F9.X.Tractatus IEpiſtola
F9.XV
dā negauerit: q̄dā fecerit: diſpoſuerit: ordīauerit: exornauerit: optimū: iuſtū: miſericordē: iudicē. Et ideo inexcuſatꝰ ē oīs hō: qͥ factorē ſuūnō cogͦuerit in tꝑe agnitōis: habiturꝰ poſt exitū iudicē iuſtū: qͥ nō ſuo tꝑe ꝯu̓ti ſe putauerit:ſꝫ ex p̄terito. Hoc fas ē d̓ deo crede̓ hͦ qͥ crediderit: abſtinēs ſe ab oī iniuſticia: bōa ⁊ iuſta oꝑatus: et̓nā requiē hēbit in vita. hn̄tē ꝟo filium:nō ſtatī vt hoīes ꝓcreati ſunt: ita dicē̓ me exiſtimes gn̄atū: ſꝫ vt decet d̓ deo crede̓: deū filiū habere ex ſe qͥdē natuꝫ: nō diu̓ſa eiꝰ ſubſtātia: necmaieſtatis eiꝰ ſubſtātia diuiſa: ac ꝑ hͦ paſſibilisvideat̉: nec d̓ ore dei ſil̓eꝫ nr̄i ſermonē eſſe ꝓlatū: vt lr̄is ⁊ ſyllab̓ ꝯſtet: ne filiꝰ dei ꝯpoſitus acꝑ hͦ diſſolubilis teneat̉. Nec natū ex nihilo ſic̄reliqͣ facta ſunt: ne ſil̓is ⁊ eqͣlis cū ceteris qͥ factiſunt iūgeret̉: ſꝫ ſicut ſcit qͥ gn̄auit: ⁊ ip̄e qͥ gn̄atꝰē ip̄o dn̄o in euāgelio dicēte. Nēo nouit pr̄em:niſi filiꝰ: neqꝫ filiū qͥs nouit niſi pr̄. Itē in ſcpͥturis legimꝰ. Myſteriū meū mihi: myſteriū meum ē mihi. Et reuera abſcōditū eſſe d̓ gn̄atōneilla: in qͣ nullus int̓ fuit: nec momētū qͥdē tꝑis.An̄ ſecula qͥdē ⁊ an̄qͣꝫ ſuſpicari qͥs auderet: natus ē filiꝰ dei qd̓ greca lingua αχρορο dicūt.Sꝑ em̄ ē filiꝰ qꝛ ſꝑ pr̄. Nefas ē em̄ deo aliqͥd aſſignare poſtmodū: qd̓ ātea nō habuerit: cū d̓sſꝑ ꝑfectus ſit: vt etiā qd̓ ꝓpt̓ nos poſtmodū fuerit fabricatū apud illū ia fuerit: ⁊ ſi nō in ſubſtātia: plena tn̄ diſpoſitōe. Nō em̄ minus īpotēs erat ſemel omnia facere: ſꝫ vt ordinata ⁊ gͣdatim diſpoſita: vniuerſa ꝓ ſuo gͣdū ⁊ honoreſubſeq̄rent̉: ⁊ ne paſſiua: ⁊ nulla int̓ ſe ātiqͥorainhonorificata ꝑmanerēt. Nā ſi q̄ nr̄i cā a filiodei natiuitas ſuſcepta ē incōp̄hēſibilis ē nō nudata mortalibꝰ: qͣꝫto magis illa q̄ nulli niſi deopr̄i ⁊ ſibi ſoli ē cognita? Nā Gabriel āgelus adMariā ita loquit̉: ſic̄ euāgeliſta teſtat̉. Spūſſcūs ſuꝑueniet ī te: ⁊ ꝟtus altiſſimi obūbrabittibi. Qd̓ obūbrat̉: abſcōdit̉: nec oībꝰ notū eſt.Ergo ſi hec natiuitas q̄ nr̄i cā ē depoſita nobisincognita ē: qͣꝫto magis illa q̄ a nob̓ lōge remota ē? ⁊ qͥd dico a nob̓ ⁊ nō ab oī celeſti creaturaSufficit gͦ hoc qd̓ vidimus: qd̓ diuinitas noſſenos voluit. Nec vltra cognitio porrigēda ē neſacrilegus vnuſqͥſqꝫ teneat̉: qꝛ ꝯceſſos termīosfuerit cognitōis egreſſus. Xp̄m igit̉ accepimdei filiū ab initio ſapīaꝫ verā ſermonē .i. rōnemſpm̄: lucē: viā: brachiū: vtutē: fortitudinē: ꝟitatē: panē: vinū: vitā: oſtiū: paſtorē: ⁊ alia plurima q̄ ꝓpt̓ hoīes ſunt vt oēs in illo viuāt: q̄ vnuſqͥſqꝫ ꝓceſſu tꝑis ſcpͥtura edocēte ꝑdiſcet. ſiigit̉ dei filiū cognitū ꝯfitemur: ꝑ ip̄m deū pr̄eꝫſcimꝰ ⁊ ſecula ⁊ viſibilia ⁊ inuiſibilia ꝯdidiſſe.Nō em̄ fas eſt ex eo deum oꝑatū credere: ex qͦmundus geniture ſue .i. natiuitatis initiū ſumpſit. aut ceſſaſſe ⁊ deſiſſe credēdū ē poſt mundi
