Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

nubibus. ſignū eſt raritatis et ſiccitatis. Nigerv̓o ſignū ē denſitatis et huīditatis. Cum igiturde v̓tute ſolis nubes ī ꝑte oriētali ꝓpt̓ illiꝰ caliditatem & ſiccitatē debe̓t eſſe tenuis & alba. ſiappareat rubedo. ſiguū ē humiditas vīcit. qͥad̓be̓t̉ alba. & hoc ē veꝝ a̓gum̄tū pluuie fut̉e tn̄ potuit omīno nigra. ꝓpter ꝯtrarieta oriētis. Sꝫ ī ſero ex v̓tute occidētis ꝓpt̓ ip̄iꝰfrīgiditatē et humiditatē debe̓t nubes nig. ſiappareat rubea ſignū ē caliditas et ſiccitas ſolis vincit ſuꝑ. & iſtud ē veꝝ ſignū fut̉e ſereītatis. nec tn̄ omīno potuit eſſe alba ꝓpter cōtrarietarē occidētis. It̄ aīadu̓te aliqn̄ videmꝰnubes nigras in celo. & hoc ꝯtigit ꝓpt̓ alteramduarū cauſaꝝ. Nigredo aūt alia de fit in vapore terreſtri. & alia in vaporē huīdo. Si ſitvapor terreſtris. calor agit ī eo extͣhēdo huīdū& ꝯtͣhit̉ et adurit̉ ſiccū terreſtre ſic̄ coriū expoſitū igni. & qͥa ꝯtͣhit̉. excludit̉ ab eo lumen qd̓ p̄t̄ penetrare ip̄m. Et fit nubes nigͣ fortis nigredinis. Fit aūt nigredo in aere inferioriex vapore cōbuſto extincto. aūt nigredinisin vapore humido alia ē. qͥa calidū agit ī huīdūdiſſoluēdo ip̄m. & qͣnto plꝰ diſſoluit ip̄m. tātoefficit̉ lucidiꝰ. Et nigredo ī huīdo pōt̄ cauſari ex calido. ſꝫ potiꝰ calidū c̓cūſtāſ expellit vndiqꝫ frigus ad nubē huīdā. & illud frigꝰ huīdum vapor inſpiſſat̉ & ꝯdenſat̉ in nubem dēſaꝫque ꝓpter ſui denſitatē pōt reciꝑe radios ſolvel ſtellaꝝ ī interiꝰ ſui. Et remanet nigͣ. quianigrū cauſat̉ ex pͥuatōe luīs ab interioribus perſpicui. Si at̄ ſit vapor aqueꝰ ſubtiliſ. & habeatin ſe oꝑatōnē calidi vndiqꝫ circūfuſi. nec friguſaliquid oꝑet̉ in ip̄m. id recipit ī ſe ſubtilitatē etdiſgregatōꝫ ex oꝑatōe calidi. Et ideo radios celeſtiū recipit in intrinſecus ſui. Et ideo fit nubes alba. & ſi ad t̓rā repͥmit̉ a frigore aliquo fitīde nebula alba. Si at̄ nubes hēat ī ſe humidumfumoſū admixtū aliqͣntulū t̓reſtri aduſto. & recipiat ī ſe radios corpoꝝ ſuꝑioꝝ. fiet rubea nubēs. aliqn̄ habet purpureā rubedinem radijsinferiꝰ veniētibus ad humorē nubis ī mane inſero. Et hoc ſignat pluuiā in eodē die futurā. ſifu̓it ī māe qn̄ꝫ vapor quē ſol adducit ſigͣt̉ vehement̓ eſſe huīdꝰ et p̄paratꝰ ad ꝯu̓ſionē. Si at̄habeat nubes qͣſi ſuꝑ ſe reſperſaꝫ purpureitateꝫobſcurā valde. & ſit nubes valde denſa. & illa rubedo eſt ex ꝑtibus terreſtribꝰ aduſtisinflamari incipiūt ī vētre nubis. Et ideo talesſūt nubes ꝑiculoſe. & veniūt in eſtate. & tōitruo paruo qd̓ eſt modū murmuris. Si auteꝫnubes ſit rorās & ꝯu̓tēs ſe ad aqͣs. incipit iaꝫſtillare p̄pt̓ frigꝰ. ꝯu̓tēs ī aquas. & recipit inſe lumē celeſte. tūc illa nubes erit viridis coloīſEt per hoc patet operatō caloris maior eſt īnube rubea qꝫ ī alba. qͥa albā adurit ſꝫ rubeā& p̄cicipue que ī ſcd̓o rubea ē. Et oꝑatio caloris in illa que tendit ad viriditatē minor ē qͣꝫī rubea vel alba ſꝫ tn̄ maior ē qͣꝫ in illa quē nigraeſt ex nigredine cauſata ex frigido ꝯdēſante nubem Itē ſcias nubes fiūt in aere in locis ībus abſcindit̉ v̓tus lumīs radioꝝ ſolis