Epitona triū librorum de anima
Senſibile eſtduplex. ſcꝫSenſus exterior hꝫſub ſe qͥnqꝫ qͥ ſuntUiſus qui eſt pͥmus ſenſus ẜmviā ꝑfectō nis hꝫAuditusOlfactus (queꝫpeiorem habemꝰmultis aīalibꝰ etceteris ſenſibus)Guſtus qui eſtquidam tactusTactus qͥ eſt formaliter plures ſenſus
Exteriores. qͥ ſic dicunt̉ eo ꝙ deforis habēt ſua agentia ſiue obiecta. vel ex eo qꝛ ꝑ eos tapSenſitiuū diuiditur inqͣꝫ ꝑ quaſdā feneſtras animꝰ ſentit. vel qꝛ in pn̄tia materie ſiue obiecti ſentiuntInteriores vero quia proxima eorum agentia ſunt intus. ⁊ quia organa eorum ſunt inteſenſus duplicesrius in cerebroPropriū qd̓ ab vno ſolo ſenſu ꝑcipit̉ vt color a viſu. ſonus ab auditu ⁊c̄.Per ſe. EtCōmune qd̓ a pluribꝰ ꝑcipitur. Sicut magnitudo que a viſu ⁊ auditu ꝑcipihͦ eſt duplextur. Et diuiditur in qͥnqꝫ que ſunt. magnitudo. quies. motus. numerus. ⁊ figura. Que etiam talia vocant̉. quia aliqͥd faciunt ad modū immutādi. Cuius exemplū eſt. vt aliter immutat color magnus ⁊ paruus Et ſimiliter ſonus vehemens ⁊ paruus. ⁊ res mota ⁊ quieſcensQuod ſic dicitur. qꝛ oīno ꝑ ſpēm alienam ⁊ non ꝓpriam ꝑcipitur. ſicut ſubſtanPer accidenstia petri vel filius ſortis. ꝑ nullū em̄ ſenſum accipit̉ filiatio ſortis neqꝫ etiam ipſum aliquid facit ad modum immutandi. quia ſiue res ſonans ſit fortes ſiue plato ſiue Iohannes nihil mutatur ꝓpter hoc de modo immutandiUiſusAuditusConueniunt autem iſti quinqꝫ. quia ſunt virtutes paſſiue recipienOlfactustes ſpecies ſenſibiles ſine materia. ſicut cera formaꝫ ſigilli recipit ſineGuſtusauro vel argento. vt in textu diciturTactus Cuius bonitas indicat bonitatem ingenij. Eſt autem ſignuꝫ etiam bonitatis ingenij quod raro fallit. vt dicit dn̄s Albertꝰ habere vngues albos planos molles ⁊ tenues ſubrubētes ⁊ bn̄ perlucidosObiectū qd̓ eſt color ⁊ aliqd̓ innominatū. Innominatuꝫ qͥdem ſicut id qd̓ in tenebrisvidetur. ſicut ſunt ſquame piſcium. oculi cattoꝝ ⁊ luporumOrganum oculi qui ẜm philoſophū ſunt de natura aque ⁊ non ignis vt ꝓbat in librode ſenſu et ſenſato.Mediū aer ẜm ꝙ eſt diaphanus Eſt aūt diaphaneitas q̄dā ſpūalis ꝓprietas ꝯueniēselemētis ⁊ elemētatis ẜm ꝙ hn̄t qͣndā ꝯuenientiā cū diuino corꝑe. ſcꝫ celoObiectū eſt ſonus Ad cuius generationē reqͥrunt̉ tria. mediū. ꝑcuſſuꝫ. ⁊ ꝑeutiēs Et qͥdam eſt directꝰ ⁊ qͥdā reflexus qͥ vocat̉ Echo. Spēs vero ſoni eſt vox q̄ eſt repercuſſioaeris inſpirati facta ab aīa ad vocalē arteriam cum imagine ſignificandiOrganū Aures cum his q̄ ad earum cōpoſitionē reqͥruntur. de qͥbus inuenies in cō-
mentarijs paruoꝝ naturalium in quodam dubioMedium Aer ⁊ aqua licet differenter. quia aer eſt medium ⁊ ſubiectum. aqua veromedium ſpūalis diffuſionis tantūObiectū. eſt odor qui nō eſt fumalis euaporatio. ſed paſſio ficci facta ab humido ꝑ actionē calidi digeſtiui. alteratiua guſtus de potentia ad actumOrganum due partes narium ⁊ mamillarum anterioris partis cerebri vbi ordinaturad temperandū excellentem frigiditateꝫ cerebri ⁊ indiſpoſitionē que eſt in eo ex fumisaſcendentibus ē loco digeſtionisMediū Aer ⁊ aqͣ rōne alicuiꝰ cōis innoīati. qꝛ tā aīalia aquatica qͣꝫ in aere ⁊ terra habitantia tanqͣꝫ ab odore allecta delonge querūt cibum ſiue nutrimentū.Obiectū Sapor qͥ eſt paſſio humidi facta a ſicco ꝑ actionem calidi digeſtiui alteratiuaguſtus de potentia ad actum.Organū Neruus expanſus ꝑ lingue latitudinē. qꝛ non in toto corꝑe ſed in lingua palato ⁊ partibus eis ꝓpinquis guſtamusQediū Caro lingue qꝛ guſtus ſentit ꝑ mediū intrinſecū ſicut tactusObiectū. quattuor qualitates pͥme calidum. frigidum. humidum. ſiccumOrganū neruus exiſtens ſub carne. Et non eſt caro organū ſiue inſtrumentū primumtactus. Nec ſufficit ſi dicatur tacta carne ſtatim ſentimus. igitur caro eſt organū. quiaſi quis hyminem vt dicitur in textu extenderet circa carnem etiam ſtatim ſentiret ⁊ tamen manifeſtū eſt hyminē nō eſſe organum tactus. Eſt autem hymeninis maſculinigeneris pellicula qua inuoluit̉ infans in vtero materno. ⁊ accipitur in ꝓpoſito tamen propellicula vel menbranula.Mediū Caro qꝛ ſentit ꝑ mediū intrinſecū quod eſt de ſub̓a ſentiētis ex quo eſt ſenſusmaxime animali neceſſarius ꝓpter quod natura magis de eo fuit ſollicita