qſtenditur quotidie ī multis xp̄ianis quos dn̄sclagellat vt ad eū ꝯuertant̉. Quarto ad gl̓iaꝫ deimaīfeſtandam. vt patet ī cecō nato. de quo dic̄xp̄s. ī. ix. c. ioh̓is. Nemo peccauit nec parenteseius vt cecus naſceret̉. ſꝫ vt maīfeſtent̉ oꝑa dei.ilo. Qn̓to ad initiū pene imꝑpetuū ꝯtinuādear patet in herode et ſodomitis. quatenus videatur hic quid ī īferno ſequat̉ ẜm illd̓. Duplici ꝯtritōne ꝯtere eos dn̄e ¶ Ad ml̓ta etiam aliaꝯci pene vel flagella ordinari ī ſcript̉a legunt̉.ficut ad ꝓbatōnem et exemplū iuſti iudicij dei.gꝫ iſta et ꝯſimilia alia pn̄t ad p̄dictos qnͥqꝫ mōdos reduci. qͥa ꝓbatio eſt ad augmentum meritieremplum vero iuſti iudicij dei eſt ad dei gl̓iamet ſie de alijs. De predictis nota hos verſusHēa ꝓbat. purgat. īuitat. dat meliora. Cōẜuatduꝝ facit cruciamine torquet. ¶ Volo etiam teſcire ꝙ ſuper illud iſaie. xx. c. Heccine erat ſpēsnr̄a ad quos ꝯfugimꝰ in auxilium. vt liberarētnos a facie regis aſſirioꝝ. ſic dicit gloſa. Admiranda dei ꝓuidentia omīa regna contͣ ſe inuiceꝫſuꝑbientia deſtruxit iſrahel ī decē t̓bubꝰ iudeoaiti lituiſuumirum. Cōtra dei volūtatē ī damaſco ſiriſqꝫ ſuꝑauit. & iō vtriqꝫ captiuati ſūt ab aſſirijs et caldeis. Iudas quoqꝫ ab ethiopibus et egiptijs. &ipſi quoqꝫ victi ab aſſirijs et caldeis. Aſſirij qͥde ſe p̄ſūpſerūt a caldeis ꝑier̄t. Caldei et babilonij erecti ꝯtͣ dn̄m medis et ꝑſis ſb̓iugati ſūt.Et hi allexādro magno. qͥ cū ſe tāꝙͣ deū extuliſpont̉ cum uupiuſ auiaſet veneno enectꝰ eſt. & regnū eiꝰ ī partes ſciſſum eſt. et poſtea romanis ſubiugatū. Romanorum impiū qd̓ qͣi ferreis dētibus et vngulis ca̓nes ſanctoꝝ lacerauit. ex maxima parte iam perijt. ī fine ex toto peribit cū regnū dei alluxeritVide in egiptus et in babel. ¶ Sꝫ poteſt queriVtrū omīs pena ſit a deo. Ad hoc dico ꝙ omīspene deus actor eſt. diuerſimode v̓o diuerſaꝝactuſatin plurlē n caQuedam em̄ eſt pena damni. vt ſubtractō gr̄eni dletiuinū fortiſu& huiuſmodi. Et haꝝ penaꝝ deus cā eſt. nō qͥdē agendo aliquid. ſed potiꝰ nō agendo. Ex eoem̄ ꝙ deus gratiā nō influit ꝯſequit̉ in iſto gr̄epͥuatio. Et ad hoc intelligendū ſcias ꝙ obduratio qn̄ꝫ d̓r actus volūtatis obſtinate in malum.cui ꝑtinaciter adheret. Sic ꝯſtat ꝙ obſtinatōiscauſa non eſt deus. ſꝫ homo. ſicut nec alicuius actus peccati inqͣntū deformis eſt. Qn̄ꝫ vero obduratio dicit̉ ip̄a pͥuatio gratie q̄ etiā excecatiodicitur. quia gr̄a eſt quoddā lumen anime. etilitui hec polis. etꝑfectio quedā habilitās ip̄am animā ad bonumIſtum aūt carere gratia ex duobus ꝯtīgit tū qͥaip̄e nō vult reciꝑe. tū q̓a deꝰ ſibi nō infundit. l̓non vult ſibi īfundere. Horum autem duorumtalis ē ordo vt ſcd̓m nō ſit niſi ex ſuppōne pͥmi.Cum em̄ deus nichil velit niſi bonum. nō vultiſtum carere gratia nͥ ſcd̓m qd̓ bonū eſt. ſꝫ ꝙ iſtecareat gratia non ē bonū ſimpl̓r. Vn̄ hoc abſolute ꝯſideratū nō eſt volitū a deo. Eſt tn̄ bonuꝫcare̓ gr̄a ſi eā hr̄e n̄ vult. l̓ ſi negligēt̓ ſe ad eā habendā preparat. qͥa iuſtum eſt. et hoc modo eſta deo volitum. Patet ergo ꝙ huiōi defectuſ abſolute cauſa pͥma eſt ex parte homīs qui gratiacaret. ſꝫ ex ꝑte dei nō eſt cauſa huiꝰ defectꝰ niſi ex ſuppoſitōe illiꝰ qd̓ eſt cauſa ex ꝑte hoīs. qͥaper hunc modū inuēītur qn̄ꝫ deꝰ dici cauſa