fabricā. cū deus loquat̉ ⁊ dicat. Pr̄ meus vſqꝫnūc oꝑat̉. ociū illi vel antea vel poſtmodū filiamouet. requieꝫ ille aſſignet qͥſqͥs illū infatigabilem neſcit: ⁊ ignorat ꝙ illi nihil acciderit: ſedſꝑ ſit: quod greca lingua α8 e0. μεvop. i. nō indigentē vocāt: ſit ſꝑ ſpūs ⁊ in oī ꝑfectus. Eſtigit̉ plurima q̄ ꝑ filiū fecerit: qͦꝝ aūt ſola nobisſunt noīa: aut nec ip̄a ſunt cognita. Quāti em̄ſunt throni? qͣꝫte poteſtates: qͣꝫte dn̄atōes: qͣꝫtipͥncipatus: qͣꝫti ſpūs: qͣꝫti angeli? Quot ſunt illa q̄ nec oculus vidit: nec auris audiuit: nec incor homīs aſcenderūt? Quantā etiā claritatemputamus eſſe in inuiſibilibus? Nec eſtīare poſſumus: cū in his q̄ nobiſcū ſunt admirāda ſintoīa. Int̓ oīa em̄ etiā mūdus queꝫ ꝯſpicimus ꝑfiliū fabricatus ē. ⁊ qͥdē lucē qͣ cetera fierēt ꝑſpicuā eſſe iuſſit: ⁊ fecit: cui diei nomē impoſuit tenebris noctis addidit nomē. Deīde firmamētūquod inter aquas depauſaret: on̄dit qd̓ celumvoluit nūcupari: ne ve terrena viſu celeſtibusmiſcerent̉: ſꝫ eſſet qd̓ inter humana ⁊ diuina diſcerneret. Iā em̄ ex nihilo materias ip̄as ex qͥbus oīa fierēt elemēta ꝯdiderat. poſt hͦ aqͣs invnū ꝯgregari ⁊ ꝯuenire p̄cepit: vt arida monſtraret̉. Hec qͦꝫ nō ſunt pͥuata noībus. Nā congregatas aqͣs vocauit mare: ſeꝑatam aridā terre vocabulū voluit poſſidere. Sꝫ hec minꝰ inſtructa videbant̉. Benignā itaqꝫ fecūditatemhis addidit ⁊ decorē: ⁊ miro mō illā pͥmo gn̄are ꝑcipiēs: q̄ nouiſſime fuerat fabricata: nō ordinē turbans: vt ignarus facture ſue: ſꝫ voluitpoſtremū pͥmū hr̄e aliqͥd ne in oībus iaceret extrema. ⁊ pͥmis ſecūda ꝯiunxit: ne pͥma inferiora ꝯtemerēt. Sic dei filius d̓s artifex pr̄e iubēte moderatus ē: vt ordinē imitando diſpoſitionem melius ordinaret. Nā terrā oīa pabula ligna qͦꝫ cum ſuis rediuiuis ſeminibus imperauiteducere. Celum qͦꝫ luminaribus .i. ſole ⁊ luna ⁊ſtellis ornauit. qͥbus aut diei aut noctꝭ fines on̄deret: aut ſignis ruſticos ⁊ nauticos erudiret.Maria quoqꝫ incluſa in terre limitibus ſua animalia ꝓcreare mandauit. Antea videlicet ipſas materias animauerat: vt naſcentibus poſtmodū animātibus: aīas ꝯmodarēt. Sꝫ qͦ fecūdiorē facerent terrā poſt pabula: poſt ligna fructifera: poſt vniuerſa ſemina. qͣdrupedū genusferaꝝ ⁊ ſerpentium viua oīa ⁊ aīata iuſſit eijcere. Nec mora in his oībus. Quippe q̄ d̓s pr̄ iuſſerat: filius ꝟtus ip̄a ſine recraſtinatōe imꝑiuꝫcapeſſebat. nā cū iuſſione ⁊ opus aſtabat. Sꝫqm̄ multū intererāt: celeſtibus ſub ſeculari terrena: ⁊ poſt diuina longe humana deerant: hominē fecit: qui nō totus eſſet de celo: nec tamend̓ terra totus iteꝝ naſceret̉. Quippe corpꝰ hoīsex limo terre formauit: ſpm̄ ꝯceſſurus de celo.Et cū oīa iuſſione pr̄is ẜmōe obſequēte ꝑfecta