Prologus

ca ꝯͣ duos hereticos .ſ. ꝯͣ Neſtoriū ⁊ Eutice̓. cū nullꝰ eētqui eis reſiſteret boetiꝰ ipſos in cōi cōcilio deuicit ſicut pꝫin lib. ſuo de duabꝰ naturis in xp̄o. Tꝑe vero theodoriciregis gottoꝝ cū idem Theodoricꝰ tyrannidē ſuā cōtra romāos vellet exercere: ⁊ quoſlibet bonos opprimere. Boetiꝰ virtute dei armatꝰ plus oībꝰ alijs ſibi reſtitit. ⁊ quos tyrānica rabies īuaſerat: Boetiꝰ amore iuſtitie exponēs ſeꝑiculis ipſos liberauit. Uidēs autē Theodoricꝰ rex gottorū ſolum ip̄ꝫ Boetiū ſibi reſiſtentē: cogitabat qualiter ip̄ꝑderet. ⁊ cū iuſtā cāꝫ cōtra eū nō īueniret duas falſas cauſas ꝯfixit. dixit .n. boetiū īpediuiſſe quendā delatorē ſibilitteraꝝ q̄ cōtinebāt accuſationē ſenatꝰ romāoꝝ vt ſic ſenatus redderet̉ reꝰ leſe maieſtatis. Hāc cāꝫ tāgit boetiꝰ ꝓſaquarta huiꝰ primi dicēs. Delatorē ne documēta deferretquibꝰ ſenatū maieſtatis reū faceret īpediſſe criminamur.Scd̓o accuſabatur boetiꝰ ꝙ quaſdā litteras direxiſſet ad īperatorē cōſtātinopolitanū ꝑ quas reſtitueret libertatempriſtinā ipſis romanis. Hāc cām tangit boetiꝰ eadē proſaſic dicēs. Nā de cōpoſitis falſo litteris quibꝰ libertatē atguor ſperaſſe romanā: ꝗd attinet dicere. His d̓ cauſiſ boetiꝰ ꝑ viles ꝑſonas ⁊ infames accuſatus. indefenſus. reusē iudicatus. ⁊ a rege Theodorico papie in exilium relegatus. Boetius aūt ī exilio poſitus preteritā proſperitatēſecū reputās ⁊ pn̄tē aduerſitatē conſiderās: ne aliquis homo in ſimili ſtatu poſitus deſperaret: ſed vn̄ cōſolaret̉ haberet: ph̓icam cōſolationē cōpoſuit cōtra mutabilitatē fortune. Ex quibus dictis patet ꝙ cā ſuſcepti operis eſt illa:quatenus boetius ſe in exiliū relegatū ab oībꝰ bonis depulſū. dignitatibꝰ exutū: per ph̓iaꝫ ſe tucret̉. volēs cōſolari quēlibet hoīeꝫ in ſimili ſtatu poſitū: ne deſꝑet: ſil̓r eē cōtuēdū. ¶ Secūdo vidēdū ē de cauſis huiꝰ libri. cuiꝰ cauſaefficiēs fuit boetiꝰ qͥ deſcribēs materiā huiꝰ libri vtitur tāꝓſa qͣꝫ metro. imit̓atus Martianū felicē capellā qui in d̓ſcribēdo nuptias Mercurij ⁊ philologie hoc ſtilo vſus ē.de quo ſit mētio in theodolo vbi dicitur. Egregiā ſobolēcui ꝑ ſtilbōtis amorē. Ui ſupeꝝ magna ſociaſti teſte capella. licet ille liber boetii multū excellat librū Martiani taꝫnobilitate materie qͣꝫ priuilegio eloquētie. Boetius enimnec tullio in proſa nec Uirgilio in metro minor reputat̉.vtitur autē Boetius in hoc libro proſa in qua ponit rōesad conſolādū Boetiū: probādo ꝙ nō ſit dolēdū de amiſſione reꝝ temporaliū. vtitur aūt metro delectabili. vt duꝫaudiat̉ meror obliuioni tradat̉. Cā materialis huius libriē philoſophica cōſolatio ordinata ad cōtēptū mundanoꝝ⁊ ad appetitū ſumme felicitatis. Uel ph̓ica cōſolatio perſuadēs neminē extolli in ꝓſperis. nec deprimi in aduerſisvel