De animaAreſtotelis
Solutio Alberti. vis augmētatiua p̄cipue operat̉ adextenſionē oīm membroꝝ radicaliū ad ꝑfectam figuraꝫ etmagnitudinē ipſoꝝ. ⁊ ẜm ꝙ illa ſunt in toto corꝑe. ita augmentū eſt in toto corꝑe. Sed vltimuꝫ eius ẜm quod virtus eius determinat̉ eſt in ſurſum. ẜm qd̓ eſt principiū longitudinis membroꝝ. ⁊ iō p̄ter nutritiua neceſſariū fuit ponere iſtam virtutē. Quia nutritiua nō ponit augmentatiuū per ſe. nec in latitudine. nec in ſpiſſitudine Sed per accidens. quia ſcꝫ id quod reſtituit quantū eſt. non tamē in eoꝙ quantū eſt reſtituit. ſed in eo quod ſub̓a eſtCri celimū quartū dubiū eſt An motus augmēti neceſſario ſtat qn̄qꝫ Et videt̉ꝙ nō. qꝛ ꝯtinue addit̉ cibus corꝑi. gͦ ſicut nutritiua continue ingerit ſub̓am ſic augmētatiua videt̉ cōtinue ingerereqͣntū. ⁊ ſic erit ꝯtinua reſtauratio qͣnti ſicut ꝯtinua diſſolutio. Scd̓o ſic Omnis virtus creſcit ⁊ fortior efficiturad multiplicationē ꝓprie materie/ ſicut patꝫ in calore qͥ inmaiori igne eſt maior ⁊ in minori minor. gͦ in aīato quātoplus ingerit̉ de nutrimēto tāto maior eſt materia. gͦ tantomaior eſt calor Calor aūt inſtrumentū augmētatiue ꝟtutis eſt. gͦ tanto magis augmētabit. Solutio. ſic. Quiaom̄e inſtrumentū virtutis corꝑee ex nimia oꝑationis frequētia hebetat̉. ita ꝙ aliqn̄ impotētius ſit. cū igit̉ maximedifficultatis ſit extendere mēbra radicalia. ꝓpter duriciemilloꝝ aliqn̄ hebetabit̉. ⁊ impotēs erit ad hoc ⁊ ſic ſtabit augmentū Et hoc cōfirmat Albertus tribus rōibus Primaſumitur ex calore naturali qͥ eſt in mēbris radicalibꝰ cuiuspoſſe in extendēdo limitatū eſt Scd̓a eſt ex ꝑte mēbroruꝫradicaliū qͥbus licet addat̉ nutrimentū. tn̄ nō ſunt extenſibilia vltra debitā ſpēi quantitatē Tercia ratō ſumitur excomꝑatione mobilis ad motorē. hoc eſt organi ad virtutēanime que eſt in ip̄o Illa em̄ in tanta ⁊ in tali figura virtuti anime ꝓportionata eſt vt nō poſſit augmentari vltra determinatā quantitatē. Ad obiecta in oppoſitū Ad primū eſt dd̓m. ꝙ non eſt ſimile de nutritiua ⁊ augmentatiuaQuia finis nutritiue eſt ſaluare indiuiduū. ⁊ hunc finemnon conſeqͥtur niſi cōtinue nutriēdo. ſicut cōtinue fit deperditio. Finis vero augmētatiue eſt ꝑfectio ẜm magnitudinem ⁊ figurā organoꝝ. ⁊ cum cōſeqͥtur illum qͥeſcit in illo.qꝛ vanū eſſet vltra mouere Om̄is em̄ virtus qͥeſcit in finequādo ꝑfecit eam. Ad ſcd̓m eſt dd̓m ꝙ virtus criſcit inmultiplicatōe virtutis ꝓprie materie. ſed non aliene. ꝓpriaaūt materia caloris eſt ſub̓a radicaliū membroꝝ Subſtātia aūt humidi nutrimentalis ingerit̉ ab extrinſeco propter hoc non eſt proprie propria Et ideo calor remittit̉ in illo quanto magis multiplicaturCricelimūquintū du.Utrum aīmal in eo temꝑe quo auget̉ continue augeaturEt videtur ꝙ ſic. qꝛ calor naturalis ſemꝑ agit cōuertendonutrimentū. ergo ſemꝑ fit additio ⁊ in qͣlibet hora ⁊ in qͦlibet momento Et cōfirmat̉. qꝛ nō eſſet rō quare nūc potius qͣꝫ alia hora augmētaret. gͦ ꝯtinue Solutio. nō. vtpꝫ ꝑ ph̓m. viij. phyſicoꝝ dicente̓. ꝙ non opꝫ ſi aliqͥd totumaugmentatū ſit in aliquo toto tꝑe ꝙ in qͣlibet ꝑte tꝑis augmentū fiat ẜm ꝑteꝫ ꝓportionabilē illius totalis quātitatiseo ꝙ p̄t qn̄qꝫ totum ſimul augmētari ẜm om̄es ꝑtes ſicutꝯtingit totā aquā ſimul ꝯgelari Ad obiectū in oppofitū eſt dd̓m Qꝭ calor nō ſꝑ addit ſed qn̄qꝫ diſponit vt poſte a facilior fiat additio. Ad ꝯfirmatōem eſt dd̓m ꝙ nō
eodē mō illud cui addit̉ in qͣlibet hora eſt diſpoſitum. Reetiā id quod additur ⁊ ẜm hoc diſcōtinuatur additioCricelimulextū dubiū.eſt de inſtrumento virtutis augmētatiue Solutio. Eſtcalor qͥ agit in triplici virtute. ſcꝫ ignis celi ⁊ aīe. ⁊ illi caloriobedit frigiditas coagulans ⁊ illis duobꝰ obediunt humidum ⁊ ſiccū reciplendo ⁊ tenendo figuramTricelimuleptimū dubiū. Quid vocat̉ rō magnitudīs ⁊ augmēti cuꝫ d̓t ph̓usOmniū natura ꝯſtantiū ⁊c̄. Solutio Hoc qd̓ d̓r ratiomagnitudinis ab Areſtotele vocat̉ ꝓportio ab AuicennaEt ſic rō magnitudīs d̓r ꝓportio magnitudīs. ꝓportio qͦdem potētie ad actum. ⁊ etiā ꝓportio figure ⁊ magnitudinis ad formā ⁊ virtutē forme Uocatur aūt ꝓportio potētie ad actum. menſura ſubſtātie que eſt in humido radicali. ex quo fiunt mēbra radicalia ad tantā extenſionē ẜm longum. latum. ꝓfundum. Menſura aūt illa eſt in duobꝰ ſcꝫin calido actiuo ⁊ humido paſſiuo. Calidū em̄ actiuū in ſemine (qd̓ actiuū eſt in virtute triplicis caloris iuxta iā dicta) debilius eſt in aliquo ſemīe ⁊ in aliqͦ fortius. ⁊ ẜm hͦ extendit mēbra radicalia in maiorē ⁊ minorē diuiſioneꝫ. ẜmquod inueniunt̉ corꝑa mulieruꝫ in mēbris radicalibꝰ minora corꝑibus viroꝝ vt frequētius Humidū aūt paſſiuumin ſemīe qn̄qꝫ eſt magis extēſibile. ⁊ qn̄qꝫ minus Et hoccōtingit tum ex caliditate. tuꝫ ex ſiccitate ip̄ius. ⁊ ẜm hocfiunt corꝑa maiora ⁊ minora. nūqͣꝫ tn̄ in infinituꝫ extenſibilia. Humidū em̄ illud ꝑ extenſioneꝫ non diuidit̉ vltra hocꝙ poſſit in eo manere virtus ꝑfectiua mēbroꝝ radicaliuꝫque ſunt vt vas in corꝑe animato. Et iō ptꝫ ꝙ nō diuidit̉inquantū hoc eſt diuiſibile in infinitum. ſed vt ſemen diſtribuit̉ ꝑ mēbra qd̓ retinet virtutē factiuā oīm membroruꝫEt hoc d̓t ꝓportio potētie illius que eſt in ſemīe ad actumtante magnitudīs vel tante ꝓportionis figure ⁊ magnitudinis ad formā ⁊ virtutē. Forma eſt mēſura tāte quātitatis in organis radicalibꝰ in qua p̄t aīa corroborata virtute exercere oꝑationes ſuas. ⁊ hoc vocat̉ a ph̓o rō magnitudinis Rō augmenti vero vocat̉ ꝓportio eius qd̓ addit̉ abextrinſeco. ⁊ ad finē ⁊ ſtatū magnitudīs Radicalia em̄ mēbra ad finē ⁊ ſtatum ꝑuenire nō pn̄t ꝑ quātitatē ꝓprie ſubſtātie Sꝫ opꝫ ꝙ multiplicent̉ ꝑ alienam aſſumptamOuotū primū circa terciam potentiam anime vegetatiue eſt iſtud.Quid ſit illud ex quo fit generatio. Solutio. ſemen qd̓reperitur tam in plantis qͣꝫ in animalibus. ⁊ non inueniturniſi in animatis. propter quod illa ſoluꝫ de ſe ſunt generātia. alia autem generant ſpecies ſuas in materia alienaAnimati autem materiā oportet eſſe preparatā oꝑationibus animati ⁊ anime. qꝛ aliter non retineret formā ⁊ ſubſtantiam que eſt in anima. cum em̄ anima impͥmat in corpus. ⁊ corpus ſit inſtrumentū anime nō poteſt anima cauſari ab actionibus qualitatum actiuaꝝ et paſſiuarum corporalium. ſicut cauſantur alie forme Oportet aūt in oꝑatione anime fieri ſemen animati. vt potentiā habet ad aīampropter quod oportet ſemen accipi de ſubſtātia nutrimenti in quo actus ⁊ oꝑationes ſuas imp̄ſſit aīa. Pro cuiꝰ declaratione Notandum eſt ꝙ nutritiua ſaluat indiuiduū ꝑdiſtributōeꝫ nutrimēti ad mēbra Et qd̓ ſuꝑfluit mēbris