ligno adheret. & dicit̉ a libero as. quia liberatet defendit interius lignū. vl̓ quia ille interiorcortex defendit̉ ab exteriori. Vl̓ d̓r liber a liberato cortice .i. ablato. Eſt em̄ mediū quoddā inilignū et corticem. Inde liber dicimꝰ in quo legimus. quia ante vſū carthe vl̓ mēbrane de librisarboꝝ fiebāt volumina et ꝯpaginebant̉. Vn̄ &ſcriptores a libris arboꝝ librarij vocant̉. Et īdedicti ſūt bibliopole et antiqͣrij. Sed librarij ſt̄ qͥnoua ſcribūt et vetera. Antiquarij qui tm̄ vetera. vnde et dicti ſūt. Vel d̓r liber a libertate legentiū. quia olim ſolis liberis ſtudiū legendi dabatur. Ꝙ aūt d̓r liber qͣſi lr̄aꝝ vber .i. abundāsvl̓ abundātia. ethimologia eſt ¶ Et ſcias ꝙ liberqn̄ facit gt̄m liberi. ꝓducit pͥmam. Vn̄ liber ra.ru. adiectiuū. & hec libertas tis. ab eo deſcēdēs& hic liber beri. ꝓ bacho. & ꝓ ingenuo ꝓducitli. Vn̄ quidā. Nō bene ꝓ toto libertas vendit̉auro. Sꝫ liber qn̄ facit gt̄m libri .ſ. ꝓ cōdice vl̓cortice corripit li. Vnde ouidiuſ. Legerat huiꝰamor titulū nomenqꝫ libelli. Iteꝫ quidam. Haurit aquā cribro cle̓icꝰ ſine libro. Predicta patētetiā in his v̓ſibus. Liber id eſt bachus vl̓ vir ſine cōpede natus. Ac liber eſt codex vl̓ raptusab arbore cortex Prima beri faciūt gt̄m briqꝫ ſecunda. Item quidam. Pars pͥor eſt cortex. lib̓altera. tercia ſuber. Itē d̓ liber ra. rū. et liber bridicit quidā. Non docet illa liber ſcripſitqꝫ virbene liber. De libro vite habes in ſcribo ſcribisItem de libero arbitrio & triplici lib̓tate dixi īarbitriū. ſed ibi nō dixi de quatuor ſtatibus lib̓iarbitrij. Vnde hic nota pn̄t notari in hoīe quatuor ſtatus liberi arbitrij. an̄ pct̄m em̄ ad bonūnichil impediebat ad malū nil impellebat. n̄ habuit infirmitatem ad malū & habuit adiutoriūad bonū tūc ſine errore ratio iudicaret̉ volūtasſine difficultate bonū appetere poterat. pꝰ peccatum vero an̄ reꝑatōnem gr̄e ſiue penitētie p̄mit̉ a cōcupiſcētia et vincitur & habet infirmitatem in malo ſed non habet gr̄am in bono. Etideo pōt peccare & nō pōt nō peccare etiā dānabiliter. poſt reꝑatōnem vero an̄ ꝯfirmatōneꝫpͥmit̉ a cōcupiſcētia et nō vnicit̉ et habet quidēinfirmitatem in malo ſed gratiā in bono vt poſſit peccare ꝓpetr libertatem & infirmitatem. &poſſit nō peccare ad mortem ꝓpter libertateꝫ &gratiam adiuuātem nōdū tamen habꝫ poſſe aīonon peccare vel non poſſe non peccare propterinfirmitatem. nondum perfecte abſorptam.& ꝓpter gr̄am nondum ꝑfecte conſummatempoſt cōfirmatōnem vero īfirmitate penitꝰ conſumpta et gratia cōſūmata nec vīci poterit necpͥmi & tūc habebit non poſſe peccare. vt dicitmgr̄ in ſcd̓o ſen. di. xxv. vide in peccō cas. ¶ Etſcias ꝙ de omni ſtatu hoīs aliquid accepit xp̄squi om̄ſ venit ſaluare. Sūt em̄ vt dictū eſt qͣtūor ſtatus hoīs. pͥmꝰ ante paccatū. ſcd̓us pꝰ peccatum mortale & an̄ gratiā. t̓cius ſub gr̄a et penitentia. qͣrtus in gloria. De pͥmo ſtatu accepitxp̄s īmunitatem peccati. Vn̄ augꝰ. illud ioh̓iseuan. exponēs. qui deſurſū venit ſuꝑ om̄es eſtdicūt chriſtū veniſſe deſurſū .i. de altitudīe humane nature an̄ peccata quia de illa altitudīe aſſumpſit v̓bum dei human ā naturā dū nō aſſumpſit culpam ſed penam aſſūpſit. de ſtatu ſcd̓o etI Ialios defectus. de tercio v̓o