Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Nenta te. herba odorifera ē. de macer. Trita canis morſū ſuꝑaddita ſale curat.Nentatus. ta.. in mentū eſt.Aentior a mēs d̓r mentior tiris. titus ſum tiri..i. contra mentem ire et dicere .ſ. alit̓ dice̓ qͣꝫ inm̄te exiſtīare. ſiue veꝝ dicat ſiue fl̓m. Vn̄ & dicendo veꝝ pōt aliqͥs mētiri. & dicēdo fl̓m pt̄mentiri. It inter mēdaciū dicere. & m̄tiri ē dr̄naſicut dixi in mendaciū Et ſcias mētiri et falſum dicere habēt ſe vt excedētia et exceſſa. quia omīs qui mentit̉ dicit falſū. imo et aliqn̄ dicit veꝝ. licet ip̄e intendat dicere fl̓m. Et ecōu̓ſo omīs qui dicit fl̓m mētit̉. imo aliqn̄ credit ſedicere veꝝ licet dicat fl̓m. Ergo qui mentiturſemꝑ fallit voluntate. licet qn̄qꝫ fallat̉ in factiveritate. & ideo ſemꝑ peccat. Qui v̓o dic̄ falſū ſemꝑ peccat. Aliqn̄ em̄ dicit fl̓m intētōnefallendi. & tūc eſt pct̄m et mendaciū. Aliqn̄ eciam dicit fl̓m. & credit ſe dicere veꝝ. & tūc ſi adhibuerit diligentiā debitā peccat. Sinautempeccat ſaltem venialit̓. Qui aūt dicit mendaciūſemꝑ peccat. Et ſcias dice̓ falſū eſt dicerealiquid ita eſſe quod non eſt ita. diſtīctō vtꝝintendat dicere veꝝ vel falſum. Et nota illequi iurat. aut ſimpl̓r aut doloſe iurat. Si doloſe. ex duabus ꝑtibus pt̄ culpa ſequi .ſ. ex fractōne iuramēti et ex dolo. Quāuis ergo ex ip̄a.ne iuramenti īquātum iuramentū. non obliget̉ad ſeruādū ip̄m. niſi ẜm ſuā intentōnem tam exneceſſitate iuramenti inqͣntū fuit doloſū obligatur ad cōſeruādū talit̓. vt ex dolo alius nonledat̉. & hoc eſt qn̄ ẜm intentōnē recipiētis inplet iuramentū. Et ſic ītelligit̉ illd̓ iſidori. Quacunqꝫ arte v̓boꝝ q̓s iuret. deuſ tamē cōſciētieteſtis eſt ita hoc accipit. ſic̄ ille cui iurat̉ intelligit. Si aūt ſimpl̓r iuret abſqꝫ dolo tunc ī foroſcientie obligat̉. niſi ſcd̓m intentionem ſuamSed in foro ꝯtentioſo vbi ītentō ignoratur obligatur ſcd̓m verba cōmunit̓ accipi ſolent. vtdicit frāter thomas.Ventū. a moueo ues d̓r hoc mentū ti. quaſi mouentū. quia ſemꝑ eſt ī motū. Vl̓ d̓r mentuꝫ. qͥainde mādibule oriant̉. vl̓ quia ibi iungant̉. Vn̄mentoſꝰ ſa. ſū. Et mētatus ta. tum. id eſt habēsmagnum mentum.Oeo as. aui. are. i. manare. decurrere. Vnd̓ hicmeatus tus. Et et hec meabiliſ et hoc le. Meoꝯponit̉. & d̓r cōmeo as. i. ſil̓ meare. Itēcircum. & d̓r circūmeo as. Item cum de. & dicitur demeo as. Item cum per. & dicitur ꝑmeo.as. Item re. & dicit̉ remeo as. Item trans& d̓r tranſmeo as .i. vltra meare. Meo as. neu.eſt oībus ſuis compoſitisPeraca. a merax d̓r hec meraca ce. quedā potōde vino ad vitiatū cerebꝝ purgandū facta. vn̄meracus ca.. i. purgatoriꝰ. & ꝓd̓. pl̓. Perſiꝰ.Antichiras meliꝰ ſorbere meracas.Meraculus. a merax d̓r meraculꝰ la.. aliqͣntulū merax. Et hoc meraculū li. quedā potiovino facta. id̓ qd̓ meraca ce.Gerax. a merus quod ē purꝰ. dicit̉ merax cis.ge. oīs i. purꝰ clarꝰ. defecatus. Et comꝑat̉ merax cior. ciſſimus. Vn̄ meracit̓ cius. ſime. adu̓bium. Et