Lxx. 1Fo.Tractatus 2IxEpiſtola LIIII
C. 1
pōt euāgeliū eſſe ꝯͣriū. Ueꝝ his qͥ hͦ iō dicūt necredat̉ mō d̓s: ſic̄ illā vnā: nouas aīas q̄ n̄ erāt:face̓: ſꝫ ex illa vna q̄ iā erat: eas creare: vel ex fōte aliqͦ ſiue theſauro qͦdā quē tūc fecit: eas mittere facile rn̄det̉: etiā illis ſex diebus multa deum creaſſe ex his naturis qͣs iā creauerat. ſic̄ exaqͥs alites ⁊ piſces. ex terra āt arbores: fenum:aīalia. ſꝫ qd̓ ea q̄ nō erāt tūc fecerit manifeſtū ē.Nulla em̄ erat auis: nullus piſcis: nulla arbor:nullū aīal. ⁊ bn̄ intelligit̉ ab his creatis requieuiſſe q̄ nō erāt: ⁊ creata ſunt .i. ceſſaſſe ne vltraq̄ nō erāt crearent̉. Sꝫ nūc qd̓ d̓r aīas neſcio: qͦfonte iam exiſtentes mittere: nec de ſe ip̄o tā q̄ſuas particulas irrorare: nec de vna illa origīaliter trahere: nec ꝓ delictis an̄ carnem ꝯmiſſis:carneis vinculis compedire: ſꝫ nouas creare ſingulas ſingulis ſuam cuiqꝫ naſcenti: nō aliqͥd facere d̓r: quod an̄ non fecerit. Iam em̄ ſexto diefecerat hoīeꝫ ad imaginem ſuam: qd̓ vtiqꝫ ẜmanimam rōnalem feciſſe intelligit̉. Hoc ⁊ nuncfacit: nō inſtituēdo qd̓ nō erat: ſꝫ multiplicādoquod erat. Un̄ ⁊ illud verum eſt: ꝙ a rebus q̄nō erāt inſtituēdis reqͥeuit: ⁊ hͦ veꝝ ē: ꝙ nō ſolū gubernādo q̄ fecit: veꝝ etiā aliud: nō qd̓ nōdū: ſꝫ qd̓ iā creauerat numeroſus creando vſqꝫnūc oꝑat̉. Uel ſic igit̉ vel alio mō qͦlibet eximab eo qd̓ nob̓ obijcit̉ de requie dei ab operibusſuis: ne ꝓpterea nō credamus nūc vſqꝫ fieri animas nouas: non ex illa vna: ſꝫ ſicut illā vnamNā qd̓ d̓r quare facit animas eis qͦs nouit citomorituros: poſſumus rn̄dere parētum hīc peccata: vel ꝯuinci: vel flagellari: poſſumus etiamrecte illius moderatōi relinq̄re: quē ſcimus oībus tꝑalit̓ trāſeūtibus rebus: vbi ſunt etiā aīaliū ortus: ⁊ obitus curſum ornatiſſimū atqꝫ ordinatiſſimuꝫ dare: ſꝫ nos iſta ſentire nō poſſe: q̄ſi ſentiremus delectatōe ineffabili mulceremurNō em̄ fruſtra ꝑ ꝓph̓aꝫ: qͥ hec diuinitus inſpirata didicerat: dictū ē de d̓o qͥ ꝓfert nūeroſe ſeculū. vn̄ muſicā .i. ſcīa ſenſus ve bn̄ modulandiad admonitiōeꝫ magne rei etiā mortalibus rōnales hn̄tibus aīas dei largitate ꝯceſſa ē. Un̄ ſihō faciēdi artifex carminis: nouit qͣs qͥbus moras vocibus tribuat: vt illud qd̓ canit̉ decedētibus ac ſuccedentibus ſonis pulcherrime currat ⁊ trāſeat: qͣꝫto magis deus cuius ſapīa perquā fecit oīa lōge oībus artibꝰ p̄ferenda ē: nulla in naturis naſcētibus ⁊ occidētibus tꝑm ſpacia: q̄ tāqͣꝫ ſyllabe ac ꝟ̓ba ad ꝑticulas ſeculi huius ꝑtinēt in hͦ labētiū reꝝ tāqͣꝫ mirabili cāticovel breuius: vel ꝓductius qͣꝫ modulatio p̄cognita ⁊ p̄finita depoſcit p̄terire ꝑmittit? hoc cūetiā de arboris ſolio dixerī: ⁊ de nr̄oꝝ nūero capilloꝝ: qͣꝫto magis de hoīs ortū ⁊ occaſu: cuiusvita tꝑalis breuius ꝓductius ve nō tēdit̉: qͣꝫ d̓sdiſpoſitor tēpoꝝ nouit vniu̓ſitatis moderami-
