Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

FEVnde pͥſ. ī pͥmo minor. dicit de quodam verſu.Eſt em̄ dimetrum iambicum cōiunctum penthimemeri heroice .i. dactilice. et cor. pnl̓. heroicꝰBerōis. ab heros. dicit̉ hec herois idis .i. baroniſſa ſcꝫ vxor herōis. & hinc intitulatꝰ eſt liberquidij epl̓aꝝ. Incipit liber heroidū. qͥa fere oēsepl̓e in eo ꝯtēte. ſūt miſſe ab heroidibꝰ ad viroſet ſi aliqua ibi eſt miſſa a viro ad mulierē. nonfuit de ꝓpoſito autoris.Heronicꝰ ca. .i. heroicus. vl̓ antiquus. et dicit̉ ab heros. et corripit ni.Heros. ab her. vel heros. dicit̉ hic heros heroiſid ē baro vel vir fortis. et ſapiēs et potēs. quaſi vir herus. et qͣſi dn̄s terre. Vel dicit̉ herꝰ qͣſiethereus. quia ſapiētia et fortitudine celo dignus eſt. Proprie qͥdē heroes dicunt̉ olī poſtmortē credebant̉ deificari ob ſua merita. vt hercules. eneas. & ꝯſimiles. Et eſt hoc nom̄ tractūa iunone. Grece em̄ iuno dicta eſt hera. Vndequidā eiꝰ filius heros dictꝰ eſt. Sꝫ hec fabulamiſtice ſigͣt hic aer iunoni deputat̉ vbi volūtheroas habitare. Quo noīe appellant alicuiꝰ meriti aīas d̓functoꝝ. qͣſi viros ethereos. vel aereos. vel celo dignos ꝓpter ſapientiā et fortitudi. Ab her ergo vel herus. vel hera. deriuat̉ heros herois. & dicit̉ heros quaſi ethereus. velaereus. ethimologia eſt.Berus. ab her dicit̉ hic herus ri. i. dn̄s terre vl̓ab hereo res. qͥa alij innitunt̉ ei. Vnde hec hera.i. dn̄a. et cor. he. Vn̄ eſopꝰ. Vtiliter ſeruit nemo duobus heris.Heſdras heſdre. interp̄tat̉ adiutor.Heſito. ab heſo ſas. dicit̉ heſito tas. taui. ver freq̄n. qd̓ ſepiꝰ dubitare inuenit̉. Vn̄ hecheſitatō onis. & hīc hec heſitatiūcula. le. dimi.& hic et hec heſitabilis. et hoc le. i. dubitabilis.& heſitatiuuꝰ ua.. i. dubitatiuꝰ. & heſitabūdus da.. ſil̓is heſitāti vel dubitāti.Deſo ſas. ab hereo res. heſi. heſū heſu. v. in o.fit heſo ſas. v̓bū freq̄n. ſꝫ eſt in vſu.Teſperia ab heſperꝰ dicit̉ hec heſperia rie. ideſt hiſpania. ab heſpero ſtella in ea ꝑte lucet.& hec ē heſperia reſpectu ytalie. dicit̉ ſimilit̓heſperia. Siquidē heſperꝰ fuit frater athlantispulſuſ a germano ytaliā tenuit. qꝫ ſuo noīeiuiovel noīe p̄ſtine regioīs quā reliq̄rat heſperiā appellauit. Si ergo dicas heſperiā ſine additamēet iſipta dea ſuto ytaliā ſigͣt. Si addis aliquid ſcd̓m diu̓ſa addita. pōt ſignificare nūc hiſpaniā. vt ſi dicas vltimam vel aliquid tale. Nūc ytaliā. vt ſi dicas magnā vel ꝯſimile. & hinc hiſperiꝰ ria. riū .i. hiſpanus vel ytalicus. & hec heſperes ridis. ytalia vl̓hiſpania. & hinc filie athlantiſ dicte ſūt heſperides. vel ab hiſpania. vel a patruo heſperon.Heſperides. in heſperia vide.Cyſperus. Heſꝑa re. dicūt greci .i. hora. eſt īter diē & noctē vel ecōuerſo inter noctē et diēVn̄ hic heſpus ri. ſtella occidētalis in veſperepoſt ſolē apparet. Nec etiā dicit̉ veſperus et veſper. et corripit ſpeHeſter quedā mulier fuit. et eſt indeclinabile.