Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Cōfertio tis. differtio tis. Infertio tis. inferſi.infertū. defertio tis. Refertio tis. Suffertio tiſEt ab oībus iſtis deſcendūt frequētatiua. Conferto tas. differto tas. Deferto tas. Inferto taſReferto tas. Sufferto tas. Fartio et oīa eiꝰ ꝯpolita ſūt actiua. et oīa faciūt p̄teritū in ſi et ſupi in tum. formant̉ em̄ a p̄terito ſi cōuerſa īlicet qn̄qꝫ inueniatur p̄teritū eoꝝ in ciui et ſupinum in citum. oīa ab eo ꝯpoſita mutāt a ſimplicis vbiqꝫ in e. Et ē fartio qͣrte ꝯiugatōisFares interpretat̉ diuiſio Vnde dictus ē phares qui diuiſio interp̄tatur qꝛ tūc natus eſt qn̄ linguas terra diuiſa eſtFaretra. a feron qd̓ eſt mors. dicit̉ hec faretratre. vbi portant̉ ſagitte. quaſi fereteca .i. mortiſ repoſitoriū. Quot em̄ fert ſagittas. tot fertet mortes. Quidam tn̄ dicūt faretra deriuat̉a fero fers. qͥa mortes .i. ſagittas ferat. ſed pͥusdictum videt̉ veriꝰ: Et hinc feretratus ta. tumarmatus. et inſtructꝰ faretra. vel habet faretrā ſcd̓m hug̓. Papias vero dicit. Faretra ē teca ſagittaꝝ. a ferēdo iacula dicta. ſicut feretrūa ferēdo funus faretra dicta ferat tetrum .i.mortē. et cor̓. penultimam naturaliter.Sarina. a farre. dicit̉ hec farina ne. qͥa ex eo fiat. Vnde hec farinula le. dimi. Et farinaceꝰ cea .i. de farina factus. Et farinoſus ſa. ſū. id ēFarinula le. dimintiuum par) plenus farinaua farma. et cor̓. penultimam.Sariſeus. a fares qͥd̓ eſt diuiſio dicit̉ fariſeꝰ ſeaſeū .i. diuiſus. & hinc quidā heretici dicti ſuūtphariſei. qui diuiſi interpretant̉. qͥa traditōneset obſeruatōes legis quas illi deuteroſas vocātiuſticia p̄ferūt. Vnde et diuiſi vocant̉ a popl̓oquaſi iuſticiā dei. vel qͥa decalogū legis ībranulis ſcribentes et ꝯplicātes eas et ligantesin frōte geſtabāt vt religioſi iudicarent̉. et ind̓phariſei .i. diuiſi a populo dicti ſūt. Et vt dicit̉in hiſtorijs ſuꝑ euāgelia. Tres erāt ſecte iudeo a ꝯmuni reliquoꝝ vita et opinionē diſtātesphariſei. ſaducei. et eſſei. Phariſei cultu auſteroet victu pauco vtebant̉. traditōes ſuas ſtatuētes quibus traditiones moyſi determinabāt pictacia cartarum in fronte gerebant. & in ſiniſtro brachio c̓cūligata. qͥbꝰ d̓calogꝰ īſc̓ptꝰ erat qͥa dixerat dn̄s. hec habebis qͣi quid appenſūet in manu tua &. et hec dicebant̉ philateria.a philaxe qd̓ eſt ſeruare. et thorath qd̓ ſonat legem. Iſti etiā maiores fimbrias alijs deferentesſpinas eis alligabāt. quibꝰ puncti in deambulatione memores mādatoꝝ dei fierēt. et pōt ſcribi phariſeꝰ ph. grecū. vel f. latinū. vide ī ſaSarma vel farmacon. lingua ſyroꝝ d̓r duceivnguentum vel medicamentumFarmacenticus ca.. dicit̉ a farmacia. Et ſcias tria ſūt genera curatōis. Vnum eſt farmacenticū. a farmacia eſt medicamentoꝝ curatōSecūdū eſt dieticū. adieta qd̓ eſt obſeruatō legis et vite. Terciū eſt cyrurgicum. a cirurgia. eſt ferramentoꝝ inciſio.Farmacia cie. eſt medicamentoꝝ medicina. veldomus vnguentaria. et dicit̉ a farma ſcd̓ꝫ hug̓.et pap̄. Vel dic farmacia largo dicit̉ omīsmedicīa maxīe ꝯpoīta. ſꝫ ſtricto et ꝓprie