Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Ueſper. a veſꝑa. vel veſꝑus. dicit̉ hoc veſper.ſꝑis. et hec veſꝑugo. ginis. Et nota hic veſꝑꝰri. et hoc ueſper. ris. et veſꝑ. ri. et hec veſꝑugogzinis. noīa ſunt vniꝰ et eiuſdē ſtelle. in noctepoſt ſolem apparet et ī mane ante ſolē. Vn̄ ī mane dicit̉ lucifer. vel foſforos. et dicūt quidamhoc poteſt eſſe in eodē tꝑe eadē ſtella in ſero ſeqͣtur ſolē & ī mane p̄cedat. ſꝫ hoc ꝯtingit indiu̓ſis tꝑibus. Alij dicūt mercuriꝰ. et venꝰſint ſatellites ſolis. qn̄qꝫ ſūt ita diſpoſiti vt venus p̄cedat ſolē. et mercuriꝰ ſeqͣtur. vel econu̓ſo. et tūc vna illarū ſtellarū ſcꝫ illa que ſeqͥtur ſolem videt̉ in ſero pꝰ ſolē. illa vero p̄cedit ī mane videt̉ ante ſolē. Sed quia ille due ſtelle ſuntꝯſimiles in ſplēdore et quātitate credit̉ eadeꝫſtella ſit et ī ſero poſt ſolē. et ī mane ante ſoleꝫ.Altius aūt ph̓antibꝰ placuit vna et eadē ſtella ſit. ſcꝫ venꝰ que in ſero ſeqͥtur poſt ſolē. & inmane p̄cedit ante ſolē et in eodē tꝑe anni. eſt vero altior ſole. Cum ergo ꝯtingit īſimul veniūtad occaſū. qͥa venus ē altior diutiꝰ uidet̉ in ſeroꝙͣ ſol. Eadē ratōe et citiꝰ videt̉ in mane. ꝙͣuiseque cito motu diſcurrāt. & ad hoc on̄dendumſatis familiare inducit̉ exemplū. Nam citiꝰ videmus aſcendētia remota ꝙͣ ꝓpinqua et diutiꝰ videmus deſcēdentia remota ꝙͣ ꝓpinqua. qͣmuisequo et pari motu incedāt. Dicit̉ ergo venꝰ inſero heſperꝰ. et veſꝑus. et veſꝑ et veſpugo. ſedin mane lucifer vel foſforos.Tſpera. Ab heſpera. et heſperꝰ. ſubtracta h.& loco illius v. ꝯſonātem ponētes dicimus hecveſpera. re. Et hic veſperꝰ. ri. Veſpera idem ēquod heſꝑa. ſcꝫ tp̄us et hora eſt inter diem &noctē. vel inter noctē et diem. Et huiꝰ gt̄us ponit̉ aduerbialiter ī euāgelio math̓. Veſꝑe autemſabbati et ſignat in tꝑe. & ad ip̄m fit relatio perque noīaliter poſitū qd̓ ſeqͥtur que luceſcit inma ſabbati. ſicut ad hoc nomē romā poſitū adu̓bialiter fit ꝯſimilis relatō cum d̓r. Iſte vadit ro que ē caput mūdi. & fit relatō ad nomē infra poſitū ex eo ponit̉ aduerbialiter. ſedex eo quod eſt nomē. & qͣndam vim noīs ibi retinet. Item veſꝑa et veſꝑus diu̓ſiclinia ſūt. Aliudem̄ ſignat in ſingl̓ari ꝙͣ in plurali. Nam he veſꝑeveſꝑarū. ſignat illud tꝑus ī quo cantat̉ illud officiū. Hi veſperi. roꝝ. ip̄m officiū. Veſperi ſiquidem cantant̉. Sed veſꝑe pulſant̉. Vn̄ v̓ſus. Riroꝝ cantāt. re raꝝ timpana pulſant. Quidā tam̄ diſtinguūt inter veſꝑas et veſꝑos qͣntum adofficiū. Item a veſꝑa vel veſꝑus. d̓r hoc veſꝑumri. obſcuritas. fit ex interpone nubiū inter noſ& ſolem. et lunā. qͣcunqꝫ hora diei vl̓ noctis. &hoc veſꝑe. & hoc veſper. ris. qd̓ ſignat horamſol īcipit declīare ad occaſū et durat vſqꝫ ad crepuſculū. et veſperi dt̄us inuenit̉ poſitꝰ aduerbialiter. ſicut ſorti. vt dicit pͥſ. in xv. li. vbi agitde aduerbijs. & hoc veſꝑe indecli. pro hora pulſandi. & licet hec vocabula diſtincta ſint. tamenꝯfundūtur ſepe apud autores. et ſe inuicē poGſꝑaſco. ſcis. ī veſꝑo ras. ē. ſita īueniūtur.Teſpero. a veſpera re. dicit̉ veſꝑo. ras .i. veſpe face̓ verbū excepte actōnis ſoli deo ꝯueniēsInde veſꝑaſco. ſcis. inchoa. i. veſꝑ īcipit ſero fit& ꝯpo. Adueſpo. ras. Vn̄ adueſꝑaſco. ſcis. inchoa. & ſūt omīa iſta verba excepte actōis ſoliUEdeo ꝯueniētia. Poteſt tn̄ dici dies adueſꝑat veladueſperaſcit .i. tendit. vl̓ incipit tendere ad ueſꝑam. & adueſpaſcit imꝑſonalit̓ .i. veſpera aꝓpīUeſperta. a veſpera dicit̉ hec quare īcipit.veſperta. te. dea illiꝰ hore. eſt inter diē & noctē Vn̄ veſpertinꝰ. na.. et hec veſpertina ne.i. cena in ſero in veſꝑa. & ꝓd̓. pnl̓t. veſpertinꝰ habeat t. a ſuo pͥmitiuo. ſi habet t. ſuūpͥmitiuū. corriꝑet poſſeſſiuū pnl̓t. vt cras craſtinus. horno hornotmꝰ. Vn̄ in greciſ. ſic dicitur.Eſt ueſꝑta dea. dicatur & heſperus aſtrum.Ceſpertilio. a ueſpere. uel ueſꝑta. dicit̉ hec ueſpertilio. onis. ꝓmiſcui generis. auis in ueſpereuolāſ. auis lucifuga muri ſil̓iſ. De hac aue dic̄ baſilius in octaua omelia hexameron. Veſꝑtiliōes minus qͣdrupedes ſūt ꝙͣ pennate. qͣs etiā ſolas ex auibꝰ om̄ibus dentes habere ꝯſtat. et catulos ꝓcreare ferunt̉. & ī aere plumis. ſeddam mēbrana pellicea uti. Eſt etiā illis int̓ ſe magna dilectio nat̉am. uelut ſete quedā piſcatorie de alteriꝰ herēt ueſtibꝰ. qd̓ in homībus uidemꝰ utiqꝫ facile ꝓuenire. quoꝝ ulli ſeꝑati ab alioꝝ ꝯuerſatōibus ſingularitate & ſolitudine delectant̉. Et ſcias boetiꝰ in quartoconſolatōe dicit. Neq̄unt mali oculos tenebrisaſſuetos ad lucē ꝑſpicue ueritatis attollere. ſimiles auibꝰ ſūt quarū intuitū nox illuminat. diescecat. Itē intellectꝰ noſter ita ſe habet ad manifeſtiſſimā lucē diuine nat̉e. ſicut ocl̓us noctueuel ueſꝑtilionis ad lumē ſolis. Vide in noctua.Ueſpertinꝰ. na. num. in ueſpera exponitur.Teſperugo. ginis. in ueſper exponitur.Teſperus. in ueſpera uide. & in ueſper.Teſpetum. ti. locus ubi ueſpe abundant. & dicitur a ueſpa. et producit penultimam.Teſpecula. le. dimi. parua ueſpaUeſta. a ueſtio. ſtis. dicit̉ hec ueſta. ſte. quedaꝫdea paganoꝝ. ſcꝫ terra. qͥa ueſtiat̉ herbis uel uarijs alijs rebus. Vel ueſta ꝯponit̉ a ui. et ſtandoquia ſua ui ſtet. Vn̄ hic et hec ueſtalis. et hocueſtale. et ut d̓r dee ueſte ẜuiebant v̓gines.Teſtiarius. a ueſtis dicit̉ hic ueſtiariꝰ. rij. quieſt ueſtibꝰ. & hoc ueſtiariū. rij. locus ubi ueſtesreponūtur uel ubi induunt̉. & facit vt̄s ueſtiarie. us. in e. Si aūt ſit ꝓpriū nomē facit vt̄m in iueſtiari. a ueſtiariꝰ. remota us. fit ueſtiari.Teſtibulū. a ueſta dea dicit̉ hoc ueſtibulum. li.pnl̓. corr̓. ſcꝫ exterior ꝑs domꝰ ſicut ē porticus.quia eſt ueſte dee ꝯſecratū. Vel quia ueſtibuluꝫpͥus fuit factū in templo dee ueſte. uel quia ī illaꝑte templi ſolet eſſe imago eius. qͣi ueſte ſedibu. uel qͣi ueſte ſtabulū. uel dicit̉ a ueſtio. ſtis. qͥaueſtiat domū. uel ꝓprie ſic dicit̉ porticꝰ in ueſtimur. uel ꝯponit̉ a ue. qd̓ eſt ſine. et ſto. qͣi ſineſtatōe. quia introeūtes ſtāt ī illa ꝑte neqꝫ morant̉ ſed tranſeūt in interiorem ꝑtem domus.Ceſtigiū. a ueſtis. et ago. componit̉ hoc ueſtigiū. gij. ſignū pedis pͥma planta exp̄ſſum. ſic dictū. qͥa uie p̄currentiū ueſtigijs ueſtiētur. id ē.agnoſcātur. Vnde et ſepe ueſtigiū dicit̉ ſignumVnde ueſtigio. as. i. ueſtigijs inqͥrere. Et ſincō ueſtigo. gas. i. inqͥrere. explorare. & dicit̉ ueſtigare. qi ueſtem agere. Et ueſtigiū. quaſi ueſtis actio. quia imus. pedibꝰ ueſtes mouemꝰ& componitur. Inueſtigo. gas. id eſt. inquirere