Pars quarta. Dedonis. Diſtinctio. prima.

hominis perfectiones quibus homo diſponit̉ad hoc ꝙ bn̄ ſequat̉ inſtinctū diuinū. Vn̄ inhis in quibus nō ſufficit inſtinctus rationis ſꝫeſt neceſſarius ſpūſſancti inſtinctus. ꝑ conſequēs etiā eſt neceſſariū donū. Rō aūt hoīs eſtꝑfecta a deo dupl̓r. Primo quidē naturali perfectione .ſ. ẜm lume nuturale rōnis. Alio mōquadā ſuꝑnaturali ꝑfectione ꝑ u̓tutes theologicas. ut ſupͣdictū eſt. & qͣꝫuis hec ſcd̓a ꝑfectōlit maior qͣꝫ pͥma. tn̄ pͥma ꝑfectiori mō habet̉ab hoīe qͣꝫ ſcd̓a. naꝫ pͥma habet̉ ab hoīe quaſiplena poſſeſſio. Secūda aūt habet̉. q. imꝑfecteImꝑfecte em̄ diligimus & cognoſcimus deū.Manifeſtū eſt aūt ꝙ vnūquodqꝫ qd̓ ꝑfecte hr̄naturā vel formā aliqͣꝫ aut u̓tutē. pōt ꝑ ſe ẜmillā oꝑari. nō tn̄ excluſa oꝑatōe dei. qui ī omninaturā et uolūtate interius oꝑatur. ſꝫ id quodimꝑfecte habet naturā aliquā uel formaꝫ autuirtutē. nō pōt ꝑ ſe oꝑari niſi ab altero moueatur. ſicut ſol. qꝛ eſt ꝑfecte lucidū. ꝑ ſeip̄m pōtillumīare. luna at̄ in qͣ eſt imꝑfecte natura luris. nō illūiat niſi illuminata. Medicꝰ etiā quiꝑfecte nouit artē medicine. pōt ꝑ ſe oꝑari. ſeddiſcipulus eius qui nōdum eſt plene inſtructꝰnō pōt ꝑ ſe oꝑari niſi ab eo inſtruat̉. Sic igit̉quantū ad ea que ſubſūt hūane rōni in ordīeſcꝫ ad finē cōnaturalē hoī poteſt hō oꝑari ꝑ iudiciū rōis. Si tn̄ etiaꝫ in hoc hō adiuuet̉ a deoꝑ ſpecialē inſtinctū. hoc erit ſuꝑabundātis bonitatis. Vn̄ ẜm ph̓os. nō quicūqꝫ habebāt virtutes morales acqͥſitas. habebāt uirtutes heroycas uel diuinas. ſed in ordine ad finē ultimūſuꝑnaturalē ad quē rō mouet ẜm ꝙ eſt aliqͣliter & imꝑfecte informata per virtutes theologicas. nō ſufficit ip̄a motō rationis niſi deſuꝑadſit inſtinctꝰ & motio ſpūſſancti. ẜm illudro. viii. Qui ſpū dei agunt̉ hi filii dei ſūt. & ſifilii. et heredes. Et in pſalmo dicit̉. Spūs tuusbonus deducet me in terram rectā. qꝛ .ſ. in hereditatē illius terre beatoꝝ nullus pōt ꝑuenireniſi moueat̉ et ducat̉ a ſpūſancto. & ideo adillū finē cōſequendū neceſſariū eſt hoī hr̄e donū ſpūſſancti. excedūt aūt dona cōmunē ꝑfectionē virtutū. nō quantū ad genus opeꝝ. eomō quo cōſilia excedūt p̄cepta. quia ad ꝑfectionē cōſilioꝝ nō tenet̉ hō de neceſſitate ſalutisvn̄ ſine ipſis pōt homo cōſequi ſalutē. ſꝫ donaexcedūt ꝑfectionē virtutū. quantuꝫ ad modūoꝑandi. ẜm ꝙ mouet̉ hō ab altiori pnͥcipio¶ Ad tertiū .ſ. vtrū dona ſint habitus. Dicēdum ꝙ ſicut dictū eſt. dona q̄dam ſūt ꝑfectiones hoīs. quibus diſponit̉ ad hoc ꝙ homo bn̄ſequat̉ inſtinctū ſpūſſancti. Manifeſtū eſt at̄ex ſupͣdictis ꝙ virtutes morales ꝑficiunt vimappetitiuā. ẜm ꝙ participat aliqual̓r rōem. inquātum .ſ. nata eſt moueri ꝑ imꝑium ratōis.hec igit̉ dona ſpūſſancti ſe hn̄t ad hoīem ī cōparatōe ad ſpm̄ſcm̄. ſic̄ virtutes morales ſe habent ad vim appetitiuā in comꝑatione ad rationē. Virtutes aūt morales habitus quidamſūt quibus vires appetitiue diſponunt̉ ad ꝓmpte obediendū rationi. vn̄ & dona ſpūſſancti

