Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Epitoma anatomie quod eſt ſupplementū

Motiuum ẜm locum eſt aliud genus quod proprie non diuiditur. ſed virtus motiua executiua reſidet in neruis. etmuſculis de qua ad longum in quadam queſtione dictum eſt in cōmentarijsAppetibile. Mouens immobilePotentia decernens. intellectus vel phantaſiaAd motū tn̄ ꝓgreſſiImperans Uoluntas vel ſenſitiuus appetitus reqͥrunt̉ plura pͥnExequens Uirtus motiua reſidens proxime in poſteriori ꝑte capitis licet originaliter incorde vt probatum fuit in cōmentarijs in dubioEpitoma anatomīe quod eſt peripleroma eoruꝫque de virtute nutritiua motiua in ꝯmētarijs ſuccincte ſtrictimqͣꝫ ſcripta ſunt Menbrum aīalis vocat̉ illud in quod diuidit̉ ex quo cōponit̉ integrat̉ corpus. Et quod exercentur operationes animaliū ẜm ſunt animalia. Uel menbrū eſt ꝑs corꝑis ſolida ex pͥma humoꝝ ꝯmixtione generatū. ſicut d̓t Auicenna libro pͥmo fen. pͥma. doctrina. v. capitulo pͥmoSimile qd̓ greci noīant homogeneū qd̓ eſt pͥmū in aīali eſt illud in qd̓ diuiſum ſitcorpus aīalis diuidit̉ in formā aliā mēbri a incipit ꝯpoſitio corꝑis aīalis. ip̄m eſtſolū pͥmū mēbꝝ. Et iſtud diuidit̉ diuiſiōe elemēti eſt diuiſio ꝯtinui qn̄ videlicꝫ oēs ꝑtesdiuidētes hn̄t nomē rōem diuiſi. Cuiꝰ eſt exēplū vt caro. os. medulla. neruꝰ. vena. chorda. cartilago. alia hmōi a qͥbus incipit ꝯpoſitio corpoꝝ aīaliū Quāuis em̄ q̄dam elemēMenbroꝝ corꝑistoꝝ ꝯmixtio. humoꝝ ꝯplexio p̄cedat hec mēbra. ab illis tn̄ incipit ꝯponi corpus aīaanimaliū aliud eſtlis. Sed potius ab his ex his dicta ſunt. ꝓpter qd̓ ꝯmixtio elemētoꝝ ꝯplexio hūoꝝpotius ſunt de generatōe ꝑtiū haꝝ qͣꝫ de ꝯpone mēbroꝝ aīalis ẜm aīal eſt. Corpꝰ em̄aīalis eſt qd̓cunqꝫ eſt corpus organicū. qd̓cunqꝫ eſt mixtū aūt ꝯplexionatū. Per hecaūt mēbra ſil̓ia exercent̉ etiā q̄dam aīe oꝑationes. vt ſenſus motus neruū. motuschordā. tactus carnem. ſicut mediū. fuſtentatio corꝑis os hmōi Diſſimile qd̓ greci appellāt heterogeneū eſt ſcd̓m mēbꝝ in ordīe qd̓ organicuꝫ vocat̉vel organū qd̓ ꝯponit̉ in forma mēbri ex pluribꝰ ſil̓ibꝰ ſicut manus. pes. caput. dorſuꝫ. pectꝰ. ſil̓ia Hoꝝ em̄ qd̓ libet ꝯponit̉ ex carne. oſſe. venis. neruis. chordis. ceteris hmōi. que exercent̉ multe aīales oꝑationesSimplicia ſunt vt caro neruus. qꝛ talia diuidunt̉ in ꝑtes ſil̓es in forma nomīe rōueCaro em̄ neruus diuidunt̉ in multas ꝑtes oēs in forma noīe rōne ſunt ſil̓esMrnbroꝝ ſimiCompoſita ſunt vt chorda. muſculus. manꝰ ſic dicunt̉. qꝛ ꝑtiunt̉ in ꝑtes diſſil̓es in forma noīe rōne. quaſdā ad minus. ſicut manus diuidit̉ in multas manusMenbrū vl̓e. eſt illud qd̓ in ſe hꝫ multitudinē vniuerſalitatē qͣndā partiū ꝯpoſitarumad exercitiū multoꝝ actuū aīe ſunt actus vite. ſicut caput hꝫ aures ad audiendū. oculos ad videndū. diſtinctiones cellaꝝ ad imaginandū. eſtimandū. memorandū Linguamad guſtandū vocandū. os ad cibum comedendū. dentes ad ꝯterendū. multas habetMerbroꝝ ꝯpoſihmōi partes officiales. que tamen om̄es deſeruiūt ſenſibili anime ſpūm animalē in capite vite potentias exercenti. Et ſic caput ſil̓ia ſunt mēbra tm̄ cōpoſita ꝑtes heterogenee corꝑis. ſed etiā ſunt menbra vniuerſaliaMēbꝝ ꝯpoſitū vl̓e Sicut oculus tm̄ ordinat̉ ad vnā oꝑationē vite. Et ſil̓r auris Pro declaratione aūt iſtius conſiderandū eſt menbꝝ dicit̉ dupl̓r Uno modo a diuiſione que ſtat in ip̄o. qꝛ dicitur a greco nomine memer memeris quod latine ſonat diuiſionē. Aliquādo autem accōmodato vſu dicitur menbꝝin quod eſt prima diuiſio corꝑis animalis. Et tunc d̓r mēbrum in quo pͥmo corpus diuiditur ipſum vlterius diuiditur in multa ſimilia. ſic vniuerſale menbrū ſolum ꝓprio nomīe menbrū vocatur. hoc modo vt tactum eſt caput dicitur menbrū vniuerſale. pes manus tam minor que eſt ſola manus ſine brachio qͣꝫ maior que eſt manus cum brachio. pectus ſimil̓r eſt tale menbrū. Om̄ia em̄ hec dicunt̉ menbra vniuerſalia habēt in ſe ꝑtes alias diſſimiles. ſicutpes. pectinem pedis calcaneū digitos ſiue pedicas Et manus volam raſtetam digitos. Et pectꝰ plurimas habet partes diſſimiles Et om̄es partes diſſimiles in ſuis ꝑtibus ſunt compoſite ex his que ſunt ſimiles in partibꝰ ſicutmanus compoſita eſt ex carnibus neruis oſſibus vt manifeſtū eſtMenbra ſimilia ſunt in animalibus ꝑfectis ſanguinē habentiNutrimentū cōueniens attrahere.bus. qualia ſunt os. cartilago. neruus. chorda. ligamentuꝫ arAttractum rectificareRectificatū ſibi menbro in quo eſt vnireteria. vena. panniculus. quo mēbra inuoluunt̉. caro que ſupEt id quod eſt incōueniens rectificari poplet vacuitates Omne auteꝫ menbrū cuiuſlibet animalis habet virtutem naturalem per quā complet nutrimentuꝫ ſuumterit a ſe expellereEt hec virtus habet quattuor operationes. ſcꝫ