Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

in hoc qd̓ dicit. qd̓ eſt de his dei ſūt. Vel vo eſt alicꝰ boni deliberatōne facta promiſſioSi vero fiat de re mala vel etiam bona ſed ſineliberatōne non obligat. qꝛ ſic̄ dicit canon. In malis promiſſis reſcinde fidem. et in turpi voto muta decretum. Et ſciaſ licꝫ votū eorū qui ſūtalterius poteſtati ſubiecti ſit firmū ſine cōſeſu eorum quibus ſubijciuntur. non tamen peccant vouendo. quia in eorum voto intelligiturdebita condicio .ſ. ſi ſuis ſuperioribus placueritvel ſi ſuperiores ſui non renitantur. Item ſcias votum ſimplex impedit matrimonium contrahendū. ſed non dirimit iam contractū. Votum vero ſolenne impedit contrahendū et dirimit iam contractum. Votum enim ſolenne exſui natura habet dirimat matrimoīum iamtractuꝫ. inqͣntuꝫ .ſ. homo per ip̄m amiſit ſui corporis poteſtatem. deo illud ad ꝑpetuā continentiam tradens. & ideo non poteſt ip̄m tradere inpoteſtatem vxoris mr̄ioīum contrahendo Et qꝛmatrimoīum quod ſequitur tale votū nullum ēIdeo votum p̄dictū dirimere d̓r matrimoīuꝫtractum. Et ſi dicas votum ſimplex non mīꝰobligat apud deum ꝙͣ votū ſolenne. vt dicit decretalis. ſed votū ſimplex non dirimit matrimonium. igitur nec ſolenne votū matrimoniū dirimere poteſt. Reſpondeo votum ſimplex quoad deū dicitur minꝰ obligare qͣm ſolenne in hisque ad deuꝫ ſpectāt. ſicut eſt ſeparatio a deopeccatum mortale. quia mortaliter peccat frangēs ſimplex votū ſicut ſolenne. ꝙͣuis grauiꝰ ſitpeccatū frangere votuꝫ ſolēne. vt ſic cōparatioaccipiat̉ in genere. non ī determīata ꝙͣtitate reatus. Sed ꝙͣtū ad mr̄ioniū quod homī obligatur. non oportet ſint equalis obligatōis ec̄in genere. quia ad quedā obligat votū ſolenne.et non ſimplex. Nota etiā ille qui contrahitmatrimonium verba de pn̄ti poſt votum ſiniplex non pōt vxorem ſuā cognoſcere carnaliterſine peccato mortali. quia adhuc reſtat ſibi facl̓tas complendi ꝯtinētie uotū ante matrimoniumcōſūmatū. Sꝫ poſtꝙͣ matrimonium cōſūmatū ēſibi factuꝫ. ē illicitū reddere debitum vxoriexigenti. tn̄ ex culpa ſua. Et obligatio ad hocſe non extendit. Tamē debet per lamentuꝫ peītentie recōpenſari pro ꝯtinētia obẜuata. Quātum autē ad ea in quibus non eſt factus impotens uotum continentie ẜuare. adhuc pꝰ contͣctuꝫ matrimoniuꝫ obligatur ad ẜuanduꝫ. ꝓpterquod mortua vxore tenetur totaliter cōtinere.Et quia ex mr̄ionij uinculo obligatur ad debitū petenduꝫ. ideo non poteſt petere debitū ſine peccato. ꝙͣuis poſſit ſine peccato reddere debituꝫ exigenti. poſtꝙͣ obligatꝰ ē ad hoc carna cōpulam p̄cedentē. Hoc autē ītelligendum ēſiue mulier exp̄ſſe petat ſiue interp̄tatiue. ut qn̄mulier uerecunda eſt et uir ſentit eiꝰ voluntatēde redditione debiti. tūc uero ſine peccato reddere poteſt. & p̄cipue ſi ei timet de periculo caſtitatis. Nec obſtat non ſunt due partes ī matrimoīali actu. quia quilibet poteſt quod ſuumeſt abrenūciare. Quidam tn̄ dicunt et poteſtpetere et reddere. ne nimiſ oneroſum reddaturmatrimoniū exigenti vxori. Sꝫ ſi recte inſpiciat̉hoc eſt exigere interp̄tatiue vt dicit frater thōaſ¶O Volo etiam te ſcire votum obediētie ē precipuum inter tria uota religioīs. et hoc tripliciratōne. Primo quidē. quia per uotum obediētiealiquid maius homo offert deo .