ſunt quidā habitus quibus homo ꝑficitur adꝓmpte obediendū ſpūiſancto. Et notaꝙͣ duoſūt gn̓a donoꝝ ſpūſſancti. quedā ſine quibꝰad ſalutē ꝑuenire nō pōt. ſicut ſūt iſta de quibus nūc loqͥmur. quedā vero ſūt ſine quibuspōt hō ꝑuenire ad vitā. qꝛ nō ſūt de neceſſitate ſalutis. ſicut eſt donū ꝓph̓ie & hmōi. q̄ dicunt̉ gr̄e gratis date. Prima dona ſūt habitꝰmanentes in hoīe. & in talibus donis ſpūſſanctus in electis om̄ibus ſemꝑ manet. Sicut d̓rIoh̓. xiiii. Vbi dn̄s diſcipulis ſuis de ſpūſancto loquēs ait. Apud uos manebit. & in uob̓erit. Alia vero dona mō ſūt habitus. nec ſemꝑmanēt in hoīe. Spūs em̄ ꝓph̓ie nō ſemꝑ adeſtꝓph̓is. Sicut dicit greg̓. pͥma omel̓. ſuꝑ ezech̓.Sic etiā eſt de alijs hmōi donis. Vn̄ ꝓpriū eſtxp̄i ꝙ dona ſpūſſancti requieſcāt in eo. vt d̓rVſa. xi. Et Ioh̓is i. dicit̉. Suꝑ quē videris ſpm̄deſcendentē & manentē ſuꝑ eum. hic ē qͥ baptizat. qd̓ exponēs Greg̓. li. ii. moꝝ. ait. In cunctis fidelibus ſanctuſſpūs venit. ſꝫ in ſolo mediatore ſemꝑ ſingularit̓ ꝑmanet. ¶ Ad quartum .ſ. que & quot ſint dona. Dicendū ꝙ ſūtſeptē. que enumerant̉. yſa. xi. Requieſcet ſuꝑeum ſpūs ſapiētie& intellectus. ſpūs cōſilii &fortitudinis. ſpūs ſcientie et pietatis. & replebit eum ſpūs timoris dn̄i. Ad cuius euidentiāSciendū ꝙ dona ſūt quidā habitus ꝑficiēteshoīem ad hoc ꝙ ꝓmpte ſequat̉ inſtinctū ſpūſſancti. Sicut virtutes morales ꝑficiunt viresappetitiuas ad obediendū rationi. Sicut autēvires appetitiue nate ſūt moueri ꝑ imperiumrōis. ita om̄es vires hūane nate ſūt moueri ꝑinſtinctūdei. ſicut a quadā ſuꝑiori potētia. Etideo in om̄ibus viribus hoīs que poſſunt eſſepnͥcipia humanoꝝ actuū. ſicut ſunt virtutesita etiā ſunt dona .ſ. in rōne & in vi appetitiuaRatio autē eſt et ſpeculatiua & practica. & invtraqꝫ cōſiderat̉ app̄henſio veritatis que ꝑtinet ad inuentōeꝫ & iudiciū de veritate. Ad apprehenſionem igit̉ veritatis ꝑficit̉ ſpeculatiuarō ꝑ intellectū. practica vero ꝑ cōſiliū. ad recteaūt iudicandū ſpeculatiua quidē ꝑ ſapiētiam.practica vero ꝑ ſcientiā ꝑficit̉. appetitiua autēvirtꝰ in his quidē q̄ ſūt ad alteꝝ ꝑficit̉ ꝑ pietatem. In his que ſunt ad ſeip̄m ꝑficit̉ ꝑ fortitudinē cōtra timorē ꝑiculoꝝ. cōtra cōcupiſcētiāvero mordinatā delectabiliū ꝑ timorē dn̄i. ẜmillud ꝓu̓. xvi. ꝑ timorē dn̄i declinat omnis hōa malo. & ī pſalmo. Cōfige timore tuo carnesmeas a iudiciis eī tuis timui. & ſic patꝫ ꝙ hecdona extendūt ſe ad oīa ad que extedūt ſe virtutes tam intellectuales qͣꝫ morales. In hac eīenumeratōe ponunt̉ qͣtuor ꝑtinētia ad virtutes intellectuales. ſcꝫ ſapientia & intellectus.ſcientia & cōſiliū. quod ꝑtinet ad prudentiā.ſꝫ nihil ponit̉ qd̓ ꝑtineat ad artē que ē quintavirtus intellectualis. quia dona ꝑficiūt hoīemin his que ꝑtinent ad bn̄ viuendū. ad que nōordinat̉ ars. ſꝫ ad exteriora factibilia. Eſt eniꝫars ratio recta n̄ agibiliū. ſꝫ factibiliū. vt dicit̉in. vi eth̓. Pōt tn̄ dici ꝙ quantū ad infuſionē