Fo.CXX.XIRTractatus IIIIEpiſtola IIIII

morit̉ alienata a vita dei: vt tn̄ ī natura ſua viuere nō oīo deſiſtat. Ita mortalis ex aliqͣ cā inuenit̉: vt etiā īmortalis nō ſine rōe dicat̉. Nō ēem̄ ꝑs dei aīa. Si em̄ hͦ eſſet: oīmō īcōmutabil̓atqꝫ incorruptibil̓ eſſet. Qd̓ ſi eſſet: nec deficerꝫin deteriꝰ: nec ꝓficeret in meliꝰ: nec aliqͥd in ſemetip̄a vel inciꝑet hr̄e qd̓ nō hēbat: vel deſineret hr̄e qd̓ hēbat: qͣꝫtū ad eiꝰ ip̄iꝰ affectōnes ꝑtinet. Quā ꝟo alit̓ ſe hēat: nō opꝰ ē extrinſecꝰ teſtimonio: qͥſqͥs ſeip̄m adu̓tit: agͦſcit. Fruſtra ātd̓r ab eis: qͥ aīaꝫ dei ꝑtē eſſe volunt. hāc eius lahē ac turpitudinē: quaꝫ videmus in neqͥſſimishoībus. hāc deniqꝫ infirmitatē ⁊ egritudinemquā ſentimus in oībus hoībus: nō ex ip̄a illi eēſꝫ ex corꝑe: qͥd int̓eſt vn̄ egrotet. q̄ ſi eſſet incommutabil̓: aliqͦ mō vn̄ libet egrotare non poſſet.Nā qd̓ vere incōmutabile ⁊ īcorruptibile eſt:nullius rei acceſſu ꝯmutari vel corrumpi pōt.Alioqͥn nō achillea tm̄: ſic̄ fabule ferunt: ſꝫ oīscaro eſſet inuulnerabilis: ſi nullus ei caſus accidiſſet. Nō ē itaqꝫ natura incōmutabilis: q̄ aliqͦmō: aliqͣ cā: aliqͣ ꝑte mutabilis eſt. Deū aūt nefas ē niſi vere ſummeqꝫ incōmutabilē credere.Nō ē igit̉ aīa ꝑs dei. Incorꝑeā qͦꝫ eſſe aīaꝫ ⁊ ſidifficile tardioribus ꝑſuaderi pōt: mihi tamenꝑſuaſum eſſe fateor. Sꝫ ne ꝟbi ꝯtrouerſiam vl̓ſuꝑfluo faciā vel merito patiar: qm̄ cū de re cōſtat: nō ē opus certare de noīe: ſi corpus ē: oīsſubſtātia vel eſſentia: vel ſi qͥd aꝑtius nūcupat̉id qd̓ aliqͦ mō ē in ſeip̄o corpus eſt aīa. Item ſieam ſolam incorꝑeam placet appellare naturā:q̄ ſumme incōmutabilis: ⁊ vbiqꝫ tota ē: corpusē aīa: qm̄ tale aliqͥd ip̄a nō eſt. Porro ſi corpusnō ē: niſi qd̓ ꝑ loci ſpātiū aliqͣ lōgitudine latitudine ⁊ alitudine ita ſiſtit̉ vel mouet̉: vt maioreſui ꝑte maiorē locū occupet: ⁊ breuiore breuiotē: minuſqꝫ ſit in ꝑte qͣꝫ in toto: nō ē corpus aīaPer totum quippe corpus quod animat: nō locali diffuſione: ſꝫ quadam vitali intentōe porrigitur. Nam ꝑ omnes eius ꝑticulas tota ſimuladeſt: nec minor in minoribus ē: in maioribusmaior. ſꝫ alicui intenſius: alicubi remiſſius. ⁊ inoībus tota: ⁊ in ſingulis tota ē. Neqꝫ em̄ aliterqd̓ in corꝑe etiā nō toto ſentit: tn̄ tota ſentit. nācū exiguo pūcto in carne viua aliqͥd tangit̉: qͣꝫuis locꝰ ille nō ſolū totius corꝑis nō ſit: ſꝫ vix incorꝑe videat̉: aiaꝫ tn̄ totā nō latet. Neqꝫ id qd̓ſentit̉: ꝑ corꝑis cūcta diſcurrit. ſꝫ ibi tm̄ ſentit̉:vbi fit. Un̄ gͦ ad totā mox ꝑuenit: qd̓ nō in totoſit: niſi qꝛ ⁊ ibi tota ē vbi fit. Nec vt tota ibi ſit:cetera deſerit. Uiuūt em̄ ⁊ illa ea pn̄te: vbi nihil tale factū ē. Qd̓ ſi fieret: ⁊ vtrūqꝫ ſiml̓ fieretſimul vtrūqꝫ totā ꝑit̓ nō lateret: ꝓ inde ⁊ in oībus ſimul: ⁊ in ſingulis ꝑticulis corꝑis ſui tota ſimul eſſe nō poſſet: ſi ꝑ illas ita diffunderet̉vt videmus corꝑa diffuſa ꝑ ſpatia locoꝝ mino