ni ꝯſonare: Id etiā qd̓ aiūt: oē qd̓ in tēꝑe cepiteſſe: īmortale eſſe nō poſſe: qꝛ oīa orta occidunt⁊ aucta ſeneſcūt: vt eo mō credi cogāt aīm hūanū: ideo eſſe īmortale: qd̓ an̄ oīa tꝑa ſit creatusnō mouet fidē nr̄aꝫ. Vt em̄ alia taceā cepit eſſein tꝑe īmortalitatis carnis xp̄i: q̄ tn̄ iā nō moritur: ⁊ mors ei vltra nō dn̄abit̉. Illud ꝟo qd̓ inlibro adu̓ſus Ruffinū poſuiſti qͦſdam huic ſnīecalūniari. qd̓ deū dare aīas adulterinis ꝯceptibus videat̉ indignū. Un̄ conant̉ aſtruere meritis geſte an̄ carne vite aīas qͣſi ad ergaſcula huiuſcemōi iuxͣ poſſe ꝑduci. Nō me mouet multacogitātē qͥbꝰ hec poſſit calūnia refutari. ⁊ ꝙ ip̄ern̄diſti nō eſſe vitiū ſemētis in tritico: qd̓ furtod̓r eſſe ſublatū. Sꝫ in eo qͥ frumēta furatꝰ ē: neciccirco terrā nō debuiſſe gremio ſuo ſeīa ꝯfouere: qꝛ ſator īmūda ꝓijceret ea manu: elegantiſſima ſil̓itudo ē. Qua ⁊ an̄qͣꝫ legerem nulla mihiobiectio iſta de adulterinis fetibus in hac q̄ſtione faciebat āguſtias gn̄alit̓ intuēti multa bōadeum facere. etiā de nris malis nr̄iſqꝫ peccatisAīalis āt cniuſcūqꝫ creatio habeat piū prudentēqꝫ ꝯſideratorē ineffabilē laudē creatori excitat: qͣꝫto magis creatio nō cuiuſlibet aīalis: ſedhoīs? Si āt cā creādi q̄rit̉ nulla citius ⁊ meliusrn̄det̉: niſi qꝛ oīs creatura dei ē bona: ⁊ qͥd dignius: qͣꝫ vt bōa faciat bonus d̓s: q̄ nēo pōt faceniſi d̓s? Hec ⁊ alia q̄ poſſum ſic̄ poſſuꝫ: dico aduerſus eos qͥ hāc opinionē: qͣ credunt̉ aīe: ſic̄ illa vna ſingularis fieri labefactare conant̉. Sꝫcū ad penas vētū ē ꝑuuloꝝ magnis mihi credecoartor āguſtijs: nec qͥd rn̄deā ꝓrſus inuenioNō ſolū eas penas dico qͣs hꝫ poſt hāc vitā illa damnatio qͦ neceſſe eſt trahant̉: ſi de corporeexierint ſine xp̄iane gr̄e ſacr̄o: ſꝫ eas ip̄as que inhac vita dolentibus nobis verſantur ante oculos: quas enūerare ſi velim pͥus tempus qͣꝫ exēpla deficient. Langueſcunt egritudinibus: torquent̉ doloribus: fame ⁊ ſiti cruciant̉: debilitātur mēbris: pͥuant̉ ſenſibus: vexant̉ ab immūdis ſpiritibus. Demōſtrādū ē itaqꝫ quō iſta ſine vlla ſua mala cā iuſte patiant̉. Non em̄ dicifas ē: aut iſta ignorante deo fieri: aut eū nō poſſe reſiſtere faciētibus: aut iniuſte iſta vel facerevel ꝑmittere. Nūquid naͣm ſicut illa aīalia irrōnabilia recte dicimus in vſus dari naturis excellētioribus: ⁊ ſi vitioſis ſic̄ aptiſſime in euangelio videmus: porcos ad vſum deſideratū cōceſſos eē demonibꝰ: hec ⁊ d̓ hoīe recte poſſumꝰdice̓? Aīal ē em̄: ſꝫ rōnale: ⁊ ſi mortale. Aīa ē rōnalis in illis mēbris: q̄ tātis afflictōibus penasluit. Deus bonus eſt: deus iuſtus ē: deus op̄seſt. hoc dubitare oīo dementis eſt. Tantoꝝ ergo malorum que fiunt in paruulis: cauſa iuſtadicat̉. Nempe cum maiores iſta patiant̉: ſolemus dicere. Aut ſicut in Iob merita examina-