Compilatiodecretaliūgregorij IX.
I
In nomine ſancte trinitatisamen. Compilatio decretaliūgregorij. ix. NRegoriusª ep̄s¶Sitſeruusᵇ ſeruorūdei. Dilectis fiVlijsᶜ doctoribusecſcholapto. xij.CMH
uerſis bononieᵈ cōmorantibꝰſalutēᵉ ⁊ apoſtolicam benedictionem.Exᶠ pacificusᵍ pia miſeratōe diſpoſuitʰ ſibiſubditosⁱ fore pudicosᵏ pacificosʸ ⁊ modeſtosᵐſꝫ effrenata cupiditasⁿ ſui ꝓdigia. pacꝭ emula. mat̓ litiū mat̓
Regorius. In huiꝰ libri prīcipio quīqꝫ p̄cipue ſunt p̄rotāda. videlicꝫ q̄ ſit intērioqͥ materia. q̄ vtilitas. cui ꝑti philoſophieſupponat̉. qͥs modus agēdi. ⁊ qͥs libri titulus. Intētio dn̄i gregorij in hac pn̄ti ꝯpiatōne fuit diuerſas ꝯſtōes ⁊ decretales epl̓as predeceſſoꝝ ſuoꝝ in diuerſa diſꝑſas volumnia ſeu ꝯpilatōnes q̄ difficultatē ſtudentibꝰ ingerebāt. in vnā cōpilatōeꝫ reſecatis ſuꝑfluis ad vtilitatēlegētiū ac ſtudētium reducere. ꝓutin eiuſdē dn̄igregorij ꝯſtōe euidētius d̓clarat̉. Materia in hͦ oꝑe ſūtip̄e ꝯſtōes ⁊ decretales epl̓e ſub ſingulis titulis collocate. Utilitas ē vihis lectꝭ ⁊ intellēctis ſciamꝰ diſcerꝑnere inter equū etiniquū ⁊ vnicuiqꝫreddere qd̓ ſuū ē. E⁊ in hͦ iuſticia cōſi-ſtit. vt inſti. de iu3SIti. ⁊ iure ī pͥn. ⁊. xij.q. ij. cū deuotiſſimā. Supponit̉ ethicē .i. morali ſciētie. ſic̄⁊ alij libri iuris. vn̄ ēt dicit īperator. legibꝰ nr̄is hominūmores intēdimus corrigere. C. de ſecū. nup. l. i. Modusagēdi talis ē. diuidit .n. opꝰ ſuū in qͥnqꝫ ꝑtes. In pͥma ꝑte tractat de ſūma trinitate ⁊ fide catholica ⁊ de ꝯſtōnibꝰde reſcriptꝭ de iudicibꝰ ⁊ eoꝝ officijs. In ſcd̓a ꝑte ttactatde iudicijs ⁊ cooꝑātibꝰ ad iudicia. In tercia ꝑte tractatde vita ⁊ honeſtate cl̓icoꝝ ⁊ rebꝰ eoꝝ ⁊ eccl̓iaꝝ. In qͣrtade ſpōſalibꝰ ⁊ matrimonijs ⁊ īpedimētis eoꝝ. In qͥntade accuſatōibꝰ ⁊ criminibꝰ ⁊ pēis eoꝝ. Et ſic terminat traxtatū ſuū ip̄m diuidēs in qͥnqꝫ ꝑtes ad ſil̓itudinē qͥnqꝫſenſuū corꝑis. qͦs quilibꝫ qͥ iudicat hr̄e dꝫ. aliter nō ē idoneus iudex. ſic em̄ oīs copula ꝯiugalis r̄ſtricta ē vſqꝫ adqͣrtū gradū ad ſil̓itudinē quattuor humoꝝ vl̓ elemētoꝝcorꝑis hūani. vt. jͣ. de conſan. ⁊ affi. nō dꝫ. §. ꝓhibitio. dirēs gregorius ep̄s ſeruus ſeruoꝝ dei ⁊c̄.b ¶ Seruus. ſic ēt īꝑator appellat ſeſeruū. C. de of. p̄ p̄tor. aphrice. l. i. circa pͥn. vl̓ dic ꝙ dicit ex hūilitate qꝛ quimaiorē vr̄m. fiat ſic mīſter vr̄. ix. q. iij. nullus p̄mas l̓ ſeruus dicit̉. qꝛ ſicut ꝑ ſeruū acqͥrit̉ dn̄o. inſti. ꝑ qͣs ꝑſo. nob̓acqͥ. circa pͥn. ita ēt ꝑ dn̄m papā cuilibꝫ eccl̓ie pōt acqͥri. jdecenſi. cū inſtātia. in ꝑticula q̄ deciſa ē de pͥn. j. vt li. pen.eccl̓ia. ſic ꝑ imꝑatorē acqͥrit̉ hoībꝰ. in autē. ꝯſti. q̄ digni.libe. a pa. pote. §. illud qͦqꝫ. coll̓. vi. ⁊ noctes duc̄ inſōnes.vt ſubiecti ſub oī qͥete ꝯſiſtant. in auc̄. vt iudices ſine qͦqͦſuffra. in pͥn. col̓. ij. ⁊ dicit īperator voluntarios laboresappetimus. vt qͥetē alijs p̄paremꝰ. in auc̄. vt diui. iuſſi.ſubſcrip. habe. glo. queſto. in pͥn. col̓. viij. ⁊. jͣ. de reſti. ſpo.c. frequens.c ¶ Filijs. bn̄ dicit filijs. qꝛ ſolūmodo pr̄iarchas archiepiſcopos ⁊ ep̄os frēs appellat. oēs alios filios. jͣ de cri.d ¶ Bononie cōmorātibꝰ. ⁊ ita n̄ in caſtris./ fal. qͣꝫ grauiqm̄ ſi in caſtris ſtudeāt. bn̄ficia ex pͥuilegio ſibi ꝯceſſa occaſiōe ſtudij hr̄e nō debēt. jͣ. de cle nō reſi. tue fraternitatꝭ
