Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Partibor et mētibor. ſed hoc ātiqͥtas abſoluitet ſolū duo verba qͣrte ꝯiugatōnis faciunt illudfutuꝝ in bo ſcꝫ eo et queo et ꝯpoīta ab eis excepto ambio. In cōpoſitis tn̄ ab eo inuenit̉ etiamillud futuꝝ qn̄qꝫ ī am. vt in luce euāgelio. Celūet terra trāſibūt verba aūt mea trāſient. Etperibit et periet Itē ſcias ꝑticipiū pn̄tis etpreteriti īꝑfecti tꝑis naſcit̉ a pͥma ꝑſona p̄teriti īperfecti indicatiui modi in om̄i ꝯiugatōemutato in nsͣ. vt amabā amās. exceptis in eo deſinentibꝰ quarte ꝯiugatōis verbis mutāt bamin ns. vt ibā iens qͥbam qͥens. p̄teribā p̄teriens.Nec etiā ꝑticipia habēt obliquos caſus ie.eu. vt iens eūtis. qͥens q̄untis. p̄teriens p̄tereūtis. trāſiens trāſeutis ābiens ambeūtis. rediēsredeuntis. ſubiens ſubeuntis. De hoc infinitiuo iri dixi. in tercia parte in ca. degerūdioos eoy grece dicit̉ ſol vel oriens. vel pͥmusſplendor aeris clareſcētis aurora dicitur.SIous. ab eos eoy dicit̉ eous eoy. pͥmus equusſolis et adiectiue declinat̉ eous eoa eouꝫ .i. oriēEouſqꝫ .i. intm̄ ſcd̓m papiamitalispacta eſt numerꝰ inuariabilis datꝰ anno ad ſciendū quota ſit luna in kl̓is cꝰlibet mēſis. & dicit̉ epacta eb epy qd̓eſt ſupra et aucta qd̓ eſt augmentū .i. exceſſusāni ſolaris ſupͣ lunarē. Cōputiſte em̄ notauerūt pͥmus ānus ſeculi nullā habuit epactā. qͥap̄ceſſerat aliq̓s ānus a quo accepiſſet vndecim.Scd̓us vero habuit illos vndēcī epacta. quiſūt exceſſus āni ſolaris ſupͣ lunare. Vnde ſꝑ addendo vndecī formatur epacta. Verbi gratīaEpacta pͥmi āni eſt nulla. epacta vero ſcd̓i ē. xj.addamꝰ ergo vndecī et erūt vigintiduo. ſūtepacte tercij āni. qͥbus addamꝰ vndecī. et erūttrigintatria. quoꝝ trignita faciūt vnū emboliſ et tria remanēt epacta quarti āni. Eſt at̄emboliſmꝰ lunatō triginta dieꝝ collecta exceſſuāni ſolaris ad ānū lunarē. vnde adde vndecim ēpactiſ p̄cedētis āni et habebis epactā āni ſequētis. niſi ſūma illa excedat triginta q̓a tūc abijcetriginta et triginta eſt emboliſmꝰ. et qd̓ remāeteſt epacta illiꝰ āni. et hoc vſqꝫ ad decē et noue̓ānos. In uiceſimo aūt āno reuertit̉ ad caput. &eſt epacta nulla. et poſtea ordinem ꝓcediturſicut dictū eſt vſqꝫ ad decēnouē ānos incluſiueVnde appellat̉ ciclus decēnouēnalis. Si aūt vultis ſcire quotꝰ ſit ānus cicli epactaꝝ. accipite ānos xp̄i. et ip̄is adiūgite vnū ānū. qͥa tūc tm̄ preceſſerat iſte ciclꝰ et a totali ſūma ſubtrahite decēnouē poteſtis. et quota remāſerit totꝰ eſtānus cicli epactalis. et ſi nichil remāſerit decīꝰnonꝰ ānus erit. hoc tn̄ eſt verū ſi a kalendis ianu̓arij vſqꝫ ad kalendas ſeptēbris feceritis hācꝯputatōem. ſed ſi poſt kalendas ſeptēbris vſqꝫad kalendas ianuarij p̄dictā ꝯputatōem feceri.tis debetis addere duos ānos. qͥa in kalendis ſeptēbris mutat̉ ānus epactalis. Anni aūt xp̄imutant̉ vſqꝫ ad natiuitatē dn̄i. vel potiꝰ ad kalendas ianuarij. Vnde a kalendis ſeptēbris vſqꝫ ad natiuitatē dn̄i ad ſūmā ānoꝝ xp̄i debemusaddere duos ānos. Hug̓. aūt ſic dicit. Epacta.id eſt adiectō. Cōputiſte qͥdam ad cognoſcend̓quota ſit