Quartus
Septos triſtibus armis:Ore toruo comminantes:Rabie cordis anhelos:Detrahit ſi quis ſuperbisUani tegmina cultus:Iam videbit intus artasDominos ferre catenas.Hinc enim libido verſatAuidis corda venenis.Hinc flagellat ira mentemFluctus turbida tollens.Meror aūt captos fatigat.Aut ſpes lubrica torquet.Ergo cum caput tot vnumCernas ferre tyrannos.Non facit quod optat ipſeDominis preſſus iniquis.¶ Metrum ſecundum libri quarti.Uos vides ſedere celſo. Iſtud eſt metrum ſcd̓ꝫhuius quarti. ⁊ eſt metrū mixtū. Primū dicitAtur alemanicū ab iuuētore trochaicum a pedep̄dominante. ſcd̓m dicit̉ feregraciū ab inuentore. ſpōdaicū a pede p̄dn̄ante. In quo metro ph̓ia on̄ditqūo potētia maloꝝ ſit ꝯſideranda: in ꝗbus maxime videt̉eē ſicut ſūt reges ⁊ prīcipes. ⁊ dicit incipiēdo ꝯſtructioneꝫſeptimo verſu. Si ꝗs detrahat .i. remoueat per ꝯſiderationem ⁊ ītellectū tegmina .i. tegimina vani cultus exterioris ſuꝑbis regibus. Quos reges vides ſedere celſo culmine .i. altitudine. ſolii .i. cathedre. quos vides claros purpura nitente. ſeptos .i. circūdatos armis triſtibus .i. ꝯtriſtantibꝰ. reges inquā cōminantes .i. minas imponentesmiſeris toruo ore .i. crudeli aſpectu. anhelos .i. cupidosvel feſtiuos rabie cordis .i. crudelitate mortis. Iam videbit dn̄os tales ferre ītus. in aīo artas cathenas .i. vinculavitioꝝ. qd̓ manifeſtat ſubdens. hīc enī .i. ex vna ꝑte. libido.i. cōcupiſcentia. verſat .i. p̄cipitat. corda taliū tyrannoruꝫauidis venenis. Hinc .i. ex alia parte. ira turbida flagellat.i. punit. mentem ipſoꝝ. ira inquā tollens .i. excitans fluctꝰ .i. diſturbia. aut captos infortunio aliquo meror ipſosfatigat. aut ſpes lubrica .i. vana torquet. Cū ergo cernasvnū caput .i. vnū prīcipem ferre .i. ſuſtinere. tot tyrannos.i. paſſiones tyrannizantes ipſe preſſus iniquis dominis.l. vitiis dn̄antibus. non facit qd̓ optat. ¶ Nota ꝙ intenuo ph̓ie ē dicere ſi quis viſu poſſet penetrare corda prīcipu. quos videt ſedere in altis ſoliis ornatos claris indumētis. hn̄tes arma terrentia .i. toruo vultū. reſpicientes miſeros. ſtatim viſu cognoſceret ipſos ligatos multis catheniſinſolubilibus .ſ. paſſionibus ire: ſpei. timoris ⁊ ſic ligatipaſſionibus non faciunt qd̓ optant. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſunt impotentes. ¶ Notādū ꝙ dicit homo p̄ſſus iniquis dn̄is .i. vitiisdn̄antibus non facit qd̓ oꝑtat. dicit btūs Auguſti. in lib.de ciui. dei. Bonus etiam ſi ſeruiat liber eſt: malus aūt ſiregnat ſeruꝰ eſt: nec vnius hominis. ſed quod grautus eſttot dominorum ſeruus eſt quot vitiorum.Proſa tertia libri quarti.Ides ne igitur quanto in ſceno probravoluantur. qua probitas luce reſplendeat: In quo per ſpicuū ē: nunꝙͣ bonispremia: nunꝙͣ ſua ſceleribus deeſſe ſupplicia.¶ Proſa tertia quarti libri.Ides ne igitur. Iſta eſt proſa tertia huius qͣrtiin qua on̄dit ph̓ia malis nūqͣꝫ deeſſe ſupplicia⁊ bonis nūqͣꝫ deeſſe p̄mia. Et primo philoſo-