hec meracitas. tatis. id eſt puritas. claritas. Vn̄ deutro. xxxij. Et ſanguinē vue bibe Erent meraciſſimum.ercator toris. in mercor caris. ē.Percatuſ. a mercor caris. d̓r hic mercatus tꝰ.cetus multoꝝ vendentiū vel ementiū. vl̓ locusvbi vendit̉ et emit̉. Ezech̓. xxvij. Et auro quodꝓpoſuerūt ī mercatu tuo. Et hoc mercatum ti.res vēdit̉ et emit̉. Et ponit̉ qn̄qꝫ mercatu.ercedarius. a merces et do das. componiturhic mercedarius darij. ſeruꝰ vl̓ alius qui diſtribuit pecuniā ſub dn̄o ſuo.Percedonius. a merces et dono nas. compoīt̉mercedoniꝰ nij. dominus qui ſoluit mercedemMercedula le. dimi. ꝑua mer) operarijs ſuis.ces. & corripit du. Quomodo aut formet̉ mercedula. dixi in apicula.Percēariꝰ narij. p̄cio cōductꝰ .ſ. accipit mercedem. Idem et baro quia fortis eſt in laboribꝰa bari quod eſt grauis .i. fortis cui cōtrariꝰ ē leuis. i. infirmꝰ. Et eſt ſcribendū vnū n. qd̓ deriuat̉ a merces mercediſ. & d. mutat̉ in n. Quidātn̄ dicūt mutat̉ in duo n. & dicit̉ mercennarius ſcd̓ꝫ eos. qualis mutatō fit ſepe vt a ſedeodicit̉ ſella. vbi d. in duo l. mutat̉. vt cedo ceſſi.vbi d. in duo s. mutat̉. Sꝫ pͥus dictū magis michi placet. Vide etiā in queſtorerces. a mercor vl̓ merx cis. d̓r hec merces.mercedis. p̄miū vl̓ preciū. Sed p̄cium cum par pari dat̉. Merceſ cum minus Et ſcias beatus auguſtinꝰ in ſermone de conu̓ſione pauli.de mercede eterna dicit. Opus fine. mercesſine fine. oꝑariꝰ deficeret in via attende̓tquid accepturus eſſet. Ideo iacobꝰ dicit. Om̄sgaudiū exiſtimate fratres mei in tentatōnesvarias incideritis. Om̄e .i. plenū & ꝑfectum intellige quia vt dicit gregoriꝰ. Conſideratō premij minuit vim flagelli.ercicula. le. dimi. ꝑua merx.Percidiꝰ. a merx. & dico cis. ꝯponit̉ mercidius dij. ꝓpt̓ mercedē dicēs vl̓ loquēs.Percimoniū. a merx cis. d̓r hoc mercimoniummonij. idē qd̓ merx l̓res de vna patria portatur ad aliā vt carius vendat̉.ercor. a merx cis. d̓r mercor caris. catus ſūmercari. i. vendere. vl̓ emere. nūdinare. Vn̄ hicmercator toris. Et hec mercatio onis. Et hic &hec mercabilis. & hoc le.Percurialis. a mercuriꝰ d̓r hic et hec mercurialis et hoc le. i. res mercurij. vel pertinēs ad mecuriū. Inuenitur etiam hic mercurialis pro proprio nomine cuiuſdā viri.Percuriꝰ. mercatū cōponit̉ kyrios quod ēdn̄s. & d̓r hic mercuriꝰ rij. dn̄s mercatoꝝ. Vn̄mercurius d̓r qͣſi mercatoꝝ kyrios i. dn̄s. Et interp̄tat̉ ſermo vel eloquētia. Nam mercatoribꝰmaxime neceſſaria eſt affabilitas. Vel d̓r mercurius quaſi mercator chere. i. aue. Illi em̄ ad reꝝvenaliū cōemptōnē pace ſalutatōnis alliciuntVel mercuriꝰ d̓r quaſi mediꝰ currens. qͥa ẜmomedius currat int̓ auditorē et loquētē. Vnd̓ &hermes grece d̓r .i. īterpres. Et ẜm hoc bene d̓rdeus mercatoꝝ. quia inter ementes & vendēteſẜmo eſt medius. Ideo fingit̉ habere pennas.cito diſcurrit qͣꝫ cito exit ab ore loquētis. & replet aures audiētis. Nūciꝰ d̓r qͥa ẜmonē omīacogitata enunciantur.