Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .I. De MorteNature. DIS. .II.

vel differre conet̉. Sed ſi pr̄udēter ſibi prouiderit. aīam ſuā de penis inferi liberabit. Si ve male ſibi p̄cauerit. corꝑis ſimul et aīme vitāperdit. Scd̓a mors ē culpe quā declinare debemus. quia dānoſa. dicit̉ ozeē. xviii. Animaque peccauerit ip̄a moriet̉. Tertia ē mors gr̄e.quā debemꝰ optare. qꝛ fructuoſa. De quā dic̄apl̓s. ro. vi. Exiſtimate vos quidē mortuospeccato. viuētes aūt deo. Quarta ē mors Iehenne quā debemꝰ formidare. qꝛ doloroſa. Ded̓r barijth. ii. Mortui ſunt ī doloribꝰ peſſimisIrca mortē nature conſiderare debemꝰmoriendi ſententiā. Moriētis anguſtiam. Mortis preſentiā. Et mortuorumdifferentiā. Moriēdi ſententia a ſūmo legiſlatore profert̉. Gen̄. ii. vbi dn̄s ad adā ait. De ligno ſcientie boni et mali ne comedas. In quocunqꝫ cm̄ die comederis ex eo. morte morierisSignanter aūt dicit. morte morieris. videlicetquia mortuus in aīa. mortis etiā corꝑalis ſententie ſubiacebis. O. ſentētia gn̓alis. Rationabilis. Medicinalis. irreuocabilis. Vere generalis ſentētia a qua nullus excipit̉. vt nullꝰſuꝑbiat. Vn̄. ii. Reg̓. xiiii. Om̄s morimur. Eccleſiaſtes. ii. morit̉ doctus pariter et indoctꝰ.Bern̄. mors nullius inopie miſeret̉. nec diuitias reueret̉. nec generi cuiuſlibꝫ aut moribus. ip̄i deniqꝫ parcit etati. Mors eſt ſic̄ cyphꝰillius qui ꝓclamat vinū in taberna. qui adeocōis eſt oībus coīcat̉. ip̄e oībus porrigitcyphū ſuū vt om̄es alliciat. Simil̓r eſt ſicut latro dans potū tranſeūtibus vt ſopiant̉. et ſiceos ſpoliet dormiēdo. ſic mors oībus tranſeūtibus vias pn̄tis vite porrigit potū amaritudi ſuaꝝ vt dormiāt ſōnū ſepiternū. Dicebatquidā ſi hr̄et iudicē fidelē elige̓. mortē ceteris eligeret. eo ē ꝑſonaꝝ acceptio apudeam. nec miſeretur pupillo. nec deffert ſeniorinec timet potentē. nec feret̉ nobilē. nec horretpauꝑem aūt ignobilē. nec dimittit diuitē. neccōtemuit infirmū. aut debilē. nec euitat fortēnec parcit ſapiēti. nec cōdonat inſipiēti. Sꝫ vtdicit̉. mors ſceptra ligonibꝰ equat. Eſt ꝯmunemori. mors nulli parcit honori. Nobilis & fortis veniūt ad funera mortis. Ecc̄. xli. O morsbonū eſt iudiciū tuū. Dicit̉ dn̄s demugorri hr̄et filiū nouū militē euntē ad tyrocinium & trāſeuntē claramuallē. videns ibidei milites br̄e virgini militantes. cogitās qͥsfinis eſt vtriuſqꝫ militie. & in vtraqꝫ poſſetmori. qꝛ mors cōis erat his & ill̓ iunioribus &ſenioribus intrauit ibi ordinē. aūt pater ſuus veniret minās abbatiā deſtrueret niſi rediret. ait filius rediret cum hac cōditione ſivnā cōſuetudinē que erat in terra ſua remoueret. quod ſi facerꝫ eum in pace dimitteret.Hoc pater annuis Filius ꝯſuetudinē patrie declarauit. erat eque morerent̉ ibi iuuenesſicut ſenes. Ex his patꝫ mors eſt ineuitabilis. ꝓpter qd̓ ait Augͥ. importune necincōgrue arbitror accidiſſe. & ſi hūana induſtria. diuino fortaſſe iudicio. vt hoc verbuꝫ

