Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

madefacto in illo loco. qͥa pͥma aſꝑſio exiccataeſt anteqͣm ſcd̓a adueniat. & ita pua eſt aqua reſpectu loci. ſufficit ad infundendum locūſed vix ad madefactōnem. Eodeꝫ aūt eſt deaquis fluētibus in locū amphitricis. Ille enimfluūt ſuꝑ loca āpliſſima. vix ip̄a ſufficerēt humefacere in ſuꝑficie ſi eſſent ibi aque ī vētremaris occeani. Inſuꝑ et reſoluūtur ſucceſſiue &egrediuntur ad hoſtia fluminum. Et ideo nonapparet vtrū aliquid additum ſit ex influxū aqͣrum. & ideo non redundat occeanus Anīaduerte ambroſius dicit ī t̓cia hexam̄. Cōgregetur īquit aqua in tercia die dictū ē. & ꝯgregata ē. & frequent̓ d̓r cōgreget̉ ppl̓us et non congregat̉. Non mediocris pudor eſt imꝑio dei inſenſibilia elemēta pare̓. & hoīeſ obedire quibus ſenſus ab ip̄o t̓butus auctore eſt. Item remigius dicit tractās illud mathei. Imꝑauit ventis & mari. & facta eſt trāquillitas magna. Ea īquit nobis inſenſibilia ſunt. deo creatori omniū reꝝ ſūt ſenſibilia. Et ſicut dicit gregorius īquinto moraliū. Mare viua corꝑa in ſemetipſoretinet. nam mortua extra ſe ꝓtinus expellit.Quidā tn̄ dn̄i ſubditos viuos a ſe expellūt. &retinēt iuxta ſe mortuos in peccatis. Iteꝫ īuenit̉mare tiberiadiſ. & eſt idē qd̓ lacus tiberiadis.quo dicā in tiberias. Item inuenit̉ mare rubrumEt vt dicit̉ in hiſtorijs ſuper exodo. Mare rubꝝ eſt aqua rubea. ſed omnis terra circumſtāsrubea eſt. ex qua viciat̉ gurgēs et inficit̉. vndeminiū acutiſſimū decerpit̉. Quidqͥd etiā ad eſuin fructibus eſt in hunc colorem cadit. Ob hocibid̓ geme rubee inueniunt̉. humo īuolute ointer arenas attrite terre colorem & maris hn̄tDe hoc etiā vide in rubeo bes. Vbi nos dicimꝰrubeū. hebreus habet cannoſū. eo cāne ī litoribus abūdāt. It̄ inuenit̉ mare mortuū. & dicit̉mortuū vt dicit iſidorus ꝓpter hoc nichil gignit viuū. nichil recipit ex genere viuētiū. Naꝫneqꝫ piſces hꝫ. neqꝫ aſſuetas aqͥs et letas iergēdi vſu patit̉ aues. ſꝫ quēcūqꝫ viuētia mergēdatētaueriſ. qͣcūqꝫ arte dmnerſa ſtatī reſiliēt. & ouis vehementer illiſa. ſtatim excutiunt̉. Hoc &mare ſalinariū vocat̉ qd̓ ē in iudea.Margarita eſt quedā gēma p̄cioſa cādida. a mari dicta. Vnde dicit iſidorus. xvj. ethi. Margarita pͥma cadidaꝝ geminaꝝ quā idē margaritaꝫaiūt vocatam in cōchulis maris hoc genus lapidis inueniat. Ineſt em̄ in carne cōclee calculꝰnatus. ſic̄ in cerebro piſcis lapillus. Gignit̉ aūtde celeſti rore. quē certo anni tꝑe cōclee hauriunt. & declinat̉ hec margarita. te. Et hoc margaritū. inuenit̉ ꝓu̓. xxv. c. Inauris aurea et margaritū fulgēs qui arguit ſapientem. Inuenituretiā hec margareta quādā virgine glorioſa. amargarita gēmia dicta que gēma eſt canaida.ua et v̓tuoſa. Sic beata margareta fuit candida v̓ginitatē. ꝑua humilitatem. v̓tuoſa per miraculorum operationē.Marginalis. in margo vide.Oargo. mare cōponit̉ giro. ras. & d̓r hic &hec ma̓go in iſ. incerti gn̓is. licꝫ quidā dixerīteſt ꝯnīs. Et d̓r margo quaſi mare girās. id eſt litus maris. Vel d̓r margo qͣi mare regens vel agēs vel gerens. Tranſfert̉ etiam hoc nomen vtQImargo dicat̉ quodlibet lituſ vel limibus. & gn̓aliter extremitas vl̓ extrema pars cuiuſlibet reiVnde margineuſ nea. neū. Et hic et hec margīalis. & hoc le. qd̓ ꝑtinet ad marginē. vl̓ qd̓ eſt inmargine. Vnde gloſe dicunt̉ marginales ſūt īmarginibus libri. ad dr̄nā int̓lineaꝝ gloſarumMaria. a mari deriuat̉ hec ſūt int̓ lmneas textꝰmaria marie. mater dn̄i ꝓpter claritatem. Vndeet maria illuminatrix ſiue ſtella maris interpretatur. quia genuit lumē mundi. Sermone autēſyro. maria dn̄a nuncupat̉. & hoc pulcre. quiaoīm dn̄m genuit. et fuit v̓go maria ante ſanctaqͣm nata ex vtero Et ſcias ſanctificatō bt̄evirginis marie excellentior fuit ſanctificatōibꝰaliorū. Quod ſic patet. In ſanctificatōne enimque ſit legem cōmunē in ſacramentis tolliturculpa ſed manet fomes ſcd̓m qd̓ eſt inclinās adpeccatū mortale et venialē. ſed in ſāctificatis exvtero manet fomes ſcd̓m qd̓ eſt inclinans admortale. ſed tantū remanet īclinatio fomitis adveniale. vt patet in hieremia & ioh̓e baptiſtapeccatū actuale habuerūt. aūt m ortale ſedveniale ſed in beata virgine inclinatio fomitisomnīo fuit ablata. & qͣntū ad veniale & qͣntuꝫad mortale. Et quod plus eſt. gr̄a ſanctificatōnis vt d̓r tm̄ rep̄ſſit motus illicitos ī ip̄a. ſedetiam in alijs efficatiā habuit ita. vt qͣmuiſ eſſetpulcra corꝑe a nll̓o vnqͣꝫ vicōſe ꝯcupiſci potuit. vide ī obumbro. & ī vtus. & ī honoro Deviris et filijs duaꝝ mariaꝝ ſoroꝝ bt̄e marie matris dei habes in ioh̓es. & acuitur pnl̓. in proſſed qn̄ maria eſt pl̓e de mare grauat̉. Vn̄ q̓damTranſiuit maria fratre bt̄a maria. Poteſt tn̄in verſu hoc nomē maria corriꝑe pnl̓. Vn̄ prudentius. Nec mea poſt maria potis es ꝑſtringeiura. Sꝫ ī ꝓſa ſemꝑ huiōi noīa hn̄t accentū acu vel circūflexum ſuꝑ pnl̓. greciſmū. qd̓ cauſa maioris boatuſ videt̉ ꝯtinge. qͥa dcōes greceꝓlate magis ore rotūdo ſonat.Naris eſt gt̄s de mas & de mare.Mariſan octauꝰ mēſis ē. & acuit̉ in fine.Mariſca. a mas d̓r hec mariſca ce. ꝓprie veſica circa pōdicem mariū ex nimio fricatū ex vſu agendi opus zodomiticū ſolet eructare. Vn̄iuuenaliſ. Si pōdice leni. Scindunt̉ tumide medico ridente mariſce. Dicit̉ tn̄ qn̄ꝫ mariſca quelibet veſica ex aſſiduo carnis fricatu naſcit̉.Paritellꝰ li. dimi. ꝑuus maritꝰ. & hec maritelMaritimꝰ. a mari dr̄ la le. ꝑua vxor ſū ma̓itamaritimꝰ ma.. qͣſi iuxta mare exn̄s. Vn̄ hecmaritima me. d̓r terra iuxta mare eſt. Vel dic maritima dicunt̉ loca mari vicinā. ſic dc̄a. qͣlimaris intima. & ē eth̓ia. & cor̓. pnl̓.Paritus. a mas maris d̓r hic maritꝰ ti. Vn̄ hecmarita te. i. vxor. Et maritus ta.. ꝑtinens admaritū vl̓ maritā. Vl̓ maritatꝰ ta.. In eligendo aūt marito qͣtuor expectari ſolēt .ſ. v̓tꝰ.genus. pulcritudo. ſapīa. Ex his ſapīa potentior eſt ad amoris affectū. Similit̓ in eligenda vxore quatuor impellūt hoīem ad amore. ſcilicetpulcritudo. genus. diuitie. mores. melius tamēſi ī ea moresqꝫ pulcritudo querant̉. Nūc at̄ illequerunt̉ qͣs diuitie aut forma. qͣs probitas/mos commendat. Item tribꝰ de cauſis duciturvxor. Cauſa ꝓlis. cauſa adiutorij. incōtinētie