excecatōnis vl̓ obduratōnis. nō quidē immittēdoQEmaliciā. ſed non imꝑtiendo gr̄am qd̓ in ip̄o eſt.Si em̄ non neceſſario imꝑtit̉ in ip̄o eſt et non inꝑtiri. Vn̄ eius qd̓ eſt nō imꝑtiri. aliquo mō cauſa eſt. Quedam vero eſt pena ſenſus. que ꝑ aliquam actionem infligit̉. & huiōi agendo etiamdeus actor eſt. ¶ Sed nō videt̉ ꝙ pena inferniſit iuſta. & ſit nō a deo. qͥa homo ꝓ vno mortalipeccato vna hora ꝑpetrato et̓naliter puniturHanc queſtionem beatꝰ gregoriꝰ mouet et ſoluit ſic. Scire inqͥt petrꝰ velī quomō iuſtū ſit vtculpa que cū fine ꝑpetrata eſt. ſine fine puniat̉Et reſpondet gregoꝰ. Hoc recte diceret̉ ſi diſt̓ctus iudex nō corda hoīm ſꝫ facta penſarꝫ. Iniqui em̄ ideo cū fine deliquerūt. qͥa cum fine vixerūt. Nam voluiſſent vtiqꝫ ſi potuiſſent ſine fine viuere. vt potuiſſent ſine fine peccare. Oſtēdunt em̄ ꝙ in peccato ſemper viuere cupiūt. qͥanunqͣm deſinūt peccare dū viuūt. Ad magnaꝫergo iuſticiā iudicātis ꝑtinet vt nunqͣm careantſupplicio qͥ in hac vita nunqͣm voluerūt carerepeccato. & nullꝰ det̉ iniquo terminꝰ vltōnis qͥꝙͣdiu valuit habere. dare noluit t̓minū criminis¶ De pena inferni etiā dicit beatus bnͥardꝰ inqnͥto libro de ꝯſideratōne. Quid tam pēale qͣmſemꝑ velle qd̓ nunꝙͣ erit. & ſemꝑ nolle qd̓ nūꝙͣnon erit. In eternū nō obtinebit qd̓ vult. & qd̓nō vult in eternū nichilomīꝰ ſuſtīebit. Horreovermē mordacem. & mortē viuacē. hic ē v̓misqui non morit̉. memoria peccatoꝝ nec ceſſat rodere ꝯſciētiā dū ea paſtus eſt eſca. vtiqꝫ incōſūtibili ꝑpetuat vitam. Horreo incidere in manꝰmortis viuuentis. et vite morientis. Nec eſt ſecūdā mors que nunꝙͣ peroccidit. ſed ſemꝑ occiditQuis det illis ſemel mori et n̄ moriantur in eternum. qui dicunt montibꝰ. cadite ſuper nos. &collibus. operite nos. Quid niſi mortem mortisbn̄ficio. aut finire. aut euadere volunt. ¶ Rōat̄ quare peccatū mortale ad et̓nā penā obligatpoteſt ſumi ex tribus. Prīo ex ꝑte eius in quempeccat̉ qͥ eſt infinite bonitatis et potētie .ſ. deꝰVnde et offenſa ip̄ius infinita pena digna eſt.qͥa qͣnto eſt maior ī quē peccatur. tanto magispeccatū punietur. ẜm ph̓m ī. vj. ethi. Et criſodicit. Omīs iniuria talis eſt qͣlis fuerit perſonapatientis iniuriam. In magna enim perſona& ſi modica fuerit iniuria fc̄a ē magͣ. In modicaaūt ꝑſona et ſi magna īiuria fc̄ta fuerit modicaeſſe videtur. Secundo ex parte peccantis. Conſtat em̄ ꝙ peccans mortalit̓ finem dilectioīſ ſuein eo in quo mortaliter peccat poīt. vt etiā deuꝫpro illo ꝯtemnat. Cōſtat aūt ꝙ quicūqꝫ ſūme diligit aliqͥd ſic̄ finē ſue volūtatis ex hoc ip̄o vellet ſibi ſemper adherere. Et iō peccans mortalit̓illo actu voluntatis quo pct̄m mortale eligit. eligit ſemꝑ peccato adherere nͥ retͣhat̉ ꝑ accidēs.vel timore pene vel aliquo huiōi. Sed ſi multeadherere poſſet ſemꝑ adhereret. et iō ī ſuo eternō peccat. & ꝓpt̓ hoc et̓na pena eſt dignꝰ Et eſtratio beati gregorij vt dixi. Tercio ex ip̄o ſtatupeccantis mortalit̓ qui per pct̄m gͣtia pͥuat̉. Vn̄cum ſine gratia n̄ poſſit fieri remiſſio culpe. ſiqͥd̓aliquis in mortali peccato decedat ſemꝑ cl̓pa ineo remanebit cū vlteriꝰ nō ſit gratie ſuſceptibil̓manente at̄ culpa ſꝑ eſt obnoxiꝰ pene alias remaneret aliquid inordinatum ī vniu̓ſo. & ideo