plenitudinē gratiede quarto non poſſe peccare. & dei ꝑfectā contemplationem. habuit em̄ ſimul bona quedā vie& bona patrie ſic̄ et quedam mala vie. i. pēalitates. vn̄ et ꝓpheta. ſil̓ in vnū diues et pauꝑ.Tiber eri. vl̓ bri ſb̓ſtāt̉m ī liber brabrū. expoīt̉Niberal̓ a liber ra. rum. d̓r hic et hec liberal̓ ethoc le. i. largus. hūanꝰ. benignus. ſcꝫ qui libenter donat et nō murmurat. et ꝯꝑat̉ lior ſimus.Vnd̓ liberalit̓ lius. ſime aduerbiū et hec liberalitas. tatis .i. largitas. humaītas. benignitas. etꝓ libertate inuenit̉. ſꝫ ꝓprie libertas eſt ꝯditōisliberalitas vero beneficencie et largitatis. Etē liberalis d̓r qd̓ ꝑtinet ad libeꝝ. Vnde q̄dā artesdicunt̉ liberales. qͥa n̄ nͥ liberis licebat eas addiſcere. vel qͥa volūt libeꝝ ab om̄i curā et ſolicitūdine. vnde pauꝑes ſtudere n̄ pn̄t. qͥa non ſūt liberi ab om̄i cura ꝓpter defectū reꝝ tꝑaliū. Veldicunt̉ liberales. qͥa liberāt aīm a curis tꝑalibꝰet vicijs. Liberalis ꝯponit̉ cū ī et dicit̉ illiberal̓.i. nō liberalis. et ꝯꝑat̉ et ꝓducit pͥmā illiberal̓et libertas. ſic̄ liber a quo deriuat̉ ¶ Et nota ꝙaliquid d̓r dari ml̓tiplicit̓. qn̄qꝫ ex ip̄a ꝓprietate nature ſcd̓m qd̓ dicimus ꝙ ignis dat caloreꝫſuū et ſol ſplēdorē. et huiꝰ datōis nō eſt pnͥcipium volūtas. Qn̄qꝫ ex volūtate et eſt pnͥcipiumdatōis. et hoc ꝯtingit duplicit̓. Qn̄qꝫ em̄ ꝑ dationē intendit̉ aliqͣ vtilitas ip̄ius datis. vel qͣntū ad remotōꝫ ip̄ius mali. ſic̄ qn̄ aliqͥd dat̉ ex timore. Et talis datio dicit̉ redēptio. Vel qͣntumad acqͥſitionē alicuiꝰ boni et talis datio ē ꝓprieq̄ſtus vel vēditō. Qn̄qꝫ autē nō intendit̉ vtilitas aliqͣ in ip̄o dante. et hec datō dicit̉ liberaliſet ꝓprie dicit̉ donatō. donare em̄ addit ſupͣ dare. Donū eī vt dicit ph̓us eſt datō irredibilisnō q̄ recōpēſari nō valet. ſꝫ illa q̄ recōpenſatōꝫnō q̄rit. Vnde donū importat libertate in dāteCōſtat autē ꝙ illa datō in quā intēdit̉ vtilitasdātis nunqͣꝫ ꝯpetit deo. Vnde ip̄e ſingl̓arit̓ d̓rliberalis. qͥa in oībus alijs dātibus intēdit̉ aliqͣvtilitas in dāte vel boni tꝑalis vel ſpūal̓. Vnd̓nulla datō eſt pure liberal̓ vt dicit auicēna niſi dei et operatō eiꝰibero ras. raui. Vnde liberator trix. ¶ Libero ꝯponit̉ cū cō. et d̓r collibero as. aui. i. ſiml̓.liberare. Itē cū de et dicit̉ delibero ras. Liberoact̄m eſt cū oībus ſuis ꝯpoſitis et ꝓducit li.liberrīꝰ in liber libera liberū vide.Libertas tis. a lib̓ format̉ addita tas. De hocin liberalis vide. Inuenitur triplex libertas vtdixi in arbitriū. vide etiā ī ſeruitus et ī rectorTibertinus penl̓. ꝓducta ī libertꝰ exponit̉.Tibertꝰ a liber bri. ꝓ cōdice d̓r liber ra. rū. d̓rhic libertus ti. qui ex ſeruo factus eſt liber. qͣſiliberatus a iugo ẜuitutiſ. Vn̄ liberta te. que deancilla facta eſt libera. & hic libertinꝰ ni. filiusliberti. & hec libertina ne. filia liberti. qͣſi de lib̓to natus. vel nata. Et libertinus libertina libertinum ad libertū ꝑtinēs. Libertus l̓ liberta cōponitur cum con & dicitur collibertus vl̓ colliberta qui vel que cum alio eſt libertus vl̓ liberta. vel fit. Eſt ergo ordo ẜuuſ libertus qui d̓ ſeruo ſit liber. Item collibertus vl̓ manumiſſus. li.bertinus filius liberti ꝓ filius libertini. ſimplicit̓iam liber. Vn̄ v̓ſus. Libertus pͥmus libertinuſ