quod eſt moritur in latina lingua. nec grāmatici declinare potuer̄t. ea regula qua cetera declinant̉. Ab eo nāqꝫ qd̓ ē orit̉. fit verbū p̄terititꝑis qd̓ ē. ortus ē. & ſi qua ſūt ſimilia. temporis p̄teriti ꝑticipia declinant̉. ab eo aūt qd̓ ēmorit̉. ſi queramꝰ p̄teriti tꝑis verbū. Rn̄deriſolet. mortuus eſt. u. littera geminata. Sic em̄dicitur mortuus quō fatuus. arduus. carduuscōſpicuus & ſi qua ſūt ſimilia. ſūt p̄terititemꝑis. ſꝫqm̄ noīa ſunt. ſine temꝑe declinant̉illud aūt qͣſi vt declinet̉ qd̓ declinari poteſtpro ꝑticipio p̄teriti tꝑis. ponit̉ nomē. Cōuenienter itaqꝫ factū eſt. vt quēadmodū id qd̓ ſignificat pōt vitari agedo. ita verbū non poteſt loquēdo declinari. Nec Aug̓. Nec aūt ineuitabilis moriendi neceſſitas. eſt homī humiliādi. Vn̄ bern̄. Ad eugeniū ait. Cōſiderātiduo hec. rōnale ſcꝫ & mortale. is tibi exinde occurrit fructus. vt mortale qd̓ eſt in te. rationale humiliet. Et rurſum rationale. mortale confortet. Quoꝝ neutrū neglectui eſt homī circūſpecto. Nam & ſi ſuꝑbierit ex rōnali. quod eicōmune eſt cum angelis. ex mortali fit humilis quod participat iumētis. qm̄ ī honore eſſet intellexit. comꝑatus eſt iumētisinſipientibus. & ſimilis factus eſt illis. Itēmortis ſententia eſt rationabilis. Nam vnūhoīem peccatū intrauit in mundū. & peccatum mors. ita mors in om̄s hoīes ꝑtranſiuit.in quo om̄s peccauerunt. Ait apl̓s ro. v. Natura em̄ hūmana que in pͥmis parētibus tota fuit. ip̄oꝝ inobediētia creatori ſuo cōtumeliā fec̄que toti hūano generi iuſte debuit imputari.Cum em̄ in ſemīe ſit virtual̓r tota arbor. vitiūſeminis. vitiū dicet̉ et arboris. Sicut aūt fluuius vitiat̉ in fonte. fructus in ſemīe. ſic tota poſteritas vitiat̉ ī origine. Nōne quibuſdā criminibus. vtpote hoicidiis. ſacrilegiis et hmōi.que cōmittunt̉ a patribꝰ. tota ꝓgenies mortisſupplicio cōdemnat̉. vel in exilium deportat̉.poſteritatē ſuā pater occidit. cōmittēdo flagitiū morte dignū. filiis precauit. Sic ī adepeccato intelligendū eſt. ꝑſona corrupit naturā. & nat̉a corrupta corrūpit ꝑſonā. Vn̄tota humana natura fuerit ī adā qn̄ peccauittotā naturā corrupit. que tota corrupta. nonpoteſt niſi filios corruptos gn̓are. et quia peccādo originalē iuſtitiā & īmortalitate ꝑdidit. niſi iiuſtos & mortales filios generauit. Itē mortis ſentētia medicinalis eſt. Morsquidē xp̄i eſt medicinalis. deletiua culpe cauſaliter. mors aūt nr̄a nobis eſt medicinalis occaſionaliter. Nam mortē xp̄i delet̉ originalepeccatū in paruulis. qd̓ ſuo ponde̓ ip̄os trahebat ad tartarū. vt qui alterius volūtatē et factum. id eſt ade amiſit originalē iuſtitiā & reus erat obligatꝰ ad penā dani. id ē carentiā diuine viſionis. alterius volūtatē et remediuꝫrediret ad innocentiā & reduceret̉ ad gloriamvt ſicut pͥmo vnius delicto regnauit morsvnū. ſicut dicit aꝑoꝰ. ro. v. multomagis vitarediret vnū ih̓m ſcilicꝫ xp̄m. qui mortuꝰ eſt