De pri. ⁊

CCCLXXXIX

pendium ꝑtrahētes. Qonorius. iij. archiep̄is ⁊ ep̄is. ī quorum dioc. mōaſteria ⁊ prioratus cluniacen̄ mōaſterio ſubiecta cōſiſtunt.Uanto amplius. ⁊ infra. Sāe dilecti filij abbas ⁊ ꝯuentus cluniacen̄. grauem nobis querimoniam obtulerunt ꝙ quidamveſtrum ⁊ veſtrorum officialeſcum in eos ⁊ ſui ordīs monachos nō pn̄t excōicatiōis ⁊ interdicti ꝓferre ſnīas eo ꝙ ſuper hoc apoſtolice ſedis priuilegijs ſunt muniti. in eos quimolunt in molendinis vel cōquūt in furniſeorum. qͥcquidvendēdo ſeu emendo aut al̓seis cōmunicāt ſnīas profer̄tmemoratas. et ſic apoſtolicoꝝpriuilegiorum nō vim ⁊ poteſtatem. ſed ſola verbaª ſeruantes dicti ordinis monachosquodammodoᵇ excommunicāt dū eis alios cōicare nō ſinūt. ex quo illd̓ ēt euenit incōueniēs. vt ipſi mōachi qͣꝫtuꝫad hoc iudicētur iudicio iud̓orumᶜ ⁊ qͣ eis cōmunicāt in p̄dictis maioremᵈ excōicatiōeꝫincurrāt qͣꝫ ēt excōicatis cōi-

cando fuerīt incurſuri. Nolētes igit̉ hec crebris ad nos clamoribꝰ iā ꝓlata vlteriꝰ ſub diſimulatōe trāſire. vobis vniuerſis ⁊ ſingulis mādamꝰ. qͣtenꝰ hmōi ſnīas ī fraudēᵉ priuilegioꝝ nr̄oꝝ decetero nō feratis. qꝛ ſi ſuꝑ hoc ad nos denuo clamor aſcederit. n̄ poterimus cōniuētibꝰ ocul̓ ꝑtrāſirequī ꝓmulgatores taliū ſnīaꝝſeueritate debita caſtigemꝰdem. v. quondam angloruꝫregine illuſtri.x parte tua fuit ꝓpoſi-tū. ꝙ nonnulli lr̄ati qͦsLnec habitus nec tonſura clericos ꝓfitent̉. ī terra tueiuriſditioni ſubiecta degētescū deprehēdūtur in aliqͥbꝰ foriſfactꝭᶠ vt iuriſditōnē tuā eludāt ⁊ d̓bitā ꝓ d̓lictꝭ vltiōeꝫ euadāt aſſumūt ſeu ēt r̄ſumūttōſurā abiectā ſeu hītuꝫ clericalē. lꝫ ante ꝓ laicꝭ ab oībꝰ hērent̉. Ne igr̄ tōſura vel hītu ſicr̄ſumpto malicia foueat̉. ſi tuam iuriſditōem exerceas ī hꝰ īdelinquentes. qui ſine tonſura et habitu in delicto fuerrintᵍ deprehenſi. equanimiter duximus tolerandū. cum

Danto. ſola verba. ⁊ male certe: qꝛ ꝯſiderādaeſt mens potius qͣꝫ ꝟba. nā verba deẜuiūt intētioni ⁊ nō ecōuerſo. jͣ. de ꝟb. ſig. ītelligētia. ⁊. i. qi. marchion. ⁊. ff. de legi. ⁊ ſena. ꝯſul. ſcire leges. ⁊ potioreſt mēs qͣꝫ ꝟbū docētis. ff. de ſupel. le. l. labeo. in fi. ⁊ ar. ff.de fun. īſtru. l. cū d̓lamiōis. §. aſinā. īfi. ⁊ in teſtamētisꝯſideratur mensteſtat potiꝰ qͣꝫ verba. ff. de le. i. l. pel̓r.⁊ mnꝯͣctibꝰ pociꝰ inſpicit̉ volūtas qͣꝫꝟba. C. q̄ res pig.obligari nō poſ. lpe. ⁊ vl. ⁊ n̄ tm̄ verba edicti ẜuandaſūt imo ſnīa potiꝰff. de legi. ⁊ ſe. cō. ꝯͣlegē. hic non ẜuabāt vim ⁊ ptāteꝫꝟboꝝ: vt vr̄: qꝛ indirecte videbaniexcōicari: exqͦ ſubtrahebat̉ cōio alioꝝ. ſic iudei excōicant̉ .sͣ. de vſurispꝰ miẜabilē. ⁊. c.qͣꝫto .s. de iudeisiudei. ⁊. c. ad hec. ⁊c. ⁊ ſi iudeos. ī fi. ⁊ſic īdirecte faciebāt ꝯͣ priuilegiapape. vn̄ p̄cipit̉: ꝙde cētero hͦ nō faciant. vbi āt reſdubia eēt potiꝰ ẜuandā ſūt ꝟba edictiff. d̓ exerci. l. i. §. ſiis qͥ. et ē d̓cre. iſtaꝯͣciuitates q̄ qn̄qꝫ ꝯſil̓ia faciūt ꝯͣeccīaſticas ꝑſōas⁊ ſic nō violāt eccleſiaſticā liberta.tē. ⁊ tales ſnīe nōvalebant nec timende erant: ſed quo ad factum tantūrefertur quia contra priuil. pape s. d̓ exceſ. pre. cum adquorundam.b ¶ Quodāmodo. qͣſi diceret n̄ ꝟe excōicabāt illos: ſꝫſubtrahebāt alios ab eoꝝ cōione: ⁊ iō excōicati videbātur: qꝛ excōicatio ē a fraterna ſocietate ſeꝑatio. iij. q. ijij. engeltrudā. ⁊ ſic quodāmō excōicabāt eos. ber.c ¶ Iudeoꝝ. in hͦ videntur iudicari iudeorū iudicio:qꝛ cū eccīa excōicare iudeos n̄ poſſit: qꝛ nihil ad nos dehis qui foris ſunt. ij. q. i. multi. qn̄qꝫ excōicant̉ chriſtiani cōicantes eis vt .sͣ. dictū ē: ita iſti cū nō poſſent iſtosexcōicare: ꝓpt̓ pͥuilegiū excōic abāt cōicantes eis.d ¶ Maiore excōicatiōem. Qui enī ꝑticipat excōicatis: excōicatus ē minori excōicatiōe. xi. q. iij. cū excōicato. ⁊ sͣ. de excep. a nobis. ſed iſti qui ꝑticipāt iſtis mōachis in predictis erāt excōicati excōicatione maiori. ⁊ita maiorem excōicationem incurrebāt quā al̓s participando excommunicatis.e ¶ In fraudem. Et ſic patet: ꝙ ſi non poſſunt illos excōicare: nihil facere dn̄t: ꝑ qd̓ ad idē redeāt: qꝛ ſi denegat̉ eis vna via: denegata ītelligit̉ ⁊ alia .sͣ. d̓ ꝓcura. tueSic ergo iſti in fraudē priuilegioꝝ n̄ ſūt excōicandi. ſi-

