Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

que in hoc libro dicunt̉. ſi grāmatici vel poete aliqua fabuloſa vident dicere. non tn̄ ſinehoc finxerūt. vt dicit̉ ouidiꝰ ī ep̄y. Si fueriterrandū cauſas habet error honeſtas.Germania. Agigno gignis. et īmania dicta eſtgermania. terradiues populis imanibꝰ. Vn̄pter fecūditatē gignēdoꝝ populoꝝ imaniū dc̄taeſt germanū. &ſt due germanie. ſcꝫ ſuꝑior iuxta ſeptētrionalē occeanū. Inferior circa renum.vel dicit̉ germania qͣſi gerēs imania q̓a plurimūabūdant ibi corꝑa īmania hominū. et īmanes nationes ſeuiſſimis durate frigoribꝰ. Que moresex ip̄o celi rigore traxerūt. Feroces animo ſuntibi homines. et ſemꝑ indomiti. raptū venatūqꝫviuētes. hoꝝ plurime gētes. varie armis. diſcordes habitu. linguis diſſone et origine vocabulo incerte. Vnde germanus na.. Et germanicus ca.. Et hinc germanicus ci. qͥdam ceſargermaniā deuicit. Vel qͥa eo anno natꝰ ē quoater eius germaniam deuicit.Oermanicꝰ pnl̓. cor̓. in germania vide.Germanus. Genitrix ꝯponit̉ mano naſ. & dicit̉ germanꝰ na.. Proprie qͥdē germani vl̓mane dicunt̉. vel habēt eandē matrē. ſed diuerſos patres .i. ab eadē genitrice manātes. Ethinc qd̓dam genus anatū dicunt̉ germane quiaplus ceteris diligant et nutriāt fratres. Germāietiā dicūt̉ habet eūdē patrē et eādē matrē vtdixi ī frater. Itē a germania p̄t deriuari g̓manꝰna.. i. de terra illa exiſtēs vel natus.Oermen. A gigno gignis. dicit̉ hoc germen geminis .i. ſurculꝰ p̄gnas. vel botrꝰ exit a ramovel radice turgeſcēdo .i. iniciū floris. Et germēdicit̉ ſemē. vel dicit̉ a gero geris. Vn̄ germineꝰnea. neū. de germine exiſtēs vel ad g̓mē ꝑtinenſ& germino nas. naui. nare .i. emittere germen.vel ꝓducere. gignere. generare creare. & ꝯpoītur. et dicit̉ cōgermino nas .i. ſil̓ germiareVnde hic et hec ꝯgermīaliſ et hoc le. Vn̄ auguſtinꝰ de ciuitate dei. Spicas coeuas ꝯgermialesrubigo interemit. Itē et dicit̉ ꝓgermino.nas. Et eſt actm̄ germino oībꝰ ꝯpo. et corr̓.Oermineus nea. neum. penultima cor̓. mi.Oero ris. geſſi. geſtū .i. facere Ii germen eſtvel ferre. vel āmmiſtrare. Gero ꝯponit̉ pluribus noībus. vt armiger. Scutiger. clauiger. etſimilia. Et ſciaſ oīa p̄dicta noīa inueniunt̉ poſita ſubſtātiue in quolibet genere. Et differt gerere a ferre. qͥa gerimus noſtra velut naturalia.aliqua a naturā ī nobis ſūt. Sed ferimꝰ impoīta nobis. Itē gero ꝯponit̉ p̄poſitōibꝰ. Nlāponit̉ ad. et dicit̉ aggero ris. Itē. et dicit̉ cogero ris i. cōgregare. accumulare. ſil̓ gerere. Itē di. et dicit̉ digero ris. Itē ē. et dicit̉egero ris .i. extra gere̓. Itē in. et dicit̉ ingeroris .i. īmittere. inferre. Itē re. et dicit̉ regeroris. rit. i. iteꝝ gerit. vel deſtruit geſtū. vl̓ rp̄ortat. Itē ſub. et mutato b. in g. dicit̉ ſuggeroris. Gero et eiꝰ ꝯpoſita oīa ſūt actiua. et faciūtp̄teritū in geſſi. et ſupinū ī geſtū. et cor̓ ge. Vn̄qͥdā. Deſignat facio gero. deſignat quoqꝫ portoGerō. Gera interp̄tat̉ ſacͣꝝ vel ſanctū. Vn̄ hiczerō tis Et hec gerōta te .i. ſenex vel ſacerdos.Vnde gerōteus tea. teū. Et gerōticus