Tertius
tus ſecit aperire venam ⁊ bibens de anulo venenoſo interijt. Antiqui enim potentes ⁊ nobiles ſub gēma anuli venenū portabant vt ſi quid aduerſi eis contigiſſet ad mortēconfugerent. ¶ Item antonius exn̄s imperator in ſuos tyrāizauit qui papinianum ſuū familiare diu inter aulicospotentem gladiis militū occidi fecit ex ꝗbus pꝫ qūoⁱ regiapoteſtas incolumis ſepe ſuos familiares ꝓſternit. Qūoaūt regia ptās lapſa ꝓſternat ſuos familiares ex hͦ pꝫ. cuꝫenim familiares imitantur regiaꝫ ptātem neceſſe ē vt ip̄adeficiente etiam ipſi familiares deficiant.¶ An preſidio ſunt amici: quos non virtus ſed fortuna concilliatur. ſed quē felicitas amicuꝫ fecit īfortunium faciet inimicum. Que v̓o peſtis efficatior ad nocendū ꝙͣ familiaris inimicus.¶ An preſidio ſunt. Hic ph̓ia excludit obiectionē. Poſſetenim aliꝗs dicere ꝙ homo pōt ꝯſeruari in ſua potentiaamicos. vn̄ ꝙ aliqui ꝑdāt ptātē eſt ꝑꝑ defectū amicorumhoc excludit ph̓ia dicens ꝙ hoc non pōt eſſe veꝝ de amicis qui fortuna conciliant̉. de amicis aūt ꝗ de virtute cōciliant̉ non eſt hͦ loquēdū. cum non cōputent̉ inter bonafortune de ꝗbus hͦ loꝗt̉. vn̄ dicit in littera. An preſidio. iaurilio ſunt amici quos non virtus ſed fortuna conciliatq. d. nō. hoc ꝓbat per locū ab oppoſitis ſic. Quē felicitaſ.i. fortuna fecit amicū. illum infortuniū faciet inimicuſ. q̄vo peſtis ē efficacior ad nocēdū qͣꝫ familiaris inimicū. q.d. nulla: qꝛ inimicitiam illius cauere non poſſumus cū eiet ſecreta noſtra ꝑꝑ familiaritatē. ¶ Nota de amicishiſticis loꝗt̉. Seneca. 9. epl̓a. Qui vtilitatis cā aſſumptus fuerit tādiu placebit qͣꝫdiu vtilis fuerit. Amicoꝝ turba florentes circūſedit: ſed circa euerſos ſolitudo eſt. vn̄poeta. Nā precio queſitus amor cū mūere cedit. Inquātū durat largitio durat amicus. Alter poeta. Dū fortunatonat: fugientes terret amicos. Nā ꝗſ amet ꝗs nō vera ꝓcella docet. Et aliter poeta. Dum zephyrus flabat multiscomitabar amicis. Aſt oīs aꝗlo turbīe flāte fugat. Et oratius Horrea formice nūqͣꝫ ad inania tendūt. Nullus adamiſſas ibit amicus oꝑes. Qd̓ aūt familiaris inimicusmultū noceat dicit poeta. Plus nocet vt noſtis ad cūctadomeſticus hoſtis. Et res ipſa docet qualiter ipſe nocet.¶Metrum quintum tertii libri.¶¶ Ui ſe volet eſſe potentem:¶ Animos domet ille feroces.I Nec victa libidine collaFedis ſubmittat habenis.Etenim licet indica longeTellus tua iura tremeſcat:Et ſeruiat vltima tile:Tamen atras pellere curasMiſeraſqꝫ fugare querelasNon poſſe: potentia non eſt.¶ Metrum quintum libri. tertii.Ui ſe volet eſſe potentem. Hic incipit metrumquintum huius tertii qd̓ dicit̉ ꝑamantiū ab īuētore anapeſticū a pede p̄dn̄ante. catalecticūqꝛ vna ſyllaba d̓ficit ad metri ꝑfectionē. ī quometro ph̓ia on̄dit quo vera potentia ſit acꝗ̄renda dicens.ꝙ vera potētia ꝯſiſtit in reprimēdo vitioſos motus vel cōcupiſcentias inordinatas. qꝛ ſine h̓ nullus ē vere potensquatucūqꝫ dominet̉. dicit ergo. Ille ꝗ volet ſe eſſe potētēdomet aios feroceſ .i. crudeles: qꝛ crudelitate hō aſſimillatur feris. nec ſubmittat colla victa libidīe .i. cōcupīe. fedishabenis .i. vitioſis motibꝰ: lꝫ enī tellus indica .i. terra inale tremiſcat tua iura longe .i. licet ꝑtās tua extēdat ſe adiala. ⁊ lꝫ tibi ſeruiat vltima tile: que eſt inſula vltra britana vbi ſol facit ſolſticiū eſtiuū ⁊ vltra non ꝓgredit̉. tn̄ nō
