Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Oeſt mulieris. de qua habetur actuum. nono. &corripit penultimam in gt̄o dorcas dorcadis.Dortiū cij. quedam mulier ſic dicta cauſa adulatōis et blandimēti. qͣſi iuuēcula. et dicit̉ a dorcas. et interp̄tatur dorcium pulcra viſu.Dorco onis. ge. maſ. i. auidus vorator dictusſic. a dorcas qd̓ eſt videre. quia ſolo viſu accenditur ad leccacitatemDores. Dorus fuit filiꝰ neptuni. vnde dori vl̓dores qͥdam greci dicti ſūt. quia ab eo origineꝫduxerūt. vn̄ doricꝰ ca. ſcd̓m hug̓. pnl̓. cor̓.Dorica ce. eſt vna ex linguiſ grecoꝝ quā habētegiptij et ſiri. et cor̓. pnl̓.ormio mis. miui. mitū dormitu u. ī o. fit dormito tas. verbum fre. pnl̓. ꝓd̓. et eſt dormitareſub pigricia dormire. Sed dormire vero nat̉alit̓Dorſiculum li. dimi. puum dorſum.orſum. a durus dicit̉ hoc dorſum ſi. et ē dorſum a ceruice vſqꝫ ad renes qͣſi durſum. quia illa ꝑs corꝑis ſit durior. ad modum ſaxi fortis adportandum et ꝑpetiendum. Inde dorſo ſas. qd̓ꝯponit̉ edorſo ſas. indorſo ſas. redorſo ſas.orus dori. in dores vide.Mos dotis. fe. ge. dicit̉ a do das. et dicit̉ dos.qd̓ dat̉ vxori a marito qn̄ nubit. Donatō qd̓ datur eidem ab eodem ꝓpter deuirginatōem. Parafernū qd̓ dat̉ ei ab amicis poſt nuptias. aliquot dies ſcd̓m cōſuetudine diuerſaꝝ terraruꝫEt dicitur parafernū a para qd̓ eſt iuxta. et ſernos qd̓ eſt dos. qͥa iuxta et poſt dotem daturEt nota ātiqͥtus ritus erat vt maritꝰ et vxorinuicem ſe emerēt et dotarēt. ne vxor videret̉ ācilla. Et ideo dicunt dici dotē qͣſi doitem. quiap̄cedente in nuptijs viri donatōe ſequit̉ dos vxoris. et nota dos qn̄qꝫ dicit̉ ꝓprietas et virtus alicuiꝰ. Vnde boetiꝰ ī libro pͥmo de ꝯſolatione dicit. Vt breuiter oēs eiꝰ dotes īcludā pr̄iſimilis eſt. & ꝓducit o. ante t. dos. dotis. Qui.de reme. Quā potes in peius doteſ deflecte puelle. Hic nota ſcd̓m theologos. beatis qn̄in gloriā tranſferunt̉ aliqua dona diuinitꝰ dantur ad eoꝝ ornatū. et hi ornatus a magiſtris dotes ſūt noīati. Vnde talis deſcriptō datur de illa dote. Dos eſt ꝑpetuus ornatus anime & corporis vite ſufficiēs in eterna beatitudīe. iugit̓ſeuerans. et ſūt tres dotes aīme. ſcꝫ viſio. delectatō. cōprehenſio. Et has tāgit magiſter in libro ſecūdo ſententiarū dicens. Quia valꝫ d̓ibeatitudinis ꝑticeps exiſtere aliq̓ͥs. niſi intelligentiā. que quāto magis intelligit̉. tāto pleniꝰhabetur Fecit deus ratōnalē creaturā. ſūmūbonū intelligerēt. et intelligēdo amaret. & amādo poſſideret. ac poſſidendo frueret̉. & habentiſta quatuor ſe ẜm ordinē Intellectus em̄ ſcd̓mapprehēſionem boni gignit amorem. Amor aūtamantem vnit amato. et qd̓amodo illud ſuumeſſe facit poſſidendo. & ex hac ꝯiūctōe ſequiturdelectatō. que ꝑficit rationem fruitōis. Dotes aūt corꝑis ſūt quatuor ſcꝫ claritas. impaſſibilitas. agilitas. ſubtilitas. Et adaptāt qͥdā iſtaſquatuor dotes corꝑis quatuor v̓tutibus cardinalibus eo quatuor virtutū cardinaliū materia ſunt bona corporalia. vt ſcꝫ prudentie reſpōdeat claritas. ꝓpter cognitionē