ca. cum.penultima vtrobiqꝫ correp̄ta. id eſt ſenilis velGEſacerdotalisGerōta. in gerō vide.Gerōtecomiū iij. ge. neu .i. hoſpitale. locꝰ venerabilis in quo pauꝑes et ꝓpter ſenectutē ſo infirmi homines curant̉ et paſcunt̉. Et videt̉ꝯpoſitū a gerō. et comos. qd̓ eſt villa. vel comedo. talis locus in locis ſiluoſis et ī villis ſoleteſſe vt ibi gerōtes ꝯmedāt et reficiant̉Gerra. a gero geris dicit̉ hec gerra re. nuga vl̓inep̄tia. & gerra eſt piſcis inſipidus et nulliꝰ ſaporis. In plurali vero adhuc aliud ſignificat̉.gerre raruꝫ. dicunt̉ ſepes ferree circa altaria etchoros. vn̄ gerratꝰ ta.. gerris circūdatꝰ et ſeGerro. a gerra dicit̉ hic gerro rōnis. i. jptusnugator ineptus et inſipiēs. ſtultus. indiſcretꝰinſipidus. ad modū illius piſcis. Vel garrulus& tūc dicit̉ gerro qͣſi garro. a garrio ris. et hincgerroneꝰ nea. neū. ad gerrones ꝑtinēs. & ꝯpoīt̉gerro. et dicit̉ cogerro rōnis .i. gerro ſiml̓ alio. Vl̓ ꝯgerrones dicūtur aliēa ad ſe ꝯgreGerſa. a gero ris. dicit̉ hec gerſa. ſe.gantid eſt blatea. Vnde gerſo ſas. et ꝯponit̉ ingerſoſag̓ .i. īfuſcare faciē vel aliud gerſa.Oerulus la.. dicit̉ a gero ris. Et eſt gerulꝰgerit .i. baiulꝰ. portator. ſomariꝰ. iumentū. Gerula nutrix. portatrix. & inuenit̉ hoc nomē ſubſtātiue poſitū in quolibet genere. et cor̓. pnl̓.Oerundiū. a gero ris. dicit̉ hic gerēdus da.& ſcd̓m ātiquos gerūdus gerūdā. gerūdū. gerēdꝰ. Vn̄ gerūdiuꝰ gerūdiua. gerudiuū. & perſincopā gerūdiꝰ gerūdia. gerūdiū. Gerūdia velgerūdiua dicunt̉ q̄dā noīa gerūt oīmodā ſigͥficatōem ſuoꝝ verboꝝ. & īſuꝑ ſi veniūt a verbisactiuis vel coībꝰ. vtrāqꝫ gerūt ſignificatōꝫ. ſcilꝫactiuā et paſſiuā. ſcd̓m hug̓. Alij dicūt q̓busego gerūdiū deſcēdit a v̓bo actiuo. paſſiuo īꝑſonali. neutro. cōmuni. & deponēti. Et ſi d̓ſcēdit a verbo actiuo exponit̉ vbū actm̄. vt magiſtꝝ legendū eſt v̓giliū. Si vero deſcēdit a v̓bopaſſiuo debet exponi paſſiuū. vt magiſtrū honorandū eſt a diſcipulis .i. magiſtꝝ dignū eſt honorari a diſcipulis. De hoc plenius habes in tercia ꝑte vbi tͣctat̉ ſpēbꝰ v̓boꝝ ī ca. gerundioOeſa. a gero ris. dicit̉ hec geſa ſe. genus armoꝝqd̓ gallice dicit̉ giſarma vel ceſa ſe. a cedēdo. Etgeſe vl̓ ceſe galloꝝ pila romanoꝝ ſariſſe macedoOeſſemani. interp̄tat̉ villa pinguiſſi num.ma. & acuit̉ in fine.Oeſſen locus egipti. in quo habitauit iacob. &Geſtatoriū rij. illud in quo aliqͥd jacuit̉ in fīeportat̉ vt feretꝝ. & dicit̉ a geſto geſtas.Geſticulor laris. latus ſū. & in neutro genere.geſticulo las. idem qd̓ geſtio ſtis. & deriuatur ageſtus. et corripit cuOeſtio ſtis. ſtiui. ſtire .i. cuꝑe. & geſtire .i. geſtꝰfacere. ſcꝫ diuerſis modis agitare. gaudere. luxuriari. laſciuire. diffluere Sed geſtire ꝓprie maloꝝeſt. gaude̓ bonoꝝ. Et deriuat a geſtus ſtus. ſtuiItē īuenit̉ hec geſtio onis. et tc̄ d̓riuat̉ a gero riſOeſtito tas .i. frequenter geſtare. Et eſt frequētatm̄ de geſto ſtas. et cor̓. ſti. & eſt fre. de geſtoſtas. ſtatum. ſtatu. a mutata in i. breuē. et v. ī ofit geſtito geſtitas.Oeſtiūcula geſtiūcule. dimi. ꝑua geſtio. vel reſaliqua minuta.