aliter. cauſa materialis ſiue ſubiectū huius libri eſt ſtatus miſerabilis Boetij ph̓ica cōſolatione ſuperinducta.Cauſa formalis tractatus huiꝰ libri conſiſtit in eius diuiſione. de qua videbitur poſt. Cā aūt formal̓ tractandi eſtmodus agēdi Boetij. ⁊ eſt dialogus .i. ſermo duoꝝ. Introducit enī Boetiꝰ in hoc libro duas perſonas. ſcꝫ ſeip̄mſuā miſeriā deplangētē. ⁊ ph̓iam ſibi cōdolentem: ⁊ ip̄mſuꝑ ſua miſeria conſolantē. ⁊ hoc eſt rōnabile. Nā ẜm beatu Grego. verus ordo cōſolatiōis eſt vt cū volumꝰ aliquēa merore ſuſpēdere: primo ſtudeamꝰ luctui eiꝰ cōcordare.vel ideo cauſa formalis eſt dialogus. quia in quadam ꝑtehuius primi libri ph̓ia introducit fortunam ip̄m Boetiuꝫalloquētē. vbi īcidit q̄dā figura tropi q̄ vocat̉ ethopeia. dequa dicit graciſmus: ac ītroducit aliquos de ethopeia loquentes. vt cum fortuna loquit̉ Boetiꝰ ipſa. vel pōt diciẜm cōmuniter loquentes ꝙ cā formalis tractandi eſt quintuplex. diffinitiua. diuiſiua. probatiua. improbatiua. exēplorū poſitiua. ſicut videbit̉ in libro. Cauſa finalis huiꝰlibri eſt. vt ipſo cognito noſipſos ⁊ quoſlibet alios ī aduerſitatis ⁊ tribulatiōe poſitos philoſophica cōſolatiōe tueamur. Et ne extollamur in proſperis ⁊ deprimamur in aduerſis. ¶ Tertio vidēdū ē de titulo huiꝰ libri ⁊ de eius expoſitione. vnde ſciēdū ꝙ titulus ẜm Remigiū ſuꝑ donato eſt clauis ſiue ingreſſus operis ſequētis. Et dicit̉ titulꝰa titan quod eſt ſol ſicut enim ſol illuminat mundū ſic titulus librū. Et preponit̉ titulus libro ad conſummationem

operis. ⁊ ad laudē auctoris. Eſt ergo titulus preſentis libri talis. Auitij Manlij Torquati Seuerini ExconſulisPatricij Ordinarij Boetij viri illuſtris inciꝑit liber deconſolatione philoſophie: ¶ Sed queritur quare tot nomina ꝓpria ponūt̉ in titulo. Dicunt aliqui ꝙ forte ꝯſuetudo fuit romanoꝝ vt ſic nomina aſcriberēt ſuorū auoꝝ ⁊ p̄deceſſorū. Uel aliter poteſt dici ꝙ plura nomina ponūt̉ ītitulo ꝓpter honorē ⁊ laudē ipſius Boetij. quia ẜm Senecā in lib. de clementia ad Neronē. Multa cognomīa honori data ſunt. Sicut .n. vilis perſona nō vult nominariniſi vno noīe. qꝛ quāto plus nominat̉: tanto plus cognoſcit̉ ⁊ tanto magis ſordeſcit. ſic honeſta perſona vult noīari pluribus nominibus vt ſic magis īnoteſcatꝭ ⁊ clareſcatalijs ſua fama. Nā oē bonū in cōe deductū magis eluceſcit. Exponit̉ aūt iſte titulus ſic Boetiꝰ dictus Auitius aquodā nobili romano ſic dicto de cuius genere ipſe fuit.Uel dictus auitius quaſi inuictus ab a quod eſt ſine. ⁊ vicos victoria. Nūqͣꝫ enim Boctius vinci potuit vt flecteret̉ a iure ad iniuſtitiā. ſicut ipſe teſtatur qͣrta proſa huiuslibri primi dicēs. Nūqͣꝫ a iure ad iniuriā me quiſqͣꝫ detraxit. Secundo Boetius dictus fuit Manlius. quia de