Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

FIfiliola .i. ꝑua filia. vel etiam quā de ſacro fonteextrahimus. & corri. o. hoc ec̄ īferius vide.Hilippenſis in philippus eſt.Shilippis vrbs macedonie. ſcd̓m papiam.Shilippus pi. īterp̄tat̉ amator equoꝝ. Filosgrece latine dicit̉ amor. Et ꝯponit̉ yp̄os. qd̓eſt equꝰ. Inde filippꝰ amator equoꝝ. Vl̓ philippus interp̄tat̉ os lāpadis. qͥa lumē inuētū p̄dicauit nathanaeli. Vel interp̄tat̉ os lāpadis ꝓpterſuam luculentā p̄dicatōꝫ. Dicit̉ etiā os manuuꝫꝓpter aſſiduā oꝑatōꝫ. Philippus etiā dictꝰ ē pīalexandri putatiuꝰ. Vnde et philippi poꝝ. dct̄iſūt campi theſalici in qͥbus regnauit. Vnde lucanus Et mutina lētos prauos fecere philipposEt bizantij in qͥbus erat ſcripta illiꝰ imago. Vn̄oratius. Retulit acceptos regale numiſma philippos. vnde philippēſis. Ad philippēſes ſcribitpaulꝰ. & ſcribit̉ vnū l. cor̓. fi. et geminūp. et pt̄ ſc̓bi ī pͥma ſillaba f. latinū. vl̓ ph. greFilius d̓r qͣſi famulꝰ a familia. Vn̄ hec cumfilia lie. & deſinūt dt̄us et ablt̄us in abus vt filia filiabꝰ. ad differētiam maſculini. & dicunt̉ filij et filie a familia. qͥa pͥmi exiſtūt in ordine naſcētiū. Familia em̄ incipit a patre et terminat̉ ītritauo. Sed ſtirps ex longinqͣ generis ſanguīevocat̉. Quidā tn̄ dicūt filiꝰ dr̄ a filos quod ēamor. qͥa ſit amor patris vel matris. Vel d̓r a filo generatōis. Eſt em̄ filiꝰ filū generatōnis ꝓcedendi in poſteris. ſed vbi deeſt filiꝰ. frangiturfilū generatōis nec vltra ꝓcedere pōt. Scd̓ꝫ v̓oauguſtinū filiꝰ dicit̉. qͥa fit vt ille. i. vt pater. ſꝫpotiꝰ eſt ethimologia ꝙͣ ꝯpoſitō. & ꝯueīt ꝓpriefilio dei. qͥa oīa eſt ſimilis patri. Et nota quadriꝑtitus eſt ordo filioꝝ. ſcꝫ vnigenitus. pͥmogenitus. medius. nouiſſimꝰ. Primogenitus dicit̉ante quē nullus. vide in pͥmogenitꝰ. Vnigeītꝰdicit̉ an̄ quē vel poſt quē nullus ē natꝰ. Mediꝰint̓ oēs. Nouiſſimꝰ poſt oēs. Idē ē et minimꝰ amonāde nouiſſimꝰ at q̓a nouꝰ cet̓i p̄cedēdoātiqͥores exiſtūt. It̄ qͣtuor modis dicunt̉ filij ſcꝫnat̉a vt filij nat̉ales. Imitatōe vt iudei dicūt̉filij abrae ip̄iꝰ fidē imitātes ex gētibꝰ. adoptatione. Et pōt adoptari qͥlibet maſculꝰ ꝙͣ femina dumodo ſit minoris etatis patre adoptiuoita filiꝰ naturalis eiꝰ eſſe poſſit. Doctrina ſic̄apoſtolus appellat eos filios quibꝰ euāgeliūdicauit. Itē dicunt̉ filij liberi. qͥa ſic̄ ſeruus ē inpoteſtate dn̄i. ſic filiꝰ eſt in poteſtate patris. &inde etiā filio fit emācipatō vt ſit liber a patre.ſic̄ ſeruo manumiſſio. Vel dicunt̉ liberi. qͥa ex libero ſint matrimonio orti. filij ex libero & ācilla orti ſeruilis ꝯditōis ſūt Semꝑ em̄ naſcit̉teriorē parētis ſtatū ſumit. A filiꝰ aūt diciturfilio lias .i. filiū facere. & parere. & ꝯponit̉ filiꝰ& dicit̉ filiuſfamilie. vel familias. vel familiarū& ſūt filijfamiliaꝝ vel familias. filij nobiliū. qͥaoliꝫ numerabant̉ niſi familie nobiliū. Vel filijfamiliaꝝ dicunt̉ liberi. & eſt familias. gt̄us grecꝰ d̓r filiuſfamilias. et acuit̉ ī fine familias.FIliuſfamilias. in filiꝰ exponit̉.Filiuſſaltꝰ d̓r dauid in ſcd̓o regū. xxj. ca. f. vbiſic dr̄. Ierciū quoqꝫ fuit bellum ī gob cōtra philiſteos in quo ꝑcuſſit a deodatus filiuſſaltꝰ polimitarius bethleemites goliath getheum. Vbidicit magiſter in hiſtorijs. hijs qͣtuor noībus ex-pͥmit̉ dauid. & dicit̉ adeodatus. quia ad liberationē iſrahel datus eſt a deo in regem. Filiuſſaltus qͥa de paſcuis et ſaltū aſſūptus eſt. Polimitarius. qͥa de genere beſeliel polimitarij fuit mater eius. vel quia multis modis āpliauit cultumdomini. Gethleemites dicitur a patria.Filix. a filuum dicit̉ hic filix cis. quedam herbaquia folia eius quaſi fila ſūt. Vel dicit̉ a findo.vel a ſingularitate folioꝝ quaſi fenix Arabesſingulare fenicem vocant. et cor̓. pnl̓. in gt̄o filicis. Vnde virgilius in ſcd̓o georg. Et filicē curuis inuiſam paſcit aratris.Hilocalus li. i. amator boni. cor̓. penul. Et componit̉ a filos quod eſt amor. et calō bonum. & ēcōmunis generis. ſicut et philoſophus.Silocopus. Filos ꝯponit̉ copos quod eſt labor vel opos qd̓ eſt viſio et dicitur hic et hecphilocopus pi. i. amator iactātie. vult vt labor ſuus appareat ꝓpter vanam gloriam. et corripit penultimam ſcilicet co.Flogeus. Filos ꝯponit̉ ge. quod eſt terra& dicitur hic filogeus gei. quartꝰ equꝰ ſolis. qͣiamans terram. videtur em̄ ſol amare terrampoſt nonam declinat ad eam. tunc em̄ ad occaſum tendit. et producit penultimam.Hilomena. auis lucinia interp̄tat̉ canens dulcit̉eo dulciter cātat. et ꝓducit penultimamFilon grece latine dicit̉ folium.Hilos grece latine dicit̉ amor. et accētuat̉ vltiFiloſophus. Filos ꝯponit̉ cum ſophia jmaqd̓ eſt ſapientia. et dicit̉ hic et hec filoſophꝰ p̄hiid eſt amator ſapientie. Vnde hec philoſophiaphie. amor ſapiētie. Et hīc philoſophicꝰ ca..Et philoſophor pharis .i. ſtudere filoſophie. veldocere philoſophiā vel tractare vel moremphiloſophi ſeqͥ. & pōt dici verbū morale. vel inmitatm̄. et format̉ ab hoc ablatiuo philoſophoo. mutata in or. vel addita r. Et nota philoſophus ꝓprie d̓r. diuinaꝝ et humanaꝝ reꝝ ſcientiam habet. et om̄em bene viuendi tramitē tenet fert̉ hoc nomē pͥmū eſſe exortū a pictagora. greci veteres āte ſophos. vel ſophiſtasid eſt ſapientes vel doctores ſapiētie ſemetip̄oſiactātius nominarent. iſte interrogatus qͥd ꝓfiteret̉ verecūdo nomine filoſophū .i. amatoremſapiētie ſe eſſe reſpōdit. qͥa ſapientē ꝓfiteri arrogantiſſimū videbat̉. Ita deinceps. poſtea poſteris placuit. vt ꝙͣtalibus de rebus ad ſapientiāꝑtinētibus doctrina qͥſqꝫ vel ſibi vel alijs videret̉ excellere. niſi philoſophus vocaret̉. Etnota philoſophus idem eſt quod ſapiēs. & filoſophia idem eſt quod ſophia vel ſapiētia. velphiloſophice loqͥ. ꝙͣuis interp̄tatō aliud videat̉ſonare quod fuit factum a pictagora vt dicimꝰEt ſcias filoſophie tres ſūt ſpecies. ſcꝫ phiſicalogica ethica. & eſt philoſophia meditatō mortis. quod magis ꝯuenit criſtianis. ſeculi ambtione calcata. ſimilitudine future patrie viuūt.Vel vt dicit areſtotiles in libro de regimine re. Filoſophia nil aliud ē abſtinētia & victoria ꝯcupiſcibiliū. In iob at̄ ca. xxviij. dicit̉. Eccetimor dn̄i ip̄a eſt ſapiētia. et recedere a malo ē ītelligentia. Vide in terra et in noctua & ī ſilio& ſcias areſtotiles in tercio thopic̄. dicit. Alquādo aūt meliora nec etiā magis eligenda ſūt.