Fo. CLXXIIIITractatusIIEpl̓aLAAA

carnē eſt: ⁊ in alteꝝ qͥ iuxta rgmiſſioneꝫ ⁊ ſpiritū. Abraā duos habuit filios. Iſmael ⁊ IſaacIſmel qͥ ẜm carnē natus: hereditatē pr̄is nonaccepit. Iſaac qͥ de repromiſſione generatꝰ exSara ē: ſemē dei appellat̉. Scriptū eſt enī. InIſaac vocabit̉ tibi ſemē .i. non qͥ filij carnis hifilij dei: ſed qͥ ſūt filij repromiſſiōis iſti eſtimāt̉in ſemīe: ⁊ hͦ nō ſolū in Iſinael ⁊ Iſaac accidiſſe ꝯuincimꝰ: ſed etiam in duobꝰ Rebecce filijsEſau ⁊ Iacob. quoꝝ alter abiectꝰ: alter electeſt. Et hoc totū dicit vt in duobꝰ prioribꝰ fratribꝰ Iſmael ⁊ Eſau populū iudeoꝝ abiectuꝫeſſe ſignificet. In poſterioribus aūt: hoc eſt inIſaac ⁊ Iacob: electū populū gentiū. vel eosqͥ ex iudeis in xp̄m credituri erant: ⁊ qm̄ hͦ volens approbare ꝓpoſuerat teſtimonium naſcētiū geminorū Elau ⁊ Iacob: de qͥbus ſcriptuē. Maior ẜuiet minori. Et in Malachia legimus. Iacob dilexi. Eſau autē odio habui: venienteqꝫ e latere q̄ſtionē ore ſuo ꝓponit ⁊ diſſerit: ⁊ hac ſoluta reuertit̉ ad id: de quo ceperatdiſputare. Si Eſau ⁊ Iacob necdū nati erantnec aliqͥd egerāt boni aūt mali: vt vel ꝓmerēt̉deū vel offenderēt. ⁊ electio eoꝝ atqꝫ abiectionō merita ſinguloꝝ vel voluntatē eligentis etabijciētis oſtēdit. Quid ergo dicemꝰ? Iniqueſt deus? Scd̓m illud exemplū qd̓ loquitur adMoyſē: miſerebor cui miſertꝰ fuero: ⁊ miſericordiam p̄ſtabo: cui miſerebor. Si hoc inqͥt recipimus: vt faciat deus quodcūqꝫ voluerit: etabſqꝫ merito ⁊ oꝑbus vel eligat aliquē vel cōdēnet. Ergo nō eſt volētis: neqꝫ currētis. ſꝫ miſerentis dei: maxime cum eadē ſcriptura hͦ eſtideꝫ deus loquat̉ ad Pharaonē. In hoc ip̄mexcitaui te: vt oſtendā in te ꝟtutē meā: ⁊ annūciet̉ nomē meuꝫ in vniuerſa terra. Si hͦ ita ē: etꝓ volūtate ſua miſeret̉ iſraelī: ⁊ indurat Pharonē: ergo fruſtra q̄rit̉ atqꝫ cauſat̉: nos vl̓ bona nō feciſſe: vel feciſſe mala: cū in ptāte ip̄iꝰ ſit⁊ voluntate abſqꝫ bonis ⁊ malis oꝑibus vl̓ eligere aliquē vel abijcere. p̄ſertim cuꝫ voluntatiillius hūana fragilitas reſiſtere neꝗͥat Quā validā q̄ſtionē ſcripturaꝝ rōne ꝯtextaꝫ ⁊ pene indiſſolubilē breui apoſtolus ẜmone diſſoluit dicens. O hō tū qͥs es: qͥ reſpōdeas deo: ⁊ ē ſenſus ex eo ꝙ reſpōdes deo: ⁊ calūniā facis ⁊ deſcripturis tāta ꝑquiris: vt loqͣris ꝯtra deuꝫ. etiuſticiā volūtatis eius inqͥras: oſtēdis te liberieſſe arbitrij: ⁊ facere qd̓ vis: vel tacere vel loqͥ.Si enſī ſil̓itudinē vaſis fictilis te a deo creatuꝫputas: ⁊ illiꝰ nō poſſe reſiſtere volūtati: hͦ cōſidera qꝛ vas fictile nō dicit figulo: qͣre me ſic feciſti? Figulꝰ enī habet ptāteꝫ de eodeꝫ luto auteadē maſſa aliud vas ī honorē facere: aliud inꝯtumeliā. Deꝰ aūt eqͣli cūctos ſorte generauit⁊ dedit arbitrij libertatē: vt faciat vnuſquiſqꝫ