luna in qualibet feria ꝯpoſuerūt duogenera numeroꝝ. quoꝝ vnū regulares lunaresaliud vero epactas vocauerūt .i. adiectōnes.Et dicitur ab epy qd̓ eſt ſupͣ. et theſis qd̓ ē poſitio. quia regularibꝰ adijciunt̉ lunaribꝰ ad inueniendū etatē lune. et hoc etiā pōt dici. alio tn̄Epanalenſis eſt ſpecies ſcēmatis de ſpectuqua dixi ſupͣ in quarta ꝑte. in ca. de ſcemateEpar epatis ge. neu .i. ficatū. et dicit̉ ab epyqd̓ eſt ſupra. qͥa ſupͣpoſitū ſit. et hinc epaticꝰ ca. pnl̓. correpta patit̉ in epate. & facit gt̄usepatis t. penul. cor̓. ſcd̓m vſū. tn̄ ſcd̓m huguitionē facit ep̄aris vel epatis.Epatiariꝰ ria riū. qd̓ ꝑtinet ad epar. Plautuſ te morbꝰ agitat epatiariꝰ &. et d̓r ab eparEpaticꝰ ca. in epar vide.Epentheſis eſt quedā ſpecies methaplaſmi.dixi ī quarta ꝑte in ca. de methaplaſmo.Ephebia eſt pͥma ꝑs adoleſcētie. ſcd̓m papiamEphebia etiā dicit̉ iuuenū eminēs pulcritudo.vel collectio epheboꝝ. et deriuat̉ ab ephebus.Vel vt dicit alexander. Quo ꝓſtāt pueri locuseſt ephebia dictus. et ſic ponit̉ ephebian.Ephebian fe. ge. et indecli. accētuat̉ in fine. etderiuat̉ ab ephebꝰ. et eſt ephebian locꝰ ꝓſtitutionis vbi iuuenes meretricabant̉ et ꝓſtituehātur. Mach̓. li. ij. ca. iiij. Suꝑ hoc ꝓmittebāt. Etalia c. l. Si poteſtati eiꝰ ꝯcederet̉ ginnaſiū ephebian ſibi conſtituere.Ephebiolꝰ li. dimi in ephebus eſt.Ephebus. ab e. et phebꝰ ꝯponit̉ hic ephebus.id eſt valde lucidꝰ. ſcꝫ iuuenis pulcer. et imberbis. Vnde hic ephebiolꝰ li. dimi. Et mobilit̓ pōtdeclinari ephebus ba.. Et ephebiolꝰ la. lum.pnl̓. cor. Sed ephebꝰ ꝓdū. pnl̓. Vnde lucanꝰ ītercio. Grādeuosqꝫ ſenes mixtis armauit ephebis. Item in aurora dicitur. Ecce fugit dixere ſenes hic pulcer ephebus.Ephy qͥdā mēſura eſt ſcꝫ triū modioꝝ. & acuit̉Ephimera re. qͥdam piſcis vno die in fineorit̉ et in eodē morit̉. Inde dicit̉ ephimera. repnl̓. cor̓. febriſ ſimplex et moleſta ī vno diaffligit hoīem et eodē die perit quaſi ſupͣ diemnon excedēs. qͥa vltra vnū diem ſolet durare& inde hec ephimeris idis. genus eſt hiſtorie.ſcꝫ vniꝰ diei digeſtio. vel vniꝰ diei regularis abbreuiatō. ꝯputatō. calculacō. ephimeris etiamdicit̉ tabula manualis. vel liber in quo quotidiani actus ſcribi ſolent. et ſonat ephimeris apudnos diurnū. vel quotidianū. qd̓ latini dicūtdiurnū greci ephimeridā dicūt. Vel dicit̉ ephimeris ab epy. i. ſupͣ. & mereo res. qd̓ eſt dolereInde ephimeris. meridis dicit̉ tabula vel liber īquibꝰ vſurarij ſcribunt denarios quos mutuodāt ad pignora recipiūt qd̓ ꝯgnoſcunt ſi lucrant̉ vel non et ſi damnificantur. dolent ſuperdamno quod ipſis creſcit.Ephot. ab epy qd̓ eſt ſupͣ dicit̉ ephot indeclīabile veſtis ſacerdotalis. qd̓ latine interp̄tat̉ ſuꝑindumentū. Erat palliū ſuꝑhumerale. quo tota ſacerdotalis ambitio tegebat̉. et erāt duo gnera. Vnū lineū et ſimplex qd̓ ſacerdotes habebant. Aliud ex diuerſis coloribus auro gēmiſqꝫꝯtextū. habēs in vtroqꝫ humero lapides duosſcꝫ ſmaragdinos auro ꝯcluſoſ ī q̓bꝰ ſculpta erātnoīa patriarchaꝝ quo olim pōtifices vtebant̉.Ephrata te. pnl̓tīa. cor̓. ciuitas eſt dicta eſt