LiberSecundus

eius. oportet ea vt factum fuit abijcere. Redeamus igituriteꝝ tanqͣꝫ ex principio quod ſupra p̄fiximus nobis. ad inquirendū primo de ſubſtātia. ⁊ poſtea de ꝑtibus ⁊ operibꝰet accidentibꝰ eius. ⁊ queramus quid eſt anima ratiōe cōmuni ⁊ figurali ſtue ſuꝑficiali. Et etiam que vtiqꝫ ſit ip̄iꝰeſſentialis ⁊ propria diffinitio que non d̓t tm̄ quid eſt anima ſed etiam dicit cauſam propter quaꝫ vnūquodqꝫ operum ⁊ accidentiū ineſt ei. Quia vt in principio primi demfuit ſi ꝑ diffinitionē non coniecturat̉ facile de accidentibusipſa dialectica erit ⁊ vana ſiue inutilisDicimus itaqꝫ vnum quiddam genus eoꝝque ſunt ſubſtantiam.Hic ph̓us proſequitur intentum inueſtigans primodiffinitionē generalem que eſt ſicut concluſio demonſtrationis. Et diuiditur in duo. quia primo inueſtigat diffinitionem. ſecūdo probat eam Ibi Uniuerſaliter ergo Curca primū iterum duo facit. quia primo ponit diuiſiōes adinueſtigandū diffinitiones anime ſeruans modū illum qͥponitur ſecūdo poſterioꝝ. Secūdo ex diuiſionibus cōcludit diffinitionem anime. Quo ad primū ponit ſex diuiſiones Quarum prima eſt Entium aliud eſt ſubſtātia alid̓accidens. Quam diuiſionē innuit Ph̓us cuꝫ dicit. Nosdicimus vnū genus entis eſſe ſubſtantiam Per quod intelligitur ꝙ etiam ens habet alias partes que ſunt alia predicamenta. Albertus magnus vero innuit ꝙ philoſophꝰillam diuiſionem non ponit ex eo. quia ſcitum eſt ab omnibus accidens non eſſe ꝑtem ſubſtantie neqꝫ perficere ſubſtantiam. Anima auteꝫ compoſiti ex anima ⁊ corpore ꝑseſſentialis eſt ⁊ dignior eſt. et perficit animata corpora. ergo ſupponitur ab Areſtotele animam in generalitate ſubſtantie contineri ⁊ non eſſe accidens. ⁊ ergo ẜm eum ph̓snon ponit illam diuiſionem.Huius aūt aliud quidem ſicut materia queẜm ſe quidem non eſt hoc aliquid Aliud auteꝫſicut formā ⁊ ſpeciem ẜm quaꝫ dicitur iam hocaliquid. ⁊ terciā que ex his eſt. Eſt aūt materiaqͥdem potentia. ſpecies aūt entelechiaHic ponit philoſophus ſecundā diuiſionē que ſumitur per ſubdiuiſionem principalis membri predicte diuiſionis. ⁊ eſt iſta. Subſtantiaruꝫ alia eſt materia alia eſt forma. alia totum compoſitum. Que ſic differunt. quia materia ẜm ſe accepta non eſt hoc aliquid quod eſt compoſitum indiuiduum ſubſtantie. eo ꝙ nec dat ei nomen nec eēſed ſubſtare primo eſt ab ipſa. forma vero eſt ẜm quaꝫ resnature dicitur iam formata ⁊ hoc aliquid. eo ꝙ formandoipſum ⁊ ſpecificando. dat ei eſſe ⁊ rationem diffinitiuam.Totum compoſitum ex iſtis duobus eſt res in natura ꝓducta quam natura intendit. Iterum materia eſt potentia que ſubijcitur generationi ⁊ forme. Species auteꝫ eſtentelechia quod latine ſonat actus ſiue perfectio que dateſſe ſpecificum ſiue ſubſtantiale ẜm ꝙ homo vel aſinus dicitur aliquid.Et hoc dupliciter. Hoc quidem ſicut ſcientia. illud autem ſicut conſiderareHic Ph̓s ponit terciam diuiſionem dicens. ꝙ formarum ſiue actuum Allijs eſt primus. alius ſecundus. Pri