et ſtellarum. quaꝝ lumē eſt radiās in aere ex reflexionead corꝑa ſolida ſūt aquā et terra. Abſcīdit̉ at̄& ſeꝑat̉ a vapore terre et aque in locis illis. &TTideo diſgregat eas in loco illo. & illa ē regiomedia aeris. Ad illā em̄ ꝑueīt caliditas queeſt ex vicinitate ignis deſurſū. nec etiā calor exreflexionē radioꝝ generatꝰ deorſū. & ita remanet frigidus. ignis em̄ ibi vicinꝰ vīcit feruēticalido ſuo ſuꝑ aerē eſt illic. & neqͣqͣm vīcit̉ab aere. & ꝯſumit omnē vaporē illic eleuatū Et attende ſic̄ ꝓbat̉ in libro de crepuſculisvapores lōgius tribꝰ miliaribꝰ vel paulo minus a terra eleuant̉. Vnde & poeta dicit̉ olīpus excedit nubes. Vide de hoc etiā in mons.& etiam in nix niuis.Nubidus. a nubes d̓r nubidꝰ da. i. obſcurꝰquaſi nubi datus. & cor̓. bi.Nubilis. a nubo bis. d̓r hic et hec nubil̓ & hocle. i. ad nubēdū habilis. & cor̓. bi.Nubifer ra. rum. ferens nubem. et corripit penultimā. ex nubes et fero fersNubiger ra. pnl̓. cor̓. gerēs nubēPubilo las. in nubiluꝫ vide.Pubilū. a nubes d̓r hoc nubilū li. i. nubes obſcuritas. Vn̄ nubilꝰ la.. i. obſcurus. ſpiſſus.Vn̄ ouidius triſtiū. fueris felix multos nu̓abis amicos. Tempora ſi fue̓int nubila ſolꝰ eris.Vnde nubiloſus ſa. ſū. Et a nubilꝰ deriuat̉ nubilo las. laui. lare. i. obſcurare. ſpiſſū facere. Etꝯponit̉. Annubilo las. Cōnubilo las. Denubilolas. i. valde nubilare. ſpiſſū facere vl̓ nubila auferre. Enubilo las. in eod̓ ſenſu. In nubilo las.nubilo las. Obnubilo las. i. obſcurare. Et ē acti nubilo oībus ſuis compoſitisNubo nubis. nupſi. nuptū olim erat actiuūmaritare. Vn̄ in euāgelio neqꝫ nubēt neqꝫ nubētur. math̓. xxij. Sꝫ eſt neutrumpaſſiuum. &ꝓprie ꝑtinꝫ ad mulieres. vt nubo tibi .i. maritortibi. vel ducor a te in nuptā. Itē nube̓ .i. tegereEt ab hac ſigͥficatōne tracta ē pͥma ſignificatio.quia tūc femine nubūt pͥmū capita eaꝝ tegūtur. Nubo componit̉. Cōnubo bis. i. ſiml̓ nuboInnubo bis. i. valde nubere vel intꝰ. Prenubobis. i. ante nube̓. Obnubo bis. i. tegere vel oꝑire. Nubo ẜm ꝑtinet ad femīas ſuiſ ꝯpoſitiſeſt neu̓tꝝ. ſꝫ tege̓ ē actiuū It̄ nubo et eiꝰpoſita faciūt p̄teritū in pſi. vt nupſi. & ſup̄. inptum vt nuptū. & ꝓducūt hāc ſillabā. Vnd̓ouid̓. epy. Si voles apte nubere nube pari.ẜm hūg. Et format̉ p̄teritū a pͥma ꝑſona pn̄tis īdicatiui bo mutata in pſi. & ſup̄. a p̄terito pſi inptum. Et q̄rit pͥſ. in. ix. li. de ſcripſi et nupſicur per b. ſed p. ſcribant̉. Et reſpondethoc fit cauſa euphonie. qͥa in pnͥcipio ſillabe bante s. vel t. pōt inueniri. vt ipſe. aptus.abſonus. abſtinēs. & ſimilia in principio ſillabe ꝯiūctas b. et s. hn̄t. p̄pō ē ſeꝑatim ſillabaaccipienda. Igit̉ ꝑticipia quoqꝫ ſupͣdictoꝝ verboꝝ rōnabilit̓ per p. & t. ſcribunt̉. ſcriptus nuptꝰ. & noīa ex his d̓riuata. vt ſcriptor. nuptiextē ſcias nubo ꝓducit primam. tamen v. āteb corripitur in his compoſitōibꝰ. Innuba. Pronuba. Connuba. per totū corripit̉ an̄ b. inhac termīatōe cōnubiaNucicula. le. dimi. ꝑua nuxPucilla le. id eſt amigdala. ſcilicet minor nux.Et dicitur a nux.Nucleariꝰ clearij. fe. ge. arbor que fert nuces.