phia continuando ſe ad p̄cedētia. primo p̄mittit intentumſuū. ſcd̓o ꝓſequit̉ intentū. ibi. Rcꝝ etenim. Primo dicitſic. Uides ne igitur o Boeti in quāto ſceno .i. in quāta vtrlitate impotentie voluant̉. probra .i. hoīes probroſi ⁊ vi.tioſi. vides etiam qua luce .i. qua claritate potentie reſplendeat ꝓbitas virtuoſoꝝ hoīuꝫ. In quo ſicut in ſuo aniēce.dente perſpicuū eſt hoc ꝯn̄s .ſ. nunqͣꝫ bonis pͥmia: nunqͣꝫſceleribus .i. hoībus ſceleratis deeſſe ſua ſupplicia. ¶ Notandū ꝙ mali dicuntur volui in ſceno. qꝛ mali ⁊ maximelibidinoſi ſuibus aſſimilāt̉. ſicut poſtea patebit que voluūtur in ſceno. ẜm illud. Sus magis in ſceno gaudet: qͣꝫ inconte ſereno. De ꝗbus dicit ſcriptura perierunt iumenta īſtercore ſuo ꝓbi aūt luce reſplendent qꝛ virtus eſt ꝓbitasque vltra humanā naꝫ hoīeꝫ ꝓuehit ⁊ diis aſſimilat.¶ Rerum etenim que gerūtur. illud propter qd̓vnaqueqꝫ res geritur eiuſdem rei premium eſſenon iniuria videri pōt. Uti currenti in ſtadio propter quā curritur: iacet p̄miū corona. Sed beatitudinem eſſe idipſum bonū ꝓpter quod oīa gerūtur oſtēdimus. Eſt igit̉ hūanis actibus ip̄m bonū veluti p̄miū cōe ꝓpoſitū: atꝗ hoc a bonis nonpōt ſeparari. Neqꝫ .n. bonus vltra iure vocabit̉ꝗ careat bono. quare probos mores ſua premianon relinquunt. Quantūlibet igitur ſeuiant malt: ſapienti tn̄ corona non decidet: non areſcet: neqꝫ .n. ꝓbis aīs ꝓpriū decus aliena decerpit īprobitas. Qd̓ ſi extrīſecus accepto letaretur poterathoc vel alius quiſpiam vel ipſe etiaꝫ qui contuliſſet auferre. Sed qm id ſua cuiqꝫ probitas cōferttū ſuo premio carebit: cū probus eſſe deſierit.¶ Reꝝ etenim que gerūt̉. Hic ph̓ia proſeꝗt̉ intentū ⁊ primo ꝓbat ꝙ bonis nunqͣꝫ deſunt p̄mia. ſcd̓o ꝙ malis nūqͣꝫ deſunt ſupplicia ibi. Que cū ita ſint. Primo on̄dit ꝙbonis nūqͣꝫ deſunt premia. ſcd̓o on̄dit ꝗd ſit illud p̄miumibi. ad cuius p̄mii. Primū ꝓbat duabus rōnibus. ſcd̓mponit̉ ibi. Poſtremo. Prima rō talis eſt. Oīs res ꝑꝑquā aliꝗd gerit̉ eſt p̄mīū illius rei que gerit̉. ſed ꝑꝑ bonūoīa fiunt ⁊ gerūt̉. ergo bonū eſt premiū oīuꝫ que gerunturſꝫ bonū a bonis ſeꝑari non pōt. qꝛ iam non eſſent boni. ergo bonis nunqͣꝫ deſunt ſua p̄mia. Unde dicit in lr̄a. Rerū que gerunt̉ .i. fiunt illud ꝓpter qd̓ vna queqꝫ res gerit̉.i. ſit illud videri non pōt iniuria eſſe p̄miū illius. h̓ declaratur exemplariter Uti currenti in ſtadio .i. in aliquo ſꝑcio. corona eſt p̄miū ꝓpter quā curritur. ſed on̄dimꝰ pribtitudinem eſſe idipſum bonū. ꝓpter qd̓ oīa geruntur. ergo ipſum bonum eſt veluti cōe pͥmiū actibꝰ humāis ꝓpoſitu: ſed hoc bonū non pōt ſeꝑari a bonis. Non enim bonus iure vocabitur qui careat bono. quare ꝓbos mores..i. hoīes bene morigeratos. non relinquūt ſua premia. qͣꝫtūcūqꝫ ergo ſeuiāt mali ꝯͣ bonos. tn̄ ſapiēti nō decidet corona .i. p̄miū nec areſcet .i. minuet̉. qꝛ aliena improbitas n̄decerpit .i. non aufert ꝓpriū decus ꝓbis aīs. ꝙ ſi boni accepto p̄mio extrīſecus letarēt̉ poterat hoc aliꝗs auferreab eis. vel ſaltem ille qui ꝯtuliſſet: ſed quia illud pͥmiumſua ꝓbitas vnicuiqꝫ ꝯfert. tūc quilibet carebit ſuo p̄miocū deſierit eſſe ꝓbus. ¶ Notādū ꝙ ꝯſuetudo fuerat apd̓romanos currere in ſtadio .i. ī aliquo ſpacio. qd̓ vocabātſtadium ⁊ qui citius venit ad metā ſuſtulit p̄miū .ſ. coronāvel aliꝗd aliud ſicut dicit apl̓s. Neſcitis. ꝙ hi ꝗ in ſtadiocurrūt: oēs ꝗdem currūt ſed vnus accipit brauium. ſic currite vt apprehendatis: ergo id ꝓpter qd̓ currit̉ ē pͥmiū currentiū. ¶ Notandū ꝙ Boetius non pōt carere pͥmio. qꝛillud a quo homo denōīat̉ bonus eſt virtꝰ vel oꝑatio virtuoſa. qꝛ ẜm Ariſt. 2. eth̓. Oīs virtus erit vtiqꝫ habitus exquo homo ſit bonus ꝓpter qd̓ dignitas virtutis eſt p̄miū