Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

dictoꝝ de virtute nutritiua et motiua

CerebrūUirtutē ſuſcipiēset in alia refundēsEpai Caro.Suſcipiēs et nonEt indās tale in aīahn̄tibꝰ ſanli ſanguinē hn̄ti eſtguinē ē idqd̓ loco eiꝰ ēOrcbrori. vijtutes habentium aliud eſt ſuſcipiēs ab aliquo qd̓ ſit in corꝑeſed oībus dans Et tale eſtQuartum quod necē ſuſcipiens nec dansnon eſt dabile PrincipaliaMeubrorum quedam ſunt MiniſtrantiaIndiuiduꝫſunt triaPrincipalia ſunt duplicia q̄dam oꝑant̉ad ſalutē indiuidutquedam ad cōſeruationem ſpeciei.Specieſque eſt vita. forma differētie conſtituentis que eſt ſenſus. Tria mēbra pͥncipalia prenoīata que oꝑantur iſta. deducunt in corpus ipſum animal vocantur principalia. Epar quidem ſubſtantiā materie. cor formā vite que eſt genꝰ animalis. cerebrum formam ſenſus que eſt conſtituens animal Species autem que non poteſt ſeruari in eſſe ꝑpetuo niſiper generationem vnius ex alio. continuatur per hoc virtus formans collata eſt ſemini a generante. hanc oꝑaturin relatione ad cor teſticulus.Miniſtrāt p̄parādo id in mēbruꝫpͥncipale oꝑaturMiniſtrātia ſuntduplicia q̄dā ſiꝫQiniſtrāt deferēdo id in quo menbrū pͥncipale oꝑa Cerebrioperatum deferens eſt neruus deferēs ſenſum eſt oꝑatōeꝫ ſuet motum per totum corpuset ſic delator

Quia cerebꝝ virtutē vite caloris virtutem ſpūm acorde. ſil̓r ep̄ar tranſfundūt etiā ꝟtutes ſuas in alia. quiacerebꝝ tranſfundit ſenſum motū abſolute. ſed in relatione ad cor. Epar vero tranſfundit nutrimēti virtutēabſolute etiam licet Galienus dicat de vtroqꝫ predictoruꝫ Patet qꝛ caro eundē modū hꝫ in mollibꝰ quē os in duris mēbris. He em̄ due virtutes a corde epate in generationis pͥncipio ſumunt̉ quas ſubſiſtūt ille in eis quietemanent non mīſtrant̉ ab eis alicui alij mēbro. hoc tn̄niſi a corde fieri om̄is ſecta peripateticoꝝ teſtatur Cor. Quāuis Galienus dicat ip̄m ſuſciꝑe nutrimentum virtutem nutritiuam Ratio qꝛ ſicut in macrocoſmo eſt. ita etiam erit in microcoſmo. ſed in maiori mundo non eſt aliqͥd quod nihil a motore recipit. Tres igitur menbroꝝ differentias prenominatas neceſſe eſt in omni animali conuenire. Cor a quo influitur virtus vite Cerebrum a quo ſenſus motus ſiue virtus ſentiendimouendi in relatione ad cor vt tactum eſt Epar. a quo iterum receptionē quā haurit a corde flxitvirtus nutriendi. ꝓpter qd̓ inter iſta eſt ſicut in ſpheris celeſtibus. Ibi em̄ eſt pͥmus motor ꝯpoſitus eſt in agere cuꝫmobili. Et qͥcunqꝫ ſunt alij ſunt motores moti. virtutesmouendi accipiētes a pͥmo motore. Et ꝟtus cordis eſt ſicut ꝟtus luminis ſolis cui applicant̉ omnia alia. accipiuntvirtutē ab ip̄o. tunc pn̄t ꝑagere ſuas oꝑationes Ip̄m aūtnon accipit aliqͥd ab alijs. ꝓpter qd̓ pythagorici dixerūt ſolem eſſe cor celi. eo celū dicebāt magnū aīal. Hec ſunt inom̄ibus aīalibus ꝑfectis. in alijs aūt ſunt menbra his correſpondentia que ſupplent vices eorum Teſticulus. quia tria ſunt conſtituentia aīal in indiuiduo. ſcꝫ ſub̓a materialis que eſt materia forma ẜm genus Cordis miniſter p̄parator pulmo p̄parat ei ſpūm Cerebri miniſter p̄parator ep̄ar. qꝛ illud parat ſibi nutrimentū. alia ſibi nutrimentū miniſtrantia Epatis miniſter p̄parator ſtomachus myſeraice Teſticuloꝝ miniſter p̄parator vaſa que miniſtrat̉ ſperma. ſicut forte cerebꝝ aliquo totū corpus Cordis operatum deferens eſt arteria que defert ſpūmvite a corde in menbra