cut nec in fraudē canonis aliqͥd faciendū eſt. s. de ꝯceſ.p̄ben. ꝯſtitutꝰ nec in fraudē legis. ff. ad mace. l. iiij. §. isaūt ad fi. On̄de nota. ꝙ qͣttuor modis fit fraus legi ſiue canoni. primo de perſona ad perſonam vt ſi vxor velit donare viro vel econuerſo: cum nō poſſit. s. de donat.inter viruꝫ ⁊ vxo.c. vl. ſupponit aliam ꝑſonaꝫ cui donat non valet donatio. ff. de dona. īter vi. ⁊ vxo. hacratione. §. non tātum. xlvi. di. ſicutnō ſuo. De re adrem prohibitumeſt ne filio familias pecunia mutuetur: ſi tamen aliquid in fraudē factu fuerit: puta dediſti frumētū velaliud cōſimile qd̓venderet: vt pecuniā haberet frausſit legi. ff. ad ſenatuſconſul. mac. ſꝫiulianuſ. §. mutuial̓s īcipit. itē ſi filius. ⁊. l. iiij. §. i. ⁊ īvſura. xiiij. q. iij.pleriqꝫ. ⁊. i. q. i. ſūtnō nulli. De ꝯͣctuad ꝯͣctuꝫ: vtputavxor nō poteſt donare viro: vt dcm̄eſt vult ei vendet̉vt ſic hoc modopoſſit donare. nōvalet. ff. de don. inter viꝝ ⁊ vx. ſi ſpōſuſ. §. circa. ſic. xviq. iij. ſi ſacerdos.Item de ꝯtractuad ꝯͣctū alio tam̄modo qͣꝫ. s. vt cuꝫmulier ꝓ alio fid̓iubere non poſſit. prīcipalē ſe facit. debitricē. hoc nō valet. qꝛ facit ī fraudē legis. ff. ad ſenatuſcōſul. vell̓. qͣꝫuis§. ſi cū eēm. Et ſic pꝫ ꝙ qͥ facit in fraudē legꝭ ꝯͣ ip̄am legē vr̄ facere. ff. de legi. ꝯͣ legē. ⁊. l. ſe. vn̄ tales ſnīe ī veritatē nō tenebāt. ⁊ hoc pꝫ qꝛ papa n̄ mādauit eos abſolui.MXꝑte. foriſfactꝭ .i. maleficijs ſil̓e ꝟbū hēs. sͣ. der. g ¶ In delicto fuerit deᵐ p̄ſcrip. ad audiētiāphēſi. Sꝫ vr̄ ꝯͣ: ꝙ lꝫ cl̓ici ī delict fuerīt dep̄hēſi. n̄tn̄ capi l̓ detineri pn̄t ſin̄ lnīa p̄latoꝝ ſuoꝝ: nec puniri ꝓpter penā excōicatiōis. jͣ. de ſen. ex. vt fame. Itē ꝯͣ vr̄. jͣ. d̓ſen. ex. ſi ꝟo. ⁊. c. ī audiētia. vbi clericꝰ hꝫ priuilegiū. ⁊ ſiſeculariter viuit. s. de vi. ⁊. hone. cleri. c. vl. Dicas ꝙ n̄ ꝯͣdicūt illa: qꝛ loquunt̉ in eo cāu: cū certū erat illos eſſecl̓icos. vn̄ ſꝑ r̄tinēt p̄uilegiū niſi pꝰ trinā admōitōꝫ fuerit īcorrigibiles: vt dic̄ decre. ī audiētia. Hic āt loqͥt̉ dehis: qͥ ꝑ oīa tāqͣꝫ laici ī oībꝰ ⁊ ab oībꝰ hēbant̉: vt h̓ d̓r. ⁊malicioſe aſſumebant tonſurā. vel ſi aliqn̄ fuerāt clerci. nō ꝯſtabat: ⁊ ſic ip̄o facto priuilegio renunciauerūtclericali. ſic s. de cleri. cōiuga. c. pe. vnde hic nulla poterat fieri admonitio. ideoqꝫ de fraude vel d̓ malitia ſuacōmodū roportare n̄ dn̄t nec incurrūt excōcationē quitales puniūt vt h̓ pꝫ. qꝛ ī delicttꝭ dep̄hēdebant̉. vn̄ hͦ ip̄o