ribus ſuis ꝑtibus minora occupare: ⁊ amplioribus āpliora. Quapropter ſi corpus aīa eē dicenda ē: nō ē certe corpus: qͣle terrenū ē: nec qͣle humidum: aut aereū: aut ethereū. Oīa quippe talia maiora ſunt in maioribus locis: ⁊ mīora in mīoribus: ⁊ nihil eoꝝ in aliqͣ ſui ꝑte totuꝫadeſt ſꝫ vt ſunt partes locoꝝ: ita occupant̉ partibus corpoꝝ. Un̄ intelligitur anima: ſiue corpus: ſiue incorporea dicenda ſit ꝓpriā qͣꝫdā habere naturā: oībus his mūdane molis elementis excellētiore ſubſtantie creatā: q̄ veracit̓ nonpoſſit in aliqͣ fantaſia corꝑaliū imaginuꝫ: qͣs ꝑcarnis ſenſus ꝑcipimus cogitari: ſꝫ mēte intelligi: vitaqꝫ ſentiri. Neqꝫ hͦ ꝑinde loqͦr: vt te q̄ tibi nota ſunt doceā: ſꝫ vt aꝑiā qͥd firmiſſime teneam: ne me qͥſqͣꝫ cū ad ea venero q̄ reqͥro: nihil d̓aīa vel ſcīa vel fide tenere arbitret̉. Certus etiāſum aīam nulla dei culpa: nulla dei neceſſitatevel ſua: ſꝫ ꝓpͥa voluntate in pctm̄ eſſe collapſaꝫnec liberari poſſe de corꝑe mortis huiꝰ ſue voluntatis ꝟtute tāqͣꝫ ſibi ad hͦ ſufficiente: vel ip̄ius corꝑis morte. ſꝫ gr̄a dei ꝑ Ieſum xp̄m dn̄mnr̄m. Nec oīo eſſe animā vllā in gn̄e hūano cuinō ſit neceſſarius ad liberatōeꝫ dei ⁊ hoīm mediator hō Ieſus xp̄s. Quecūqꝫ āt ſine gr̄a mediatoris ⁊ ſacr̄o eius in qͣlibet corporis etate decorꝑe exierit: ⁊ in penam futuram. ⁊ vltimo iudicio recepturam corpus ad penam. Si autempoſt gn̄atōꝫ hūanā: que facta ē ex Adam: regeneret̉ in xp̄o ad eius ꝑtinēs ſocietatē: ⁊ requiēpoſt mortē corꝑis habiturā: ⁊ corpꝰ ad gloriaꝫrecepturā. Hec ſunt q̄ de aīa firmiſſime teneo.nūc accipe obſecro qͥd reqͥrā: ⁊ noli me ſꝑnere:ſi te nō ſꝑnat qͥ ꝓ nob̓ dignatus ē ſꝑni. Querovbi aīa ꝯxerit reatum: quo retrahat̉ in ꝯdēnationē: etiam infantibus morte p̄uētis: ſi ei perſacr̄m: qͦ etiā ꝑuuli baptizant̉: xp̄i gr̄a n̄ ſubuenerit. Nō em̄ es ex illis qui mō noua q̄dam garrire ceperūt: dicētes nullū reatū ex Adam eſſetractū. qͥ ꝑ baptiſmuꝫ in infante ſoluat̉. Qd̓ teſaꝑe ſi ſcirē īmoniſi te id nō ſaꝑe ſcirē: neqͣqͣꝫ hͨabs te q̄rerē: aut q̄rēdū putarē. ſꝫ qꝛ tenemus d̓hac re ſnīaꝫ tuā ꝯcinnentē catholice fundatiſſime fidei. qꝛ ⁊ Iouiniani vaniloqͥa redarguensadhibuiſti teſtimoniū ex libro Iob. Nēo mundus in ꝯſpectu tuo: nec infans cuius ē diei vnius vita ſuꝑ terrā: deīde adiunxiſti: tenemurqꝫrei in ſil̓itudinē p̄uaricatōis Ade: ⁊ liber tuusin Ionā ꝓph̓aꝫ ſatꝭ hec inſignit̓: dilucideqꝫ declarat: vbi ieiunare ꝑuulos ꝓpt̓ ip̄m originalepctm̄: merito coactos eſſe dixiſti nō incōueniēter abs te q̄ro: hūc reatū aīa vbi ꝯͣxit vn̄ oꝑteateā etiā in illa etate ꝑ ſacr̄m xp̄iane gr̄e liberari.Ego quidem an̄ aliquot annos: cū libros qͦſdāſcriberē de libero arbitrio: qͥ in multoꝝ manusexierūt: ⁊ habent̉ a plurimis quattuor opinio-

x 4