poſſe pellere atras curas .i. obſcuras ſollicitudines ⁊ fugare miſeras q̄relas ꝓueniētes ex aduerſitate fortūe nulla ēpotentia. ¶ Nota ꝙ vere potens eſt qui ſenſualitatē ſubbiicit rōni vn̄ Sen̄. Si vis oīa tibi ſubiicere: ſubiice te rationi. multos enī rexeris ſi rō te rexerit. Et Ariſt. 4. ethi.Quēadmodū pueꝝ oꝫ viuere ẜm p̄cepta pedagogi ita oꝫcōcupiſcibile cōſonare rōni. Itē Seneca. Magnū īperiūregit ꝗ ſibi ipſi dn̄at̉. Fortior ē ꝗ cupiditatē vincit qͣꝫ quihoſtē ſubiicit. Eſt .n. difficiliſſimū vincere ſeipſum. ⁊ Salomon. Fortior ē expugnator animi expugnatore vrbiuꝫ.M ¶ Proſa ſexta tertii libri.E ¶ Coria v̓o ꝙͣ fallax ſepe ꝙͣturpis ē. Un̄Onon iniuria tragicus exclamat. O gl̓iaAgl̓ia in millibus mortaliū nihil aliud facta niſi aurium inflatio magna. Plures enī magnū ſepe nomē falſis vulgi opinionibusⁱ abſtulerūt quo ꝗd turpiꝰ excogitari pōt. Nā qui falſo p̄dicant̉: ſuis ipſi neceſſe ē laudibus erubeſcant.¶ Proſa ſexta libri tertii.Loria v̓o qͣꝫ fallax. Iſta ē ſexta ꝓſa huius tertii ī qͣ ph̓ia on̄dit ꝙ gloria mūdana nō ſpectatTead verā btītudinē: nec fac̄ vere heatū. Et prīoon̄dit hͦ de gl̓īa ꝓprie virtutis. ſcd̓o de gl̓ia q̄ꝓuenit nobilitate ſāguinis ibi. Iā v̓o. Prīo on̄dit intētūde gl̓ia que ꝓuenit ex laude falſe virtutis. Scd̓o de illagl̓ia que ex veris meritis ꝓcedit ibi. Que ſi ēt. Prīo on̄dit tale̓ rōneꝫ. Illud qd̓ ē fallax nō ſpectat ad btītudineꝫ:nec facit btm̄: ſed gl̓ia falſe acꝗſita ē fallax: igit̉ ⁊c̄. Undedicit ī lr̄a Gl̓ia v̓o qͣꝫ fallax ē ⁊ qͣꝫ turpis ſuꝑ. ſatis pꝫ. ꝙaūt ſit fallax ꝓbat auctoritate cuiuſdā poete ꝗ tragediascōpoſuit dicens. Un̄ tragicꝰ ꝗdaꝫ exclamat ⁊ ponit auctoritatē eius in greco qd̓ tantū ſonat ī latino. O gl̓ia gl̓ia inmilibus mortaliū nihil aliud facta qͣꝫ magna auriū inflatio qd̓ māifeſtat dicens. Plures enī magnū nomē .i.gl̓iam abſtulerūt .i. falſe receꝑūt. falſis opinionibꝰ vulgi. ⁊on̄dit ꝙ hmōi gl̓ia ſit turpis dicēs. Quo .ſ. iam dicto .ſ.hr̄e gl̓iā falſis opinionibꝰ. ꝗd turpiꝰ excogitari pōt. q. d.nihil. Nā ꝗ fallo predicant̉ .i. laudant̉. neceſſe eſt vt ip̄ierubeſcāt ſuis laudibꝰ. ¶ Nota ꝙ ẜm Tulliū gloria ē frequēs fama cū laude. Et ē duplex vana ⁊ vera. vana gl̓iaē q̄ nullo ꝯficiēte ꝓcedit in eſſe. Uera ē q̄ nullo cōficientenon ꝓcedit in eſſe. Fama aūt ē cognitio alicuiꝰ nō ſolū inꝓpinquo. ſed ēt ī remoto. ¶ Nota ꝙ fama inducit gl̓iaꝫcalſam. gl̓ia falſa erubeſcentiā. Nā erubeſcētia eſt crimenīgloriatiōis cātū ex aliquo turpi ꝑpetrato. Cū āt aliꝗs ſecognoſcat falſe acꝗſiſſe gl̓iam tunc hͨ timet manifeſtari excuius manifeſtatiōe incidit gl̓iationē ⁊ verecūdiam.¶ Que ſi ēt meritis conqueſite ſint quid tn̄ ſapientis adiecerint cōſcientie: ꝗ bonū ſuū non populari rumore: ſed conſcientie veritate metitur. Qd̓ſi hoc ipſum ꝓpagaſſe nomē: nomen pulchrumvidet̉: cōſequēs eſt vt fedū non extendiſſe iudicetur. Sed cum vti paulo ante diſſerui plures gentes neceſſe ſit eē: ad quas vniꝰ fama hominis nequeat ꝑuenire: ſit vt quē tu eſtimas eſſe glorioſuꝫeſſe pro maxima parte terraꝝ videatur ingloriusInter hec v̓o popularē gratiā nec cōmemoratione quidem dignam puto: que nec iudicio vero ꝓuenit: nec vnꝙͣ firma perdurat.¶ Que ſi etiaꝫ meritis conqueſite. Hic ph̓ia ꝓbat ꝙ gl̓iameritis acꝗſita non ſpectat ad btītudinē. intendēs talē rōnē. Illud non ſpectat ad beatitudinē de quo nulla eſt cura ſapienti. ſed de gl̓ia ēt meritis acꝗſita nulla eſt cura ſa-