Pars tertia. De Acerbitate& eternitate penarū. Diſt. .V.
deficerent uel recederent a prelio. ꝓpoſuit eiexeplū leonidis qͥ fuit de ſociis alexandri magni. qͥ cū inſtaret p̄lium & uideret īnu̓abilemexercitū ꝑſarū contͣ tricētos lacedemonios. qͥbus ip̄e leonides p̄erat. ait ſuis. prādeamuſ hodie īterris. qꝛ ſumus cenaturi ad inferos. Qd̓apud lacedemonios adeo ualuit ꝙ nullꝰ vnoexcepto a p̄lio ſe ſubtraxit. ſꝫ pugnauerunt &uictores fuerūt. Qui aūt cogitat qͣꝫmala ſit cena inferni uirilit̓ dimicat ne uincat̉. & uictus& captus ad illā reducat̉. ¶ Tertio confortatad patientiā. qꝛ p̄ſentes penas & adu̓ſitates leuigat ut reſpectu futuroꝝ leuiſſime reputent̉Gre. ſancti tꝑalem penā lūctum putant. qͥa ꝑhāc eternā euadere nō formidāt. vt dicit ſupraAuḡ. de pene acerbitate. Et ſebaſtianuſ ꝙ iſteē qͣſi ignis pictus ad verū ignē &cͣ. Iteꝫ ſupͣ deillo qͥ dicebat ꝙ tota vita penitētie ſue et laborquo artiſſime ꝑ octuagīta ānos ſe afflixeratnon erat equiparabilis vni diei laboris illius.¶ Quarto ad cōtemptū mūdi & ſui ꝓuocat.In legēda beati Ibohānis euāgeliſte dicit̉ ꝙ cūqͥdam mundū contēnentes ad p̄dicatione beati Iohānis aurū & gēmas uendidiſſent et pauꝑibus dediſſent. Vidētes poſtmodū ſe pauperes et abiectos. et ẜuos ſuos magnos effectoſī hoc mūdo. de hoc ꝙ fecerāt peniterēt. BeatꝰIoh̓. facto auro de uirgis & de ſabulo gēmis.ab eis errogata reſtituit eis. Et cū ad inſtantiāmultoꝝ beatus Iohānes quēdā iuuenē qͥ mortuus efferebat̉ ſuſcitaſſet. & ille eis referret q̄p̄mia amiſerāt & gaudia. & que ſupplicia eisparata erant ex eo ꝙ ad uomitū rediiſſent. &qūo bonos āgelos de ſua ruina flere faciebāt.& malos gaudere. illi redditis geminis & auro ſe & mundū poſtmoduꝫ ꝓpter deum contēpſerūt. Xē cū magiſter Iordanus bone memorie dixiſſet multa ad cōuertendū quendā nobilē cōmitis filiū. et uideret ꝙ non poſſet eummouere ad cōtemptū mundi. & introitū ordiniſ ꝑ uerba ſua. Cū ille cui loquebat̉ eſſet iuuenis ſpecioſiſſimus rogauit illum ꝙ cū reſpiceret membra ſua ſemꝑ cogitaret ꝙ magnū dānum eſſet ſi tam pulchra membra eſſent pabulum incēdii eterni. Qd̓ cū ille ſepe faceret adilla uerba credit̉ fuiſſe ad ordinis introitū inductus. Itē ibidē parū āte. Cū bt̄us Bernardꝰom̄es frates ſuos ad ſue religionis habitū adduxiſſet ſolo patre in ſeculo remanente. veniens in uillā ſuā & p̄dicans ibi iuxta truncumantiqͥſſimū ī p̄ſentia patris ſui. cū uideret eiꝰduritiā p̄cepit hoībus qͥ in circuitu trunci ſiccaligna apportauerāt. ut ip̄e eis mādauerat ignēſuccēderet. Quo facto ligna ficca cito ſuccēſaſunt. & trūcus tarde circa mediū ab extremisemittenſ humorē fedū & fumiū teterrimū diuignem ſeruauit. Tunc incepit ſanctus loqͥ depenis inferni. dixit patri. ꝙ ille eſſet ſimilis illi trunco qͥ hic non poterat igne diurno ſuccēdi. nec flere pctā ſua. nec ſuſpirare ad deuꝫ. ſꝫip̄e in inferno niſi penitentia ageret inet̓numarderet. fleret. et fetentē fumū emitteret. Ad q̄
