cellens eſt cum vtroqꝫ. quia tunc ꝓhibent vaporē aſcende̓ qui eſt venti materia. Cuiꝰ qͥdemcauſa eſt. qͥa frigiditas excellēs cū ſiccitate excellente cōſtringit partes terre. & ficcitas cōtineteas. nec ſinit eas euaporare. qͥa aꝑiri non poſſūtpartes. Omne autē euaporās apertū eſt. et parseius recedit a ꝑte. caliditas aut cōſumit et vritplus ꝙͣ eleuet. et ſiccitas q̄ eſt cū caliditate exiccat huidū. ita ꝙ cōtinuare non poteſt id qd̓ deterra eleuat̉. Et ideo vapor non habet materiaꝫque ad ſupremū aeris aſcēdat. et ideo uentꝰ abſcindit̉ et impedit̉. ¶ Volo etiam te ſcire. ꝙ vēti orientales calidiores ſunt ventis occidētalibꝰlicet vero uentus ſit ex vapore frigido et ſicco.tamen ex loco in quo orit̉ & per quem eſt flatꝰeiꝰ adqͥrit aliqn̄ ꝓprietatem alteriꝰ ꝯplexionis.Et hoc modo dicimꝰ ꝙ aquilo eſt uentus frigidꝰ et ſiccus. et meridional̓ calidꝰ et hūidus. &orientalis calidus et ſiccus. & occidētalis frigidus et hūidus. Laterales vero venti hn̄t ꝓprietates pnͥcipaliū remiſſas. & aliqͥd participāt qͣlitatis illiꝰ venti uerſus quē habent generationēNon autē ꝑ viā illā tm̄ dicit̉ orientalis calidior.occidētali. ſed etiā ideo. q̓a ſol diutiꝰ agit in vaporē orientalis venti ꝙͣ agat in uaporem ventioccidentalis. Licet em̄ mora ſolis qͣſi ſemꝑ ſit eqͣlis ita ꝙ tandiu aſcendit in orientē ſicut deſcēdit in occidentem. tamen tripliciter v̓tutē infūdit vapori orientali & non niſi ſimpliciter infundit v̓tutem ſuam vapori occidentali. In orientevero primo emittit radiū iniiciens calorē in eo.& ſcd̓o ꝑ paulatum exceſſum auget calorē generatū et cōfirmat. et tercio ꝑ p̄ſentiā corporalemcōſummat vel perficit eum et trahit ſecū aliqͣndiu. et tunc demū incipit declinare ab eo. & tūcremitti incipit calor vaporis. In occidēti autemverſus nos non ita ꝓcedit. ſed vapore vix illuminato ſtatim cadit ſol ſub habitabilē terrā noſtrā. et maiorē vaporis ꝑtem trahit ſecum et remanet frigidus et groſſioris vaporis ſuꝑ orizontem ſole non pn̄tē. et ideo frigidior eſt ventus.¶ Ex dictis autē iam duo patent. quoꝝ vnumeſt ꝙ licet ventus orientalis calidior ſit vēto occidentali & ſubtilior et clarior. tn̄ in mane cumagit ī ipſum calidior eſt et purior & ſubtilior etclarior ꝙͣ poſt meridiē. cum ſol declinat ab ipſoeoꝙ tunc incipit vapor frigiditate ꝓpria et lociinſpiſſari et turbari. et frigidiorē reddit uentū.Econtrario autē de occidentali ꝓpter oppoſitamcauſam. Alterū eſt. qͣre rubor ī mane ſignat pluuiā et in ſero ſerenū. patet etiā ex hijs ꝙ ſol aliqn̄ eſt cauſa uentoꝝ. aliqn̄ eſt cauſa abſciſioniseoꝝ. Vide etiam in nubes. ¶ Queri etiā poteſthic de diu̓ſis modis quibus egredit̉ vapor nonignitus de nube. et qualiter oꝑat̉ ad guttas magnas ut clarius pateat quid ſit vētus turbinis.Ad hoc intelligendū ſcias. ꝙ uapor terreus qn̄apparet in aere ad ſuꝑficiem aeris eleuatꝰ eſt uētus. et qn̄ occultat̉ in uētre terre facit terremotum. et cum coartat̉ in uentre nubis facit tonitruū et choruſcationē. Ventus aūt aliqn̄ egreditur de nube non ignitꝰ nec multū expulſus. Vētus uero ſi de nube paulatim ſine magna expulſione egrediat̉ nō facit tonitruū. p̄cipue ſi ſit exuapore ſubtili non hn̄te diuerſas ꝑtes ex frigido¶ Smultū