farmacia ſumit̉ medicina laxatiua.O ASarmacopola. farmacon ꝯpoīt̉ pole qd̓ eſtvendere. et dicit̉ hic et hec formacopola poſe.id eſt vnguentoꝝ ſiue medicamentoꝝ venditorvl̓ venditrix. Vel ꝯpoītur a farma & copoſ qd̓eſt labor. Vnde farmacopola le. i. vnguētariꝰlaborat circa vnguenta. et cor̓. po.Harmacus. a farma vel farmacon dicit̉ hic farcus ci. i. maleficꝰ. Et hec farmaca ce. Vel ſcd̓mgrecā declinatōem farmace farmaces .i. muliermalefica ſcꝫ maleficia faciēsHaros. a fos qd̓ eſt lux vel ignis. dicitur hocfarum fari. vel hic faros. et vertitur in latinumet dicitur hic farus fari. turris maxima iuxta alexandriā in mari. dicta ſic. qͥa flamaꝝ indicioge videat̉ quaſi foſſoros vel quaſi foſoroſ. oroſviſio dicit̉. et inde pharos. quaſi foros .i. viſioignis. Viſus eiꝰ luminis eſt ad ꝓnunciandū nauigantibꝰ vada et portus introitꝰ vel portumibi eſſe. Hinc etiā quēlibet mōtem iuxta portūpoſitum. et quālibet turrim ſimiliter iuxta portum poſitam ſuꝑ quē vel ſupra quā ignē accēſopoſito deſignabāt nauigantibꝰ ibi eſſe portū. &introitū ad portū pharō vocabāt. Vn̄ et q̄damturris in italia dicta eſt faros. ꝓpter vtilitatemtalem. Et hinc etiam in porticibꝰ machina adlucendū fabricata faros dicta eſt. It̄ a pharosri alexandrie quedā ciuitas in egipto dicta eſtfaros. Et pharos ciuitas vl̓ turris quādoqꝫ ponit̉ egipto. Vnde inuenit̉ fariꝰ ria. riū .i. egiptiacꝰ. & hīc oēs reges egipti dicti ſūt pharaoarracū ci. puls ex farre facta vl̓ pin nes.guīs cibus generaliter. & dicitur a far farris.arrago. a far farris. dicit̉ hec farrago ginis.id eſt. ſtramen vel quelibet vilis ānona. vel q̄libet mixtura pabuloꝝ. Vnde ꝑſius. In tenui fairagine mendax. Et hinc facta trāſlatōe farragodicit̉ multitudo ſcolariū. quaſi deſpectiue. quiaex diuerſis et varijs gentibus ſit collecta. Proprie tn̄ farrago eſt herba ordeacea adhuc viridis et granis ad maturitatem adhuc tͣgeſcēHartu. A fartio tis. dicit̉ hoc fartum tibusti. qd̓ et fertū ti. inuenit̉ .i. repletio extoꝝ vl̓tris .i. caro ꝯciſa et minutata qͥa ea inteſtina fartiant̉ .i. repleant̉ cum aliarum rerum commixtione. Idē & farcimen dicitur. Item fartum eſtſupinum de fartio tis.Farus fari. in faros exponit̉Has. a facio cis. dicit̉ hoc fas. act̄o hoc fas. vocatiuo o fas. i. licitū. et differt a iure. qͥa fas eſtlex diuina. Ius eſt lex humana. Fas eſt alienūagrū trāſire. aūt eſt ius. Et vt dicit pͥſ. ī tractatu verboꝝ. Differētie multa ſolēt vel taceri vel cōtra regulā ꝓferri. vt fas gt̄m habet. Nam ſiue facis ſiue faris vel faſis vel faſſisdicamus aliud pōt ſignificare. Vide etiā ī fauxSaſcenia. a faſcis dicit̉ hec faſcenia faſcenie .i.clauſibil̓ vallacō circa caſtra et ciuitateſ. ſolētfieri qͥbꝰdā faſcibꝰ ſtipulaꝝ et lignoꝝSaſces in faſcis exponit̉.aſcia. a faſcis dicit̉ hec faſcia ſcie. qua tegit̉pectus. et papille compͥmunt̉. vel puer inuoſuit̉ qͥa ī modū faſciculi corpus ligat. Vnde faſcio as .i. faſcijs īuoluere. et ꝯponit̉ diffaſcio asfaſcijs diſſoluere. Refaſcio refaſcias. iterū faſciare vel diffaſciare