uerba pater dictus cōpunctus eum ſequutuſeſt. & monachus factus eſt. Itencū ſcolariſqͥdam pariſius quendā ſociū ſuuꝫ de nouo religionē ingreſſū uiſitans rogaret eum ut aliqd̓uerbum ei diceret quod cor eius ad cōpunctōnis gratiā emolliret. dixit ei. nolo uobis aliudp̄dicare niſi ꝙ amore mei qn̄ camerā veſtrā ītraueritis & uideritis lectū ueſtrū cuius culcitra ualde mollis eſt. & coopertoria delicata cogitetis qͣlem camerā. qͣlē culcitrā. et qͣlia cooꝑtoria habebitis ī inferno. Dicit̉ enī Yſa. xiiii.Concidit cadauer tuū detracta eſt ad inferosſuꝑbia tua. ſubter te ſternet̉ tinea. & oꝑimentū tuū erūt uermes. Quibus auditis illa uerbaadeo ſunt in corde eius infixa. ꝙ nec in camera nec ī lecto potuit dormire. nec qͥeſce̓. donecreligionē intrauit. Vn̄ ſūme nobis eſt utile inferni. conſiderare nouiſſima. iugit̓ ante mētisoculos ponere frequēti meditatione reuolue̓.necnō & uiuaciter memoria retinere miſeriasinfernales. ut eas timere. et timenda uitare diſcamus pctā. cuncta cauere ne fiant. et iam facta diluere. ac penitentiā ſalutarē agere ſtudeamus. Sicut docet & hortat̉ Proſper in librode uita cōtemplatiua dicens. Ad penā q̄ pctōdebet̉. mens anteqͣꝫ peccet aſpiciat. cruciatusac dolores qui ſequi ſolent pctōrem carnalibꝰincentiuis opponat. & nihil eaꝫ pctī delectet.nec ad peccādū delectatō nulla carnalis incliliet. Si enī eo tempere quo quis peccare deliberat attenta mēte conſideret. q̄ pena expetet. inſuis facinoribus dep̄henſos. qd̓ ſuppliciū conuictōs excruciet. qͥs tremor membta qͣtiat. pallor ora ꝑfundat. qͣntū deniqꝫ in execrabilē omnibus reddat etiā ip̄m ſordide opinionis ob ꝓbrium. neſcio an poſſit qͥbuſlibet uitiiſ acconimodare conſenſum. ¶ DE ACERBITATE ET ETERNITATE PENA.RVM.DIS.V.Einde ponende ſunt aliq̄ queſtioneſ q̄ moueri folent tā de acerbitate qͣꝫ de et̓nitate penaꝝ hmōi. Deacerbitate quidē ualde mirū uidet̉aliquibuſ. & incredibile reputat̉ id qd̓ dictū ēde acerbitate penaꝝ infernaliuꝫ. Cū enī deusſit ſumme miſericors. ſemꝑqꝫ citra condignūpuniat pctōres. Sicut tota ſcriptura ſacra clamat. & om̄es ſancti teſtant̉. quo credendū eſttam ineffabiliter acerbas penas īfligere. illis p̄cipue quos nouit magis ex igiorantia uel infirmitate qͣꝫ ex malitia deliquiſſe. Ceterū ſi ſecundū rectitudinē equitatiſ. quā ip̄emet ī legeſua conſtituit. iuxta menſuram delicti debeteſſe et plagarū modꝰ. Deū. xxv. It Apo. xviiiQuantū glorificauit ſe et in deliciis fuit qͥſ. tātū date illi tormentuꝫ & luctum. uidet̉ ꝙ ẜmquantitatē delectationis ī crimīe mēſurari debet quātitas acerbitatis in punitione. Ad iſtabreuiter eſt dicendū. ꝙ cū in quolibet mortalipctō ſint duo. Videlicet auerſio a ſummo bono cōmutabili. & conuerſio ad bonū cōmutabile. tā rōne conu̓ſionis. qͣꝫ ratiōe auerſionis.