Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

de lyas verū locutus eſt. ideo ille qui reſuſcitatꝰeſt. dictus eſt filius veritatis.Tonathā interp̄tat̉ colūba dn̄i.Lonicus dicitur quidam pes metricus ab inuētore. vel ꝓpter numerorum vel ſillabarum ineqͣlem ſonum. Ionos enim grece inequale diciturHabet enī quatuor ſillabas. duas breues. et duas longas. Et eſt ionicus duplex. ſcꝫ maior et minor. vel a maiori vel a minori. Ionicus maior vl̓a maiori. ꝯſtat ex duabus longis p̄cedentibꝰ. &duabus breuibus ſequentibus. vt acerrimuſ. Ionicus minor vel a minori conſtat ex pͥmis duabus breuibus. et duabus ſequentibus longis.vt peramabas. Vnde verſus. Longat primores& curtat poſteriores. Pes ionicus maior. obuius huicqꝫ minor. Item ionica eſt vna ex linguisgrecorumToppe. ioppes. ioppen. ioppe. opidum paleſtinemaritimum. Et acuitur in fine. Vnde ioppita te.Tordanis. iordanis. maſculini generis. iudeefluuius. a duobus fontibus nominatus quoruꝫvnus ior. alter dan. dicitur. Hi cōpulati iordānem faciunt. Naſcit̉qꝫ ſub libano monte. et diuidit iudeam et arabiam. qui poſt multos circūitus iuxta hierico in mare mortuum fluit. & int̓pretatur iordānis. riuus iudicij.Tos. id eſt fluuius.Loſaphat. interpretatur dn̄i iudicium.Toſeph. quia mater alium ſibi addi optaueratvocauit augmētum. Hunc pharao ſaphanet appellauit quod hebraice abſconditorum repertor ſonat. quia obſcura ſomnia reuelauerit etdixit ſterilitatem. Interpretatur em̄ ſaphanet ēgiptō ſermone ſaluator mundi. quia orbem terre ab īminente famis liberauit excidio.Loſue. interpretatur ſaluator. Ipſe enim in figura xp̄i populum a deſerto liberauit. et in terram promiſſionis induxit. Et dictus eſt ioſuenum. vel bentheleō. id eſt filius nu̓m. Itē dictꝰeſt hieſus filius naue. Vnde dicit hieronimus īꝓlogo regum. Et incipiunt a hieſu filio naue.apud eos ioſue bennū dicit̉Dota proprie dicitur hec litera i. apud grecos& eſt minor ceteris literis. quia vno ductu fit.ſcd̓m auguſtinum. Sed quandoqꝫ ponitur ſimpliciter pro qualibet litera. Vnde in matheo. Iota vnū aūt vnꝰ apex p̄teribit a lege.T ꝯtaciſmus. A iota. et ciſmos. quod eſt corruptela. componitur iotaciſmus iotaciſmi. Et eſtiotaciſmus vbi i. plurimum ſonat. vt ſi dicas.Iuno iouis iure iraſcit̉. Vel iotaciſmus eſt cumverborum coniunctio in huius i. litere aſſiduitate colliditur. vt in exemplo p̄dicto patet. Vſcd̓m huguitionem. Iotaciſmus a iota. & eſt iotaciſmus ſcd̓m eum vocalium literarum exiliſnunciatō. vel quando in iota litera eſt duplicatꝰſouus. ſcilicet quando pro vno iota pronunciāt̉duo vel econuerſo. vl̓ quando vnum exiliꝰ duoſpiſſius ſonant. Nam vnum ſpiſſius. duo exiliusproferri debent.Louenſiles. id eſt dij ad nuncia ꝓferenda d̓putati. qͣſi ioui. id eſt creatori ſaltatores. & cōpoītur a ioue. et ſalio. et corripit ſi. & declinatur.hi et he iouenſiles. Mar. capella. Limphe dijqꝫiouenſiles. Vel ſcd̓ꝫ aliā literā nouenſilesTōuis. Iupiter dicitur quaſi iuuans pater. Etcomponitur a iuuo vel iuuans. et pater. et producit primam poſitōne. Vnde ouidius epy. Iupiter eſſe pium ſtatuit quodcunqꝫ iuuaret. & īuenitur in nominatiuo iupiter vel iouis. vt dic̄pͥſ. Tamen moderni vtuntur tantum hoc nominatiuo iupiter. Huguitio autem ſic dicit. A iuoiuuas. dicitur hic iouis. huius iouis. et hic iupiiupiteris. vel iupitris. Antiquitus enim ita declinabantur nomina iſta. ſed poſtea obliqui iſtius nominis iupiter. et iſte noīatiuus iouis. abſoluti ſunt. Vnde poſtea ex obliquis iſtius nominatiui iouis. et ex iſto nomine iupiter. factaeſt quedam commixtio. & redacta ſunt quaſi invnum nomen. ſcilicet hic iupiter. huius iouis.huic ioui. & eſt compoſitum a iuuans et patervel a iuris et pater. quaſi iuris pater. quia legtam poſitiuam naturalem omnibus hominibꝰdedit vt fertur. & a iouis. hic et hec iouialis. &hoc le. Vide in iupiter.Touonius. in ianuariꝰ exponit̉.palage eſt conuerſio caſuum. vel conſtructōnis. vel quandoqꝫ totius ſentētie. & componitur ab ypos quod eſttrans. & alage quod eſt mutatio. Inde ypalageid eſt tranſmutatio. De hoc dixi ſupra in quartaparte vbi egi de antiptoſi.papanti. Ypa grece latine dicit̉ ire. anti. contra. Inde dicitur ypapanti. indeclinabile. id eſtobuiatio. vel occurſus. Vnde repreſentatio dn̄iin templo. id eſt feſtum purificationis beate virginis dicitur ypapanti. quia tunc ſymeon xp̄ooccurrit. & obuiauit. et in vlnis ſuis accepit& in templo repreſentauit. ſcd̓m huguitionem.Papias etiam dicit. Ypapanti grece obuiatio dicitur ſymeonis. ſcilicet anne et ceteroꝝ. & ſcribitur a. antepenultima ſillaba.Tpaton. dicunt greci iecur. Vnde ypaticꝰ cacum. qui patitur in iecore. vel ꝑtinens ad iecuret corripit ti. ypaticus.paticus. in ypaton eſt.Iper grece. id eſt ſuper latine.peraſpiſtes grece. idem quod ꝓtector latineVnde hieronimus in logo. gen. Cum ariſteseiuſdē p̄tolomei yperaſpiſtes.Iperbaton. quidā tropus eſt de quo dictumeſt in quarta parte in capitulo de tropis. et acuitur in fine.perbole eſt quidam tropus. de quo dixi ī qͣrta parte in capitulo de tropisIperbolicus yperbolica yperbolicum. id ē excedens veritatem. elatus. Et dicitur ab yperbole. & corripit penultimam.perborboreus. Vper. componitur cum boreas. & dicitur yperboreus rea. reum. ſuꝑ quodboreas flat. Vnde et quidam montes dicunturyꝑborei. ſuper quos & a quibꝰ boreas flat &yperbata bate dicūturI percataleticus. in cataleticus exponitur.perdulia. exponit̉ in dulia.I perfanus. yper componitur cum fanus. velfaſma quod eſt apparitio. & dicitur yperfanusyperfana. yperfanum. id eſt. ſuperbus. Vndehec yperfania nie .i. ſuꝑbia ſcꝫ cum aliquis vultapparere ſuꝑ illud quod eſt.