ruſticoꝝ dentatū. quo paleā remouent ⁊ granisVnde hoc raſtellū li. dimi.Raticula. in ratis eſt.q2atio. a ratus rata. tū. i. firmus dicit̉ hec ratioonis. qͥa firma ſit. Et eſt rō mētis motus in hisque dicuntur diſcernere vel ꝯnectere valēs. vl̓ratio eſt quidā motus animi viſum mentis acuens veraqꝫ a falſis diſtinguēs. Sꝫ ratiocinatio ēcqnabilis ſubtiliſqꝫ diſputatō. & a certis ad inc̓torū indagatōnem nitens cogitatio. Item ratioid eſt diffinitio et corripit pͥmam ratio. Vn̄ qͥdāSic volo ſic iubeo ſit ꝓ rōne voluntas. ¶ Sedqueris in quo differt ratio a ſenſualitate. Audiauguſtinū in. xij. de t̓nitate ſic dicentē. Videāꝰvbi ſit quaſi quoddā homīs exterioris interioīſqꝫ cōfiniū. Quidquid em̄ habēꝰ ī aīo ꝯmūe cumpecore. recte dicit̉ ad exterioreꝫ hoīeꝫ ꝑtine̓. Nōem̄ ſolum corpus homo exterior deputabit̉. ſedadiuncta quadā vita ſua qͣ cōpagēs corporis etomnes ſenſus vigent. qͥbus inſtructꝰ eſt ad extiora ſentienda. Aſcēdētibꝰ igit̉ nob̓ introrſumuibuſdā gradibꝰ ꝯſid̓atōnis per anime partesvbi incipit aliquid occurrere qd̓ nob̓ n̄ ſit ꝯmūecum heſtijs ibi incipit ratio. vt interior iam poſſit agnoſci. Rōnis aūt ꝑs ſuꝑior eternis rōnibꝰꝯſpiciēdis vl̓ cōſulendis adheſit. Portio īferiorad temporalia gubernāda deflectit̉. & illa rōnisintentio qua cōtemplamur eterna ſapiētie deputat̉. illa v̓o qua bene vtimur rebꝰ tꝑalibꝰ ſcīe d̓putatur. Cū v̓o diſſerimꝰ de nat̉a mētis humāede vnaquaqꝫ re diſſerimꝰ nec eā ī hec duo queꝯmemoraui nͥ per officia geminamus. Carnalisvero vel ſenſualis animi motus qui ī corporisſenſus intendit̉. nobiſ pecoribuſqꝫ cōmunis ē. qͥſecluſus eſt a rōne ſapīe. Rōi aūt ſciētie intimꝰeſt. Vide in veniale. et in infernꝰ.Ratiocinatio. in rō eſt. & etiam ī qͣrta ꝑte ī ca.Ratiocinor. a rō deriuat̉ de coloribuſ rheto.ratioemor naris .i. rōne vti. rōnabiliter loqͥ. cōtractare. & corripit ci. ſicut patrocinor.Rationabilis. in rationalis exponit̉.Rationalis. A ratio d̓r hic et hec rōalis et hocle. & hic et hec rōnabilis et hoc le. Et licet qͥdaiſta noīa indifferenter accipiāt. differunt tamēuia rōnale d̓r quod vtit̉ rōne. vt homo. angelꝰSed rōnabile eſt quod rōne agit̉ vel ducitur &rationabiliter viuit. Vn̄ multi. imo omēs hoīesſūt rōnales .i. aptitudinē habēt rōcinandi. ſed n̄mnies ſūt rōnabiles. qͥa nō om̄es ducuntur rōeEt hoc rōnale lis. dicebat̉ pannꝰ in pectore ſac̓dotis quadratus. ī quo lapides erant inſerti. Ita p̄dictis rōnabiliter et rōnalit̓. Rationalitas. etrōnabilitas. & per compoſitōnem. irrōnalis le.Irrōnabilit̓. Irrōnalitas. Frratōnabilis. le. Irrōabiliter. Irrationabilitas. Et ſcias ꝙ homo ꝓpried̓r rōnalis. Angelus vero intellectualis. Videetiam in conſcientia.Ratis. a rado dis. d̓r hec ratis ratis. pͥmum &antiquiſſimū nauigij genus ē rudibꝰ tignis aſſeribuſqꝫ cōtextū. ad cuiꝰ ſimilitudinem facte ſūtnaues que ratarie dicunt̉. Nunc vero ratis quelibet nauis abuſiue d̓r. Nā ratis ꝓprie d̓r ꝯnexionauiū. vel ſtrues lignoꝝ et trabiū. vel īcaſtrat̉anauiū. Vel ratis eſt illa pars nauis. ſcꝫ que eſt īter carinā et prorā vel