mus eſt ſicut ſcientia. Secundus ſicut conſiderare ẜm ſcientiam. aut ẜm eam operari.Subſtantie autē maxime eſſe vident̉ corꝑaHic ponit philoſophus tres alias diuiſiones tenentesſe ex parte corporis. ſicut prius poſuit tres tenentes ſe exparte anime. Prima que eſt quarta in toto ordine eſt Sb̓ſtantiarum alia eſt corporea. alia incorporea. quam diuiſionem innuit cum dicit ꝙ ſubſtantie maxime vident̉ eſſecorpora. qͣꝫuis enim ſubſtantie incorporee ſiue ſeparate verius ſint ſubſtantie tamen non ita videtur ad ſenſuꝫ. omnes enim cognoſcimus ad ſenſum ꝙ corpora ſunt res perſe exiſtentes. non autem hoc cognoſcimus de immaterialibus ſubſtantijsEt hoꝝ phyſica Hec em̄ aliorum pͥncipia.Hic ponit philoſophus ſecundā diuiſionē tenenteꝫ ſeex parte corporis ⁊ quintam in ordine dicens. ꝙ corporuꝫquedam ſunt naturalia ſiue phyſica. ⁊ quedam artificialia. Inter que talis eſt differentia. quia corpora naturaliamagis videntur eſſe ſubſtantie qͣꝫ artificialia. eo ꝙ phyſicacorpora ſunt principia artificialium corporum. eo ꝙ figuraquam ars introducit eſt accidēs quod non eſſet niſi phyſicum corpus ſuſtineret ipſam. ſicut patꝫ in ligno in quo eſtforma lecti. que non eſſet. niſi lignum eſſet. ⁊ ſic ad per ſe exiſtendum principiatur artificiale a phyſico. eſt igitur corpus phyſicum quod phyſica forma ad aliquam ſpeciemphyſici corporis eſt determinatum magis ſubſtantiale qͣꝫartificiale.Phyſicorum autem alia quidem habent vitam. alia autem non habent. Uitam habere dicimus id quod habet ꝑ ſeipſum alimentum etaugmentū ⁊ decrementum. Quare omne corpus phyſicum ꝑticipans vita ſubſtantia erit.Subſtantia aūt ſic ſicut compoſitaHic ponit philoſophus terciam diuiſionem al̓s ſextāet vltimam dicens. Corporum phyſicorum quedam habent vitam. quedam non habent vitam. ſed alia forma determinant̉ ad ſpeciem phyſicam. ſicut elementa vel tantūcōmixta. vt lapides ⁊ metalla ẜm ſua genera. Uitam vero dicimus habere ẜm principiū. alendi. augendi. ⁊ diminuendi. quia iſta ſunt ẜm que primo vita manifeſtatur. vt inſequentibus patebit. Erit igitur om̄e corpus phyſicū ꝑticipans vitam eſſentialiter ſubſtātia illo modo ſubſtantie.quo ſuꝑius dictum eſt ſubſtantiā eſſe compoſitāQuoniā autem eſt corpus ⁊ huiuſmodi vitam habēs. non vtiqꝫ erit corpus anima. noneſt em̄ eoꝝ que in ſubiecto corpus. Magis autem ſicut ſubiectū ⁊ materia eſt. neceſſe eſt ergoanimā ſubſtantiā eſſe ſicut ſpēm corporis phyſici potentia vitam habentis. ſubſtātia autē actus hmōi eſt. igitur corporis actusHic Philoſophus poſtqͣꝫ poſuit diuiſiones inueſtigatdiffinitioōem primam anime. Et primo inquirit partesdiffinitionis. Secundo eam ponit Ibi Si autem aliquidEt tercio ſoluit dubitationem. Qꝛimo inueſtigat ꝑticu-