Preterea exquo dicit bononie. nō vr̄ ꝙ alijs mittant̉ alibi ſtudētibꝰ ⁊ ſic nō tenent̉ reciꝑe hāc ꝯpilatōem. qꝛ lr̄epape nō extendunt̉ ad alios qͣꝫ ad eos ꝗ̇bus mittunt̉. vl̓qͥ cōtinent̉ in eis. ar. jͣ. de of. de le. pͦ. ⁊. g. ⁊. c. gratū ⁊. c. cū olīSꝫ nō eſt ita oēs .n. tenent̉ ad obſeruatōem huius ꝯpilatōis. ſꝫ ꝓpter ſtudium qd̓ ē bononiecōius ⁊ generaliꝰp̄cipue ī vtroqꝫ iure. ⁊ ibi qͣſi de oībꝰꝑtibus mūdi ſūtſtudentes. iō potibononie dirigūt̉.⁊ ita oēs tenenturhāc ꝯpilatōeꝫ obẜuare. q̄ nec poſſētnec d̓bēt ſinguloꝝauribus intimarixvi. di. qd̓ dicitis.⁊. jͣ. de poſ. p̄la. adhec. ⁊ ꝯſtō principis poſt duos mēſes a tꝑe publicatōis oēs aſtringitin auc̄. vt ſa. noueꝯſti. circa pͥn. coll̓.v. ⁊. jͣ. de ſen. ex. nouerit.e Salutē. ꝑ talēſalutatōeꝫ nō tollit̓ excōicatio. ſi aliqui ſcholares vl̓FEmgr̄i eēt excōicaDti tꝑe publicatōisjͣ. de ſen. ex. ſi aliqn̄. vbi de hoc. ber.Ex. alibi appellat̉ imꝑator. xi. q. iij. iulianus.¶ Pacificus. qͥ vt pacē doceret venit in mundūxxiij. q. i. niſi bella. regnū tn̄ eius nō ē de hoc mūdo. e. cā.q. iij. §. i. ber.h ¶ Diſpoſuit .ſ. ꝑ ꝓuidētiā ⁊ p̄deſtinatōem nō neceſſtate. qꝛ vaſis ire ⁊cͣ. xxiij. q. iiij. nabuchodonoſor. d̓ pe. diiiij. §. ſic itaqꝫ. ⁊ in p̄cedentibus ⁊ ſequētibus. §.i ¶ Subditos .i. p̄deſtinatos qͥ ſi ēt peccant corā dn̄o dicunt̉ peccare. de pe. di. i. ⁊ venit. qͥ ēt ſi peccāt. nihilominꝰſaluabunt̉. de pe. di. iiij. §. ſic itaqꝫ. Contra primū dictū ēde pe. di. iiij. § hanc ſocietatem.k ¶ Pudicos .i. caſtos. ſic ⁊ imꝑator ſubditos ſuos caſtitatē ſeruare hortat̉. vn̄ d̓r caſtitas ſola ē que cū fiduciapoſſibilis eſt deo aīas pn̄tare. in auc̄. de lenonibus. §. ſācimus. col̓. iij. q̄ ſuaderi p̄t. imꝑari ꝟo n̄ p̄t. xxxij. q. i. integritas. vn̄ debemus eē pudici qꝛ īpudicus oculus impudici cordis ē nūcius. xxxij. q. v. nec ſolo.l ¶ Dacificos .i. paci ſtudētes. vnde ēt d̓r. beati pacifici.qm̄ filij dei vocabunt̉. xxiij. q. i. noli.m ¶ Modeſtos .i. tēꝑatos qꝛ qͥlibet dꝫ hr̄e in ſe tēꝑantiam. vt ſciat ſeruare miſericordiā ⁊ rigorē. vl̓ ſil̓ vtrunqꝫxlv. di. diſciplina. ber.n ¶ Cupiditas. q̄ eſt radix oīum maloꝝ. xlvij. di. bono.rū. in aucͣ. vt iudices ſine quoqͦ ſuffragio. §. cogitatō. coll̓.ij. ⁊ hoc idē innuit̉. de pe. di. ij. §. qꝛ radix oīum. poſt illū.o ¶ Prodiga. qꝛ n̄ ſolū reꝝ. ſꝫ ēt fa. .§. ex p̄miſſis. ber.me qͣs ꝓdigus ē. vt. hr̄. C. de his qͥ pe. no. l. i. ī fi. de acc. c. p̄latoꝝ exceſſus. ⁊ tal̓ crudelis ē. qͥ famā ſuā negligit. xij. q.i. nolo. ⁊ ꝟe. qꝛ oīs etas ab adoleſcētia ꝓna eſt ad malū.xij. q. i. oīs etas. ⁊ oīs creatura ſub vicio eſt. de pe. di. ij. §.charitas ad fi. ⁊ humana natura quodāmodo labit̉ addelicta in auc̄. de monachis. §. ſiquis igitur. coll̓. i. ⁊ ꝓcliuus ē hoīum curſus ad voluptatē. ⁊ natura ē imitalx
atrixa 2