puppim. dicta qͥa radit aRAIquam. vel qͥa ſit rata et firma. Et ꝑ ſinodochenquelibet nauis d̓r ratis. qͥa radit aquā. vel quiarata ſit et firma. et firmit currat. Vnde hec raticula le. dimi. et corripit ra. Vn̄ quidā. Dic latus eſſe ratem. ventrem dic eē carinā. Item alius. Ꝙ rata ſit ratis eſt. ꝙ cōcaua dicta carinaRatiuncula le. di. parua ratioRatus. Reor reris. ratus ſū. reri. i. extimare.putare. Vnde ratus ta. tū. ꝑticipium. vt ratusſum. id eſt putaui. & ratꝰ ta. tū. nomen. et tūctantum valꝫ ꝙͣtū firmus. Et eſt reor verbū deponen. cū ſuis ꝯpoītis ſiqͣ hꝫ. Iſidorꝰ aūt dicit.Ratum dicitur. quod rōnabile et rectū ē. vnde& qͥ pollicet̉ dicit. Ratum eſſe ꝓfiteor. hoc eſtfirmū atqꝫ ꝑpetuū. Et pap. dicit. Ratum firmūſtabile. immutabile. acceptū. Item ratus .i. arbitratus. et corri. pͥmā ratu. vt patet ī ratis. Hocetiam vult pͥſ. in. x. libro qui dicit. In oī ſupinovel participio p̄terito ꝓducit̉ a. p̄nl̓ti. exceptisdatū. ſtatu. et ſatū. et ratū. Item dicit pͥſ. Reorfacit ratus ꝑticipiū. et puto dr̄ntie cauſa. qͥa ritus aliud ſignat. ſed in cōpōne a. in i. correptaꝫin utatur. vt ratus. irritus. Item inuenit̉ rata īalia ſignificatōne. vt iſte ſoluat vel recipiat prorata .i. pro parte ſibi ꝯtingente.Raucidus. a raucꝰ. d̓r raucidꝰ da. dum. id eſtraucus. Vnde raucidulus la. lū. id eſt aliquātulū raucus. qui etiā rauculꝰ d̓r.Raucio. a raucus. d̓r raucio cis. rauſi. rauſum..i. eſſe vel fieri raucū. ſic̄ vult pͥſci. et ē qͣrte ꝯiuTaucus. a rauni. quod eſt raucitas gatōnis.deriuat̉ raucus ca. cum. et comparat̉ raucus. cior. ſimus. Vnde rauce cius. ciſſime adu̓. Et hecraucitas tatis. Et hec raucedo dinis .i. vociſ amputatio ſiue impuritas.Rauia. exponit̉ in rauilla.auilla. a raucus vel rauni d̓r hec rauia rauie.id eſt vox rauca. Vnde hec rauilla. rauille. id ēcauſidicus. qͥa clamādo efficit̉ raucus.Rauio. a rauia d̓r rauio as. i. raucū eſſe vel fieri. Vnde rauiatus ta. tum. id eſt raucus. Et hecrauiatio onis. id eſt raucitas.Tauni. nomē indecli i. raucitas. et acuit̉ in fīeRauus. a rapio pis. d̓r rauus. ua. uū. i. rapax.vel fului coloris. Vnde inuenit̉. Lupa raua. & īvtraqꝫ ſigͥficatōne ꝯuenienter d̓r lupa raua. Nārapax eſt et fului coloris. Vnde rauulus la. lū.& rauiſcellꝰ. la. lū. ambo. dimi. & hec raua uetalis color vel rapacitas. & raueo uēs. ui. id eſteſſe vel fieri rauū. vnde raueſco. ſcis. inchoatm̄.ſcd̓um hug̓. & papias dicit. Raua niger colormixtus fuluo. et cetera.ealis. a reor reris. d̓r hec res rei. Proprie quidem res ſunt. qͣs ſola extimatōne et intellectu ꝯp̄hendimꝰ vt incorporee. Alia vero appellant̉ corporea. vnde priſci.Corporū ſeu reꝝ. Res ec̄ d̓r quelibet. Eſt enīres vnū de trāſcendētibuſ. Nam quattuor ſunttranſcendentia. Res ens. vnū. et aliquid. & etiāres ſunt ſcd̓um leges. que in noſtro iure ꝯſiſtūta recte habendo. vn̄ hic et hec realis et hoc le.vnde realiter aduer. & hec realitas tatis.Beatus. a reus d̓r hic reatus tus. tui. quaſi reiactus. & accipitur reatus in ſcriptura ml̓tipl̓r.ſcꝫ ꝓ culpa. pro pena. ꝓ obligatōne pene tꝑalis