De animaAreſtotelis
tatur ab auditu eſt idē illi. ⁊ differens a viſu Ex qͥbus ſeqtur ꝙ ſicut viſus nō ſentit ſe videre. ita ſenſus cōis nō ꝑcipit ſe ꝑcipere. qꝛ nullus ſenſus ꝑcipit ſuā ꝓpriam īmutatōnem cū nō ſit reflexiuus ſupra ſe rōne materialitatis Un̄ſīmutatio viſus nō ꝑcipit̉ a viſu ſed a ſenſu cōi. ⁊ īmutatioIenſus cōis nō ꝑcipit̉ a ſenſu cōi. ſꝫ ab imaginatīa ⁊ eſtīatiua Et ſic eodē viſu videmus ſimpl̓r ⁊ videmꝰ nos videre. qꝛ ꝑ potentiā viſiuā paſſiue videmus colorē. ⁊ eodē viſu ẜm qͥd qͥ eſt ſenſus cōis. videmus ⁊ ꝑcipimus nos videre colorē. qꝛ ſenſus cōis ꝑcipit colorē ⁊ viſionē coloris exiſtentē in potētia viſiua. ita ꝙ viſus exterior nō ꝑcipit ſe vtdere colorē. ſed ſenſus cōis ꝑcipit ſenſum exteriorē ꝑtiperecolorē. Et gͦ non eodem mō potētia viſiua ⁊ ſenſu cōi ꝑcipimus nos videre colorē. qꝛ potētia viſiua ꝑcipimus nosvidere colorem actiue. pro quāto immutat ſenſum cōmunem Senſu aūt cōi ꝑcipimus nos videre colorē paſſiue. ꝓquāto ſenſus cōis tam a viſu qͣꝫ a colore immutaturAd opiectū in oppolitūeſt dicendum ẜm dn̄m Albertum ꝙ actus tres nō conueniunt ſenſui cōi eodē mo. qꝛ apprehēſio ſenſati cōis eſt actus ſuus ꝑ ſe. apprehenſio aūt ſenſati ꝓprij ꝯuenit ſibi ꝑ poſterius. ſcꝫ inqͣntū ſenſatū ꝓpriū eſt in ſenſato cōi vt in ſubiecto Sed apprehēſio actuū ꝯuenit ſibi ꝑ accn̄s inqͣntū ſcilꝫvnuſquiſqꝫ ꝓprioꝝ reducit̉ in ip̄m Sicut em̄ d̓t AuicennaOm̄es ſenſus ꝓprij oriunt̉ a cōi ⁊ reuertunt̉ ad ip̄m cuꝫ lucro De pluralitate obiectoꝝ d̓t Albertus ꝙ ſunt eq̄ pͥmoſenſata cōia. eo ꝙ ſunt ſenſata ſenſus cōis ẜm ꝙ ip̄e ponitidētitatē vel diuerſitatē inter ſenſata ꝓpria Et ſic quies lꝫſit pͥuatio motus. tn̄ ẜm ꝙ ꝑ ip̄am cognoſcit̉ diuerſuꝫ eſſeſenſibile qd̓ eſt in eſſe ⁊ in fieri. erit qͥes nō ſenſata ꝑ motuꝫſed ꝑ ſe. ⁊ ſic etiā eſt de magnitudine Et ſi dicat̉ Si predicta qͥnqꝫ nō reducunt̉ ad vnū ꝓximū genus. nec etiā adgenus vnū remotū. gͦ nullo mō ſenſus cōis videt̉ eē vnusRRn̄det Alb̓. ꝙ obiectio illa nō hꝫ veritatē niſiin ſenſu ꝑticulari Sed ꝯtra hoc arguit̉ ſic Si cuꝫ vnitate ſenſusſtat multitudo obiectoꝝ tūc illa obiecta aūt ſunt eiuſdē rōnis aut diuerſaꝝ Si pͥmū gͦ ſunt vnū obiectum Si ſcd̓mtūc īmutatōes illoꝝ erūt diuerſaꝝ rōnum. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſenſuserunt diuerſaꝝ rōnū Et ꝯfirmat̉. qꝛ diuerſoꝝ obiectoꝝīmutatōes ſunt diuerſaꝝ rōnū. gͦ nullus ſenſus p̄t habereplura obiecta. ꝯn̄tia tenet. qꝛ diuerſe cauſe in ſpē ꝓducūt diuerſos effectus in ſpē. Qaior ꝓbat̉ inductiue. qꝛ oēs īmutatōes viſus ſunt eiuſdē rōnis. qꝛ formalit̓ īmutāt ſub rōne coloris. Et ꝓ toto videt̉ eſſe ſentētia ph̓i. ij. de aīa dicentis ꝙ potētie vnitatē ⁊ diſtinctōem ſumunt ab obiectisAd hoc dd̓m eſt ꝙ īmutatōes ſenſus cōis ⁊ viſus facte acolore ſunt diuerſaꝝ rōnū. Ueꝝ eſt tn̄ ꝙ color diuerſimode ꝯcurrit ad illas īmutatōes. qꝛ ad viſionem ꝯcurrit vtagens totale. ⁊ ad īmutatōes ſenſus cōis vt agens ꝑtialeet qꝛ agens īmediate eſt viſio Et ꝯn̄r dd̓m eſt ꝙ nō qͥbuſcūqꝫ obiectis diuerſaꝝ rōnū corrn̄dent īmutatōnes diuerſaꝝ rōnū. ⁊ hoc qn̄ illa obiecta ẜm ordinē ſe hn̄t. ſic ꝙ vnuꝫagit mediāte alio vel ſub rōne illius Cū em̄ albedo īmutatviſum tria obiecta ꝯcurrūt. ſcꝫ magnitudo color ⁊ albedoet ſolū eſt vna īmutatio. qꝛ magnitudo immutat mediante colore. ⁊ albedo ſub rōne eiuſdem. Ad confirmationēeſt dicenduꝫ ꝑ interemptionē illius ꝙ nullus ſenſus poſſithabere immutatōem niſi eiuſdē rōnis. quis ſenſus cōis ꝑcipiens om̄ia ſenſibilia ꝓpria habet īmutatōes diuerſaꝝ ro
rum rōnum in eſſe ſpecifico ⁊ eiuſdē rōnis in eſſe genericoſicut albedo ⁊ nigredo. Areſtoteles vero voluit ꝙ potētieexteriores ſumant vnitatē ⁊ diſtinctōem ſolū ab obiectisadequatis ⁊ cōuertibilibus. non aūt alie potentie.Sirca textum expolituꝫmouentur dubia Primum dubium eſtAn ncc̄e ſit ponere ſenſuꝫ cōem tanqͣꝫ pͥᵐ ſenſum poſt exteriores Et videt̉ pͥmo ꝙ nō. qꝛ phātaſia eſt in pͥma cōcauitate cerebri. gͦ illa eſt pͥor. An̄s ꝓbat̉ ꝑ Auicennā dicētē.Uiriū occultaꝝ apprehēdentiū ſenſibilia. pͥma eſt phantaſia. Solutio. ſic. qꝛ vt tactū eſt ip̄e eſt centrū ꝑ qd̓ conterminabiles fiūt ſenſus exteriores interioribꝰ. ita ꝙ reſpectuſenſuū exterioꝝ hꝫ cauſalē influentiā. ⁊ reſpectu interioruꝫminiſterialē ſubſeruitutē. eo ꝙ oēs alij interiores accipiuntſpēs a ſenſucōi Ad obiectū in oppoſitū eſt dd̓m. ꝙ Auicenna accipit phantaſiā cōiter ꝓut ꝯp̄hendit ſenſuꝫ cōemſicut etiā Mūdinus in ſua anatomīa noīat eā. ⁊ iō quandoqꝫ d̓r cōis. qn̄qꝫ imaginatio. qn̄qꝫ phantaſia.Secundum dubtumeſt de organo ſenſus cōis. An ſit in pͥma ꝯcauitate cerebrivt dictū eſt Et videt̉ pͥmo ꝙ ſit in corde. quia d̓t Auicenna. ſenſus cordis ⁊ p̄cipue tactus maior eſt qͣꝫ ſenſus ip̄iꝰcerebri. cū igitur ſenſus cōis ſit ad quē termināturꝭ ſenſusꝓprij vt d̓t Auicēna. videt̉ ꝙ organuꝫ ſenſus cōis ſit in corde Scd̓o. guſtus ⁊ tactus hni inſtrumēta ſua circa corvt dictū eſt ſupra in capl̓o de olfactu. gͦ ſenſus cōis quo adiudiciū ſapoꝝ ⁊ tangibiliū videbit̉ habere organū circa corSol̓ o. ſic. qꝛ diſpō ſenſus cōis eſt talis. ꝙ ex ipſo eſt pͥncipiū cuiuſlibet ꝟtutis ſenſibil̓. ⁊ poſtea reditus ad ip̄m cūlucro. cū gͦ nerui ſentiendi naſcant̉ ex pͥma ꝑte cerebri. eo ꝙpͥma ꝑs cerebri mollior eſt ⁊ mollicies facit multuꝫ ad imp̄ſſiones ſenſibiliū. ſenſus cōis eſt in pͥma ꝯcauitate cerebriq̄ plena eſt ſpū ſenſibili. Ad obiecta ſimul dicendū eſt. ꝙtactus ẜm ꝙ eſt iudiciū tangibilium ⁊ guſtus ẜm ꝙ eſt iudicium ſaporum oriuntur a pͥma parte cerebri Sed ẜm ꝙſenſus alimenti ſic habent relatiōem ad cor ſicut a quo eſtpͥncipium digeſtionis. Auicenna vero d̓t ⁊ poſt eū Henricus de Malinis ꝙ nihil prohibet ꝙ aliqua virtus oriat̉in vno membro ⁊ ꝑficiatur in altero. ⁊ tunc compoſita reuertatur ad ipſum. Et ſic vult ꝙ virtus ſenſitiua oriatura corde. ⁊ ꝑficiatur in cerebro. ſicut virtus nutritiua oritura corde ⁊ complementū eius eſt in epate Auerrōis tamenvidetur contrarium ſentireTerctum onbium elAn neceſſe ſit ponere ſenſum cōmunē propter actus tresſuꝑius nomīatos Et videtur pͥmo ꝙ non. qꝛ ſenſus exterior poteſt cognoſcere actum ſuum. gͦ non eſt neceſſariusꝓpter illum actū ſenſus cōis. An̄s ꝓbatur. qꝛ p̄t cognoſcere obiectū ſuū. gͦ actum. Conſequētia ꝓbatur. quia aetuseſt medius inter potentiā ⁊ obiectū. ergo ſi cognoſcit obiectum multo magis debet cognoſcere actum. Secundoponere conuenientiā ⁊ differentiā inter ſenſibilia diuerſoꝝſenſuū conuenit intellectui. ergo non conuenit alicut ſenſuiSolutio. ſic. vt in textu ⁊ queſtione diffuſe declaratumfuit. Ad obiecta in oppoſitum. Ad primū eſt dicendū.ꝙ obiectū ſenſus accipitur dupl̓r Uno modo ẜm eſſe reale ⁊ materiale quod habet extra in ſubſtantia. ⁊ hoc modo94 H&. rb aropiꝝ