gManliorū fuit qui erant nobiles romani. Tertio Boerdictus fuit Torquatus a quodā nobili romano ſic dicto.qui cum ſingulare bellum iniret cum quodam de galliaipſum deuicit ⁊ torquem in collo habentem ſibi abſtulit:cuius ratione dictus fuit Torquatꝰ. de cuius genere fuitBoetius. Quarto Boetius dictus fuit Seuerinus a ſeueritate. Seuerus enim fuit cum Theodorico regi gottoruꝫſe oppoſuit. Uel dictus fuit ſeuerinus quaſi ſequens veritatem nunqͣꝫ enim in iudiciis vel amore vel odio flecti potuit a veritate. Quinto Boetiꝰ dictus fuit Exconſul quaſivnus ex conſulibus romanorum. vel exconſul quaſi extraconſulatum poſitus quem prius habuit. Exconſulares dicebantur qui iam depoſuerāt conſulatum: ⁊ licet ab honore conſulatus ceſſarent: tamen poſtea plus alijs ī magnareuerentia habebantur. Sexto dictus fuit Patritius anobiliſſimo romano ſic dicto de cuius genere fuit Boe.tiꝰ. vel alio modo patricij dicebantur nobiles romāi quiprouidebant reipublice ſicut pater filio quorum noīa ſcripta erāt aureis lr̄is ⁊ ideo dicebāt̉ pr̄es. de quoꝝ numerofuit dictus Patritius: propter quod boetius fuit dictꝰ ꝑatritius. Septimo dicebat̉ Ordinarius. quia rempublicaordinauit. Uel aliter ordinarij dicebantur qui tante digntatis erant vt quolibet ordine digni eſſent. ⁊ ſic fuit boetiOctauo nomine proprio dictus fuit Boetius. quod interpretatur adiutor quia in neceſſitate pauperibus ſubueniebat. ¶ Quarto videndum eſt de cauſa intitulationis huius libri. Intitulatur iſte liber de conſolatiōe philoſophica. Ubi ſciēdū ꝙ philoſophica conſolatio dicit̉ rationabilis demonſtratio declarās de cuius amiſſione nō eſt dolendum. ⁊ de cuius poſſeſſione non ſit gaudendum. ⁊ qꝛ h̓ꝑtractatur in preſenti libro ideo ſic intitulat̉. ¶ Quīto videndum eſt de generali ſumma huius totius libri. vbi ſciēdum ꝙ boetius in hoc libro oſtendit bona temporalia eētranſitoria ⁊ non conſiſtere totaliter in eis totalem verā felicitatem. ⁊ per conſequens non eſt dolendum de eorū abſentia. nec gaudendum de eorum preſentia. ⁊ neminem debere extolli in proſperis. nec deprimi in aduerſis. Oſtenditur etiam in preſenti libro quid ſit ſummum bonuꝫ vbi ſitſitum. ⁊ quomodo ad ipſum perueniatur. Etiam oſtendit̉ꝙ boni ſemper ſunt potentes ⁊ mali ſemper ſunt impotentes. ⁊ ꝙ bonis nunqͣꝫ deſunt ſua premia. malis nunqͣꝫ ſuaſupplicia. Poſt hoc oſtenditur quid ſit diuina prouidentia quid caſus. quid fatum. quid liberum arbitriū. Et ponit Boetius rationes quibus probat liberum arbitriumnon poſſe ſtare cum prouidentia diuīa. ⁊ ponit quorūdāfalſam ſolutionē ⁊ eā īprobat. Poſtea oſtendit verā ſolūtionē quā rationibus cōfirmat. Iſta ⁊ alia plura pulchradeterminantur in hoc libro ſicut patebit in ſequentibus.