qd̓ vult ſiue bonū ſiue maluꝫ. Intātū dedit oībus ptāteꝫ: vt vox impia diſputet ꝯͣ creatoreꝫſuū: ⁊ cauſas volūtatis illiꝰ ꝑſcrutet̉. Sinautedeꝰ volēs oſtēdere irā: ⁊ nota facere potētiā ſuam: ſuſtinuit ī multa patiētia vaſa ire apta adinteritū: vt oſtenderet diuitias gl̓ie ſue in vaſamiſcd̓ie q̄ p̄parauit in gl̓iā: qͦs ⁊ vocauit nō ſolū nos ex iudeis: ſꝫ etiā ex gētibꝰ: ſic̄ in Oſee dicit. Vocabo nō plebē meā plebē meā: ⁊ non dilectam dilectā. ⁊ erit ī loco vbi dictū eſt ei: nonplebs mea vos: ibi vocabūt̉ filij dei viui: ⁊ cetera que ſequūt̉. ſi inqͥt patiētia dei indurauitPharonē: ⁊ multo tꝑe penas ꝯiſtulit iſraelis:vt iuſtꝰ ꝯdēnaret: qͦs tāto tꝑe ſuſtinuerat: nondei accuſāda eſt patiētia ⁊ infinita clemētia: ſꝫeoꝝ duritia qͥ bonitate dei ī ꝑditionē ſuā abuſiſūt. Alioqͥn vnus ē ſolis calor: et ẜm eſſentiasſubiacēteſ alia liq̄facit: alia indurat: alia ſoluitalia ꝯſtringit. Liqͣt̉ enī cera: ⁊ indurat̉ lutū: ⁊tn̄ caloris nō eſt diu̓ſa natura. Sic ⁊ bonitas ⁊clemētia dei vaſa ire q̄ apta ſūt in īteritū .i. populū iſrl̓ indurat. vaſa aūt miſcd̓ie q̄ p̄parauitin gl̓iam q̄ vocauit: hͦ ē nos qͥ nō ſolū ex iudeisſumꝰ: ſꝫ etiā ex gentibꝰ nō ſaluat irrationabilit̓⁊ abſqꝫ iudicij veritate: ſꝫ cauſis p̄cedētibꝰ. qꝛalij nō ſuſceperūt filiū dei: alij aūt recipere ſuaſpōte uoluerūt. Hec aūt vaſa miſcd̓ie nō ſoluꝫpopulus gētiū ē: ſed etiaꝫ hi qͥ ex iudeis credere voluerūt: ⁊ vnus credētiū effectꝰ ē populusEx qͦ oſtēdit̉ nō gētes eligi: ſꝫ hoīuꝫ volūtatesAtqꝫ ita factū ē: vt impelleret̉ illd̓ qd̓ dictū ē inOſee. Vocabo nō plebē meā plebē meā: hͦ eſtpopulū gentiū. ⁊ qͥbus pͥus dicebat̉: nō plebsmea vos: nūc vocāt̉ filij dei viui. Qd̓ ne ſolumde gentibꝰ dicere videret̉: etiā eos qͥ ex iſraelitica multitudine crediderunt vaſa miſericordie⁊ electionis appellat. Clamat enim Eſaias proiſrael: ſi fuerit numerus filiorū iſrael quaſi harena maris reliquie ſalue fient: hoc eſt etiam ſimultitudo non crediderit: tamē pauci credēt.Uerbum enī cōſumatū atqꝫ breuiatū in ſua deus eqͥtate librauit: vt humilitate ⁊ incarnatione xp̄i eos ſaluos faceret: qͥ in eum credere voluiſſent. Hocipſuꝫ ⁊ in alio loco dixit Eſaias.Niſi dn̄s ſabaoth reliqͥſſet nobis ſemen: ſic̄ ſodoma facti fuiſſemꝰ: et ſic̄ gomorra ſil̓es fuiſſemus. Cūqꝫ teſtimonia ꝓpoſuiſſet: qͥbꝰ duplexvocatio p̄dicit̉: ⁊ gentium ⁊ populi iudeorumtrāſit ad coherentē diſputationeꝫ: ⁊ iccirco dicit: gentes que nō ſectabant̉ iuſticiā: apprehendiſſe iuſticiā: qꝛ non ſuꝑbierint. ſed in xp̄m crediderint. Iſraelis autē magnā partē ideo corruiſſe: qꝛ offenderit ī lapidē offenſiōis: ⁊ petrāſcādali: ⁊ ignorauerit iuſticiā dei: ⁊ q̄rēs ſuamſtatue̓ iuſticiā: iuſticie dei q̄ xp̄s ē ſubijci noluerit. Legi ī cuiuſdā cōmentarijs ſic reſpondiſſe

cc 5