ſ. ip̄am voluntatem eſt potior ꝙͣ ꝓprium corpus quod homo deo offert continentiam. & ꝙͣ res exteriores quas offert homo deo per uotū pauꝑtatis.Vnde id quod fit ex obedientia eſt magiſ acceptum deo id quod ſit per ꝓpriam uoluntatem.Secundo. quia uotum obedientie cōtinet ſub ſealia uota. ſed non ꝯuertitur. Nam religioſus &ſi teneat̉ ex uoto ꝯtinentiā ſeruare et pauptateꝫtn̄ hec ſub obediētia cadūt ad quā pertinēt multa alia p̄ter continentiā & pauꝑtatē. Tercio. qͥauotuꝫ continentie ꝓprie ſe extendit ad actuspinquos fini religionis. quāto autē aliquid ꝓpi̓quius eſt fini. tanto melius eſt. Et inde etiameſt uotum obedientie eſt religioni eſſentialiuſSi em̄ abſqꝫ voto obedīe aliquiſ uoluntariā paupertatem et ꝯtinentiam etiā uoto ſeruet. ꝓpt̓hoc ꝑtinet ad ſtatum religioīs qui prefertur etiam ipſi uirginitati ex voto obẜuate. Dicit veroauguſtinus in libro de uirginitate. Nemo ꝙͣtumputo auſus fuerit uirginitatem preferre monaſterio An in uoto continentie poſſit diſpenſari dictum eſt in papa Poteſt etiam queri. Anille qui uouit religionem ingredi teneatur ꝑpetuo in religione permanere. Ad hoc dicēdū eſt obligatio uoti ex uoluntate ꝓcedit. Nam vouere uoluntatis eſt ut auguſtinus dicit Intātūergo fertur obligatio uoti. inꝙͣtum ſe extendituoluntas & intentio uouentis. Si igit̉ uouens ītendit ſe obligare non ſolum ad religionis īgreſſū ſꝫ ad ꝑpetuo ꝑmanēdū. tenet̉ ꝑpetuo ꝑmane̓Si autem intendit ſe obligare ad ingreſſum religioīs cauſa exꝑiendi libertate remanendi velnon remanendi. maīfeſtum eſt manere non tenetur. Si vero in uouendo ſimpliciter de īgreſſu religioīs cogitauit abſqꝫ hoc cogitaret libertate exitus uel de ꝑ̄petuitate remanendi. uidetur obligari ad ingreſſum ſcd̓m formam iuriſcommuīs que eſt vt ingredientibus detur probatioīs annus. Vnde non tenetur ꝑpetuo in religione permanere. Ille autem qui intrat ut ſtatim exeat. non videtur ſatiſfacere uoto ſuo. qͥaipſe ī uouendo hoc non ītendit. & ideo teneturmutare propoſitum vt ſaltem velit experiri anei expediat ī religione permanere. non auteꝫ tenetur ad perpetuo remanendum. Sed conſueuit queri. An expediat aliqͥd uouere. & uidetur. quia non expedit alicui priuet ſe bonoquod ei domīꝰ donauit. ſed libertas eſt vna debonis maximis que deuſ homī dedit. qͥa. Non bene pro toto libertaſ venditur auro. Sed celeſtedonum preterit orbis opeſ. quo uidetur priuaiper neceſſitatem quando votum imponit. ergonon expedit homī aliquid voueat. Ad hocdico ſicut non poſſe peccare non diminuit libertatem. ita etiam neceſſitas firmate voluntatis in bonum non diminuit libertatem. vt patetin deo. et in beatis. & talis eſt neceſſitas voti ſimilitudinem quandam habens cum confirmatōne beatorum. Vnde auguſtinus īepiſtola ad armentariū et paulinam. Felix neceſſitas que ī meliora compellit. Ex predictis patere pt̄ facere