui ſi deus iuſſerit ẜmōe ſoluamus. Pretermitto ſalutatiōis officia: qͥbꝰ meūdemulces caput. Taceo de blāditijs: qͥbus rep̄henſionē mei niteris conſolari. Ad ip̄as cauſas veniā. Dicis accepiſſe te librū meū a qͦdaꝫfratre: qͥ titulū nō haberet: ī quo ſcriptores eccleſiaſticos tam grecos qͣꝫ latinos enumerauerim. Cūqꝫ ab eo q̄reres: vt tuis ꝟbis vtar: curliminaris pagina nō eſſet inſcripta: vel quo cēſeretur noīe: reſpondiſſe appellari epitaphiū: ⁊argumētaris ꝙ recte vocaret̉: ſi eoꝝ tm̄ vel vitas vel ſcripta ibi legiſſes: qͥ iam defūcti eſſentCum ꝟo multoꝝ in eo tēpore quo ſcribebat̉: ⁊nunc vſqꝫ viuentiū: ibi cōmemorarent̉ opuſcula: mirari te dicis: cur ei hunc tituluꝫ impoſuerim. Puto intelligere prudētiā tuaꝫ: ꝙ ex oꝑeip̄o titulū potueris ītelligere. Legiſti enī ⁊ grecos ⁊ latinos qͥ vitas viroꝝ illuſtriū deſcripſerunt: qd̓ nūqͣꝫ epitaphiū huic oꝑi inſcripſerintſed de illuſtribus viris: ꝟbi gr̄a ducibus: philoſophis: oratoribꝰ: hiſtoricis: poetis: epicis:tragicis: comicis. Epitaphiū aūt ꝓprie ſcribitur mortuorū. Qd̓ qͥdem in dormitione ſanctememorie Nepotiani p̄ſbyteri olī feciſſe me noui. Ergo hic liber de illuſtribus viris vel ꝓpͥede ſcriptoribꝰ eccleſiaſticis appellādus eſt: lꝫ apleriſqꝫ emēdatoribus imperitis de auctoribꝰdicat̉ inſcriptus. Secūdo loco q̄ris dixerim incōmentarijs epiſtole ad Galathas Pauluꝫ idi Petro nō potuiſſe rep̄hēdere: qd̓ ip̄e feceratnec in alio arguere ſimulationē: cuius ip̄e tenebat̉ reus. ⁊ aſſeris rep̄henſioneꝫ apl̓icam nonfuiſſe diſpenſatoriā ſed veram: ⁊ me non debere docere mendaciū: ſed vniuerſa q̄ ſcripta ſūtita ſonare: vt ſcripta ſint. Ad q̄ pͥmū reſpōdeodebuiſſe prudentiā p̄fatiūcule cōmentarioruꝫmeoꝝ meminiſſe dicētis ex ꝑſona mea. Quidigit̉ ego ſtultus aut temerariꝰ: qͥ pollicear qd̓ille nō potuit? minime. qͥnpotiꝰ in eo mihi videor cautior: atqꝫ timidior: ꝙ imbecillitatē viriūmeaꝝ ſentiēs: Origenis comētarios ſū ſecutꝰ.Scripſit enī ille vir ī epl̓a Pauli ad Galathaſqͥnqꝫ ꝓprie volumīa: ⁊ decimū ſtromatū ſuoꝝlibroꝝ comatico ſuꝑ expletionē eius ẜmōe cōpleuit. Tractatus qͦꝫ varios ⁊ excerpta qͣ velſola poſſent ſufficere compoſuit. PretermittoDidymū vidētē meū ⁊ Apollinarē loadicenūde eccl̓ia nuꝑ egreſſū: ⁊ Alexādrū veterē hereticū. Euſebiū qͦꝫ emiſenū ⁊ Theodoꝝ heracleotē: qͥ ⁊ ip̄i nōnullos ſuꝑ hac re cōmētarios reliquerunt. E qͥbꝰ ſi pauca decerperē fierēt aliqͥqd̓ nō penitus ꝯtēnerent̉. Itaqꝫ vt ſimpliciterfatear: legi hec omnia: et in mēte mea plurima