& acuitur in fine.Deſternus. ab heri. dicit̉ heſternꝰ na.. herinus. cauſa alternitatis vitande. heſternꝰ diesſcꝫ heri. et heſternus cibus. id eſt heri coctus.HIſcilicet ab heri ſeruatus.Getheꝰ a. um. ꝓducit penultimam.Heu eſt interiectio dolētis. Inuenit̉ etiam. ſine h. Vide in ſuo loco.Rex. dicunt greci ſex.Hexa grece .i. ſex. & in̄ apd̓ noſ hexas diſ. i. ſexHexās hexadis. in hexa vide.Fexamerō cōponitur ab hexa qd̓ eſt ſex. et meros qd̓ eſt dies. inde hexamerō. i. liber. ſex dieꝝHexamēter ꝯponitur ab hexa quod ē ſex. et metrum. inde hexamēt̓ tra. trum. verſus cōſtans exſex metris vel pedibus. Et cor. pnl̓. naturaliterhexamētrum. Vnd̓ quidam. Fungit̉ hexamētrūpedibus ſex mobile metrū.Sexaptotus. ta tum. cōponit̉ ab hexa qd̓ ē ſex& ptōtos caſus. et dicit̉ hexaptotus ta. tum.inē ſex caſus habēs. & cor. pnl̓. Vnd̓ illa nomīadicuntur hexaptota. in vno nu̓o & gn̓e ſex diu̓ſas t̓minatōes habēt in diu̓ſis caſibus vt vnusiacus. ci. maſ. ge. i. bachus. & dicit̉. abhio as. quia facit venas hiare. Virgilius. Populꝰ alcide gratiſſīa vitis hiacōHiades. Fiados grece. latine dicitur pluuia.Vnd̓ hec hias adis. quoddam ſignum celeſte. etquelibet ſtella illius ſigni pōt dici hias. & hoc ſignū eſt in fronte tauri. & dicunt̉ hiades. ab hiados quia ortu ſuo efficiunt pluuias Vnde et latini ſucculas illas appellant. Vel dicunt̉ hiades.ab ydor quod eſt aqua. et corripit penultimamhiades. Vnde in aurora. Grece dicuntur hiadeſDalin grece. latīe dicitur vi jgutte pluuiaꝝtrum. Vnde hoc hialum hiali. quoddam genuspuriſſimi vitri. Hinc hialinus na. num .i. vitreus& acuitur in fine hialin.Hias. dis. in hiades vide.Hiatus. tus in hio as. eſt.Friberaſnenias. in nenia vide.Ribernus. ab hiēs. dicit̉ hibernus na. num.Hibernū tempꝰ eſt inter hiemē et ver. qͣi hiemevernuꝫ. quod tempus plerūqꝫ a ꝑte totā hiemēſignat. Heſdre. ij. ca. xxv. dicit̉. Multitudo mag̓eſt & tēpus hibernum. Vnd̓ hoc hibernum ni.& hoc hibernaculum li. eodē. ſcꝫ domus inhiemamus in expeditōe. & hiberno naſ. idem qd̓hiemare. vel in hibernis morari. et hec hibernianie. ꝓuincia quedam. quia ibi ſit hiems p̄cipuedura. Vnde hibernus na. num. Et hibernicus.ca. cum. Et et hec hibernēſis et hoc ſe. gētilia.Hiberus. ri. maſ. ge. fluuius hiſpanie. Vn̄ hechiberia rie. dicta eſt hiſpania. Et hinc hiberus.ra.. gētile. Et nota hiberus gentile. d̓ſignatgētē hiſpanie. et quēlibꝫ illa gēte. Et differētie ad nomē fluuij apocopat̉ ab autoribus nt̄ustm̄. & dicitur hiber. ra.. et hiber. bri & hīc hiber beris. nomē alteriꝰ gentis ab hiberis ꝓfecte ē vltra armeniam. ita dicit hug̓. & ꝓducit penultimā hiberus. De hoc etiam dicit pͥſ. cͣctans noībus ſcd̓e d̓clinatōnis. In er inquit tam maſculīoꝝ latīoꝝ ꝙͣ grecoꝝ īueniunt̉. vt caper prihiber. bri. quod apocopam extreme ſillabelatum ſolum ī hac d̓clīatōne ꝓducit er. et ab eocōpoſitum. vt celtiber beri. Celte em̄ dicunturgalli. et hiberi hiſpani. Inde dicuntur celtiberi.mixti. ex vtraqꝫ gente populi. Vnde lucanus.Et celte miſcētes nomen hiberis. Dicitur tn̄ et