iuſticie eſtp̄petua. et immortalis impaſſibilitas FortitudiDBni vero agilitas ex quā ꝯtīgit nichil poſſit corpori r̓ſiſtere. Vnde agilitas notat̉ pͥma corith̓.xv. hoc dicit̉ Surget in virtute. tꝑantie vero corpus attenuat ſubtilitas. vt ſic qͣtuor dotes corꝑis reſpōdeant quatuor virtutibus cardinalibus. ſicut tres dotes aīme reſpondent tribus theologicis. ſcꝫ viſio fidei. ꝯprehēſio ſpei.vel fruitō ſcd̓m vnam acceptōeꝫ. Delectatō vero caritati. vel fruitō fcd̓ꝫ aliā ſignificatōeꝫ. Fruitio em̄ ꝑfecta qualis in patria habebit̉. includitin ſe delectationem et ꝯp̄henſionē. & ideo abuſdam accipit̉ vno. a qͥbuſdam vero alio.Cōprehēſio em̄ nichil aliud eſt qͣm in pn̄tia deūhabere. et in ſeip̄o tenere. Et nota corpꝰ dicitur agile. tūc qͥa ad om̄es anime actus eſt expeditum et paratum. Itē agilitas ſolum ꝑtinetad motum. ſed etiā ad ſenſum et ad om̄es aliaspartes anime. vt ſcd̓m hoc dicat̉ corpus glorioſum eſſe agile. qd̓ eſt ꝑfecte habilitatū ad om̄esoperatōes corpus exercent̉.Dotalicium in dotalis eſt.Dotalis. a dos dicit̉ hic et hec dotalis et hoc le.i. doti aſcriptus vel in dote habitus. et ind̓ dotaliter aduer. & dotaliciꝰ cia. ciū. idem qd̓ dotalis. vnde hoc dotaliciū cij. i. dos vel dotis p̄ciū.Dotatus. a dos dicit̉ dotatꝰ ta.. doteꝫ habet. et cōparat̉ dotatꝰ tior. ſiſſimus. vnde dotate tiꝰ. ſime. adu̓. & dotatim ſil̓iter adu̓ .i. abundanter. & compoſitionem indotatus ta. tum.i. ſine dote. non dotatus.Doto. a dos dicit̉ doto tas. taui. tare. i. dotemdare et ꝓdū. do. & eſt actm̄ oībꝰ ſuis ꝯpoſiDoxa grece latine dicit̉ gloria.Doxula le. dimi. ꝑua doxa ſiue gloria.racena. ne. vxor vel filia draconis. &Pracma me. c. ſcri dicit̉ a dracōe.ptum pͥme declinatōis. qd̓dam pondꝰeſt ſcꝫ octaua ꝑs vncie. et denarij pondꝰ. tribꝰꝯſtans argenti ſcrupulis .i. decemocto ſiliqͥs ẜmhug̓. Pap. vero dicit. Dracma octaua pars vncie. cōſtat a tribuſ ſcrupuliſ. Dracia denarij gnus. vel certū ponduſ argenti. Luce. xv. Autmulier habens dracias decēm. &. & eſt c. qͣrta litera in papia.raco conis dicit̉ a greco dracon. Greci draconem dracontem vocāt. et dicit̉ ſerpens. et eſtdracō tēploꝝ. anguis aquaꝝ. ſerpens terre.em̄ eſt in tēplo ꝓprie draco dicit̉. em̄ eſt inaqua ꝓprie anguis dicitur. em̄ in terra ēprie dicit̉ ſerpens. Gloſa aūt dicit yſaīe. xxvij. draco vt ferūt in terra ſerpit. natat in aqͥsvolat in aere. Et vt dicit yſidorꝰ ethimolo. xij.Praco maior cunctoꝝ ſerpentiū. ſiue oīm animantiū ſuꝑ terram ſepe a ſpeluncis abſtractus fert̉ in aerem. cōcitat̉qꝫ ꝓpter ipſum aerEſt aūt criſtatus ore ꝑuo et artis fiſtulis. qͣs.attrahit ſpiritum et linguam exerit. Vim auteꝫ in dentibus ſed in cauda habet. et verberepotius qͣm ictu nocet. innoxius eſt a venenis.Sed ideo huic ad mortem faciendam venenaerūt neceſſaria qͥa ſi quē ligauerit occidit. a quonec elephas tutus eſt ſui corporis magnitudīeNam circa ſemitas deliteſcens qͣs elephantesſoliti gradiuntur crura eorum nodis illigat. acſuffocatos ꝑimit. Gignitur autem in ethiopia.