ꝑcutiente ipſum. nec ex hūido uiſcoſo cōtinuante eum. Tunc egredit̉ ſine ſono. uel cumſinceriſſimo ꝑuo ualde. Quando autē non ignit̉ſed cum qͣdam exulilatione magna et forti egredit̉. tunc vnam ꝑtem nubis ꝓijcit ad aliaꝫ. et facit partes nubis ſpiſſas. Et ideo cooꝑat̉ ad magnas guttas generandas. que cadūt temꝑe tonitrui. anteꝙͣ ueniat pluuia magna. Magnitudoaūt illius gutte eſt ſcd̓m ꝓporcionē qua uentusimpellit vnaꝫ partē nubis ſuꝑ aliam in hora qn̄nubes incipit ꝯuerti in aquam. Iſte autē effectꝰuenti. eſt cum pͥmo ſubtile vaporis incluſi in nube ſeꝑari incipit a groſſo glutīoſo. et anteꝙͣ nubes multū inſpiſſent̉ ꝑ frigꝰ. quia tūc ſubtile uēti incipit exire de nube. et ſufflat ꝑtes nubis itaꝙ inſpiſſant̉ et cōuertūt̉ in magnas guttas valde hūidas. ¶ Si aūt aliq̓s de hoc dubitās obijciat qualiter eſſe poſſit. ꝙ uentus ſufflatꝰ qui perhocipſum ꝙ flat diſtrahe̓ uidet̉ partes nubiumet ita ꝓhibere guttas magnas. faciat guttas magnas. ¶ Et ſcias ꝙ iſte ventus. de quo hic loqͥmur nullus eſt p̄dictoꝝ ventoꝝ. ſed eſt uentusegrediēs de nube. et ille nō attingit nubē extraſed intra. Et ideo interiores partes nubis exufflat ſuꝑ exteriores. et ſic inducit ſpiſſitudinē inpartibus nubis et deijcit nubem et egredit̉. qͥadum pars exufflata inundat ſuꝑ aliā. neceſſe habet cede̓ ab ea que ſibi fuit prius cōtinua. et ſicſcindit̉ ſuauit̓ nubes et exit uentus non ignitus.¶ Nunc queramus de uento turbinis et cauſaeius. et quare fit ut multū in eſtate. Ad hoc dico ꝙ ꝑ omnem eundem modū immediate predictū. ſub minori tn̄ uiolentia egredit̉ de nube̓ vētꝰ turbinis. et iſte eſt ventꝰ qui freq̄ntius videtur in eſtate in campo. tollens inuoluēdo paleaset terram et puluerem. et alia quedam corporaterreſtria. Fit vero ventus ex hoc ille ꝙ aꝑiturnubes vna in loco vno. et alia ī oppoſito ſitu adillam. et ita duo uenti ꝯcurrūt in medio. et vterqꝫ illoꝝ ab altero impellit et impellit̉. non qͥdemin ſublimi ſed in terra. Sufflatio vero venti eſtde ſublimi veniens in terram. et ſuꝑ terram repercutitur et eleuatur aliquātulum. Cum ergoē nubibus egredientes due fuerint exūfflatiōesoppoſite cōuenientes in loco vbi terraꝫ ꝑcutiūtille due exufflationes faciunt ventum turbinis.eoꝙ vtraqꝫ aliaꝫ impellit et impellitur ab ea. Etideo permodū circuli rotundat̉. et in voluendoſe inuicem aſcendunt in altū. et trahunt ſecumpuluerem et corpora minuta que ſunt ſubtilioraſicut lini ſtipula. et ſtupa. ¶ Eſt autem diligenter attendendū. ꝙ ſcd̓m omniū ꝑipateticoꝝ ſententiā traditur. iſte ventꝰ vt multū fieri in eſtate quando eſt tēpus tonitrui. et ideo etiā ſignattonitrua poſt futura et infra poſt paucos dies.Et ſi fortis eſt turbo. forte nō precedit tonitruaniſi vna hora. uel duabus. vel in parte vniꝰ hore. Et ſi ſit in hieme fit in tempore niuis et nonvehemens. Traditur etiam iſte uentus eſſe exiens de nube. et non adueniens ex aliqͣ plaga mūdi ſicut alij venti. ꝓpter quod coniungit̉ ſciētiaeius a quibuſdā cum ſciētia tonitrui. quia vnāhabet cauſam. Et tradit̉ ꝙ in figura eſt rotūduset ſcd̓m ſuam virtutē eleuat et eradicat q̄damcorꝑa terreſtria. Cauſa